ISALA

'We kunnen patiënten zo een ingrijpende operatie besparen'

Het verwijderen van de endeldarm bij patiënten met gevorderde endeldarmkanker is niet altijd nodig. Chirurg Erik van Westreenen: ‘Met het 'wait & see-traject’ kunnen we patiënten deze ingrijpende operatie besparen. Inmiddels behandelen we veertig patiënten op deze manier.’

   

‘Het klinkt misschien gek uit de mond van een chirurg, maar een operatie is niet altijd de beste optie’, begint Van Westreenen zijn verhaal. ‘Dat zit zo: in Nederland worden patiënten met gevorderde endeldarmkanker standaard behandeld met chemotherapie en bestraling om de tumor te laten slinken, waarna de endeldarm inclusief tumor operatief verwijderd wordt. Achteraf wordt de verwijderde endeldarm onderzocht op kankercellen en wat blijkt? Bij één op de vier patiënten zijn dan geen kankercellen aanwezig in de endeldarm. De combinatie van chemotherapie en bestraling is bij deze patiënten zo succesvol geweest dat de tumor volledig verdwenen is. Dit roept de vraag op: was het verwijderen van de endeldarm dan wel nodig?’

Intensief en zorgvuldig controleren

‘Om deze vraag te kunnen beantwoorden zijn we al in 2015 gestart met het uitgebreid screenen van patiënten na chemotherapie en bestraling', vervolgt de chirurg. 'Vonden we op de scan geen tumor meer in de endeldarm, dan stuurden we de patiënt door naar prof. dr. Beets. Hij werkte destijds in het UMC Maastricht en ontwikkelde daar het ‘wait & see-traject’. Dit traject houdt in dat patiënten geen operatie ondergaan, maar vijf jaar lang intensief en zorgvuldig gecontroleerd worden om in de gaten te houden of de tumor wegblijft. Is dit het geval, dan bespaar je een patiënt een ingrijpende operatie die in 35 procent van de gevallen leidt tot een blijvende stoma en kans geeft op ontlastingsincontinentie en problemen op seksueel gebied.’

Geen extra risico

Inmiddels voert een multidisciplinair team bestaande uit chirurgen, radiologen, maag-, darm-, leverartsen, radiotherapeuten, internist-oncologen en regieverpleegkundigen in Isala Oncologisch centrum zelfstandig het 'wait & see-traject' uit. Van Westreenen: ‘In samenwerking met prof. dr. Beets, die inmiddels werkzaam is in het Antoni van Leeuwenhoek, zijn wij nu een zelfstandig station waar al zo’n veertig patiënten op deze manier behandeld worden. Met patiënten die in aanmerking komen voor deze aanpak bespreken we de optie om af te wachten in combinatie met intensieve controles. Het mooie daarbij is dat je hen kunt vertellen dat afwachten geen extra risico met zich meebrengt. Uit onderzoek blijkt namelijk dat bij vijftien procent van de patiënten de tumor terugkomt, meestal in het eerste of tweede jaar. Opereer je dan alsnog, dan zijn de overlevingskansen hetzelfde als bij patiënten die meteen geopereerd worden. Als patiënt heb je dus niet veel te verliezen, maar wel veel te winnen.’

Meer informatie

Maag-, darm- en leveroncologie