ISALA

Blog Anne Brecht Francken: Minder behandelen kan ook van waarde zijn

​Anne Brecht Francken is chirurg-oncoloog binnen Isala Oncologisch centrum. Zij is onder andere gespecialiseerd in borstkanker.

Mevrouw A is de laatste tijd steeds minder erbij. Ze slaat de plank regelmatig mis. Zij is 75 jaar. Na een doorgemaakte beroerte is zij snel achteruitgegaan. Zij is vergeetachtig en raakt regelmatig de draad kwijt. Wat de ene dag gebeurt, is zij de volgende dag vergeten. Zij komt met haar zoon en schoondochter op mijn spreekuur. Zij heeft een agressief voorstadium van borstkanker.

Patiënte maakt ondanks het slechte nieuws een vrolijke indruk. We praten over de onderzoeken die moeten gebeuren, de operatie die zal volgen en de bestraling tot slot. Als ik een tweede gesprek met patiënte en haar kinderen voer, herkent zij mij niet meer van het vorige gesprek. Zij ziet er, net als vorige keer, tip-top verzorgd uit. Brengt net als vorig keer uit hoe erg ze het vindt, maar acteert hier vrolijk onder. Haar kinderen kijken mij veelbetekenend aan en ik probeer de woorden die zij niet uitspreken te lezen. ‘Maak het niet te complex voor moeder’…

Als ik mevrouw A op de dag van de operatie zie, is zij weer de vrolijke, mevrouw die ik ken van het spreekuur. We spreken nog even kort over de operatie. Ze zegt tegen mij; maak je het wel een beetje mooi! Ik glimlach in mijzelf. Dat ga ik zeker doen! Dat doen we altijd!
Na de operatie op de uitslaapkamer is er volstrekte verwarring. Mevrouw A is opstandig, stapt uit bed en wil weglopen. Zij duwt de verpleging aan de kant, wil naar het toilet. Ze proberen haar op de po te laten plassen, maar ze begrijpt niet wat ze ermee moet. ‘Dit kan toch niet, ik moet gewoon plassen!’. Als de plas gedaan is, kalmeert zij en later als ik bij haar op de afdeling langs loop is zij weer zoals ik haar ken, vriendelijk en vrolijk. Zij kan zich niets van het voorval herinneren.

Een week later volgt het multidisciplinair overleg waar de patholoog het weefselonderzoek toelicht en ik samen met de oncoloog, de radiotherapeut en anderen betrokkenen het verdere behandelplan uitstippel. De uitslag van het weefselonderzoek valt tegen, de onrustige cellen op een plek te dicht bij de rand van het verwijderde weefsel. Het gebied van voorstadium borstkanker blijkt uitgebreider dan verwacht, naar aanleiding van de beeldvorming. Terecht zegt mijn collega chirurg: ‘Als we zeker willen zijn, moeten we opnieuw opereren’. Ik deel haar mening, maar licht toe dat het om mevrouw A gaat en met welke gezondheidsproblemen zij nog meer kampt. We bespreken samen dat alleen bestralen een goed alternatief is en in haar geval de beste optie.

Diezelfde ochtend zie ik mevrouw A op het spreekuur. Monter zit zij weer voor mij, dit keer samen met haar zoon en schoondochter. Ik leg hen uit wat er in het weefsel gevonden is en wat wij in ons multidisciplinaire overleg hebben besproken. Bestraling van de borst; dat is ons voorstel. Het alternatief is een amputatie te verrichten. Mevrouw A kijkt mij ontsteld aan: dat is een oneerbaar voorstel. ‘Dat zou ik echt niet willen, dat ziet er zo akelig uit’. Harde uitspraken kunnen we hier niet over doen, maar zou de kans op het terugkeren van de afwijking iets groter zijn in het geval van bestraling, dan zou ik het deze patiënte nog van harte aanbevelen de borst te bestralen. Het leven van deze patiënte wordt niet (meer) geregeerd door angst. Haar kwaliteit van leven ligt op dit moment onder andere in de integriteit van haar lichaam, meer dan in de duur van het leven. De familie weet dat zij er over na kunnen denken en zo nodig op terug kunnen komen, maar staan voor nu achter het voorstel. Goed gemutst verlaat mevrouw A de spreekkamer. 

Verstild denk ik nog even na of het goed is zo? Ja, het is goed. Soms is iets minder doen toch beter voor de patiënt. Ook in het geval van borstkanker.

 

Meer weten over borstkankerzorg?

Wilt u meer weten over behandelingen bij borstkanker? Onze specialisten vertellen u graag meer tijdens de Isala Publieksacademie op dinsdag 31 oktober in Rabo Theater De Meenthe in Steenwijk. De avond begint om 19.00 uur en eindigt rond 21.30 uur. U heeft een (gratis) plaatsbewijs nodig; deze kunt u online reserveren bij www.demeenthe.nl of de theaterkassa (0521) 51 40 04. Voor vragen kunt u terecht bij de afdeling Marketing en communicatie van Isala, telefoonnummer (038) 424 75 27 of per e-mail via publieksacademie@isala.nl.