ISALA

Pijnlijke ontstekingen door jicht

​Urinezuurkristallen die zich ophopen in een gewricht waardoor daar ontstekingen ontstaan, dat is in het kort jicht. ‘Het is een aandoening die regelmatig voorkomt’, zegt reumatoloog Theo Zijlstra. ‘Overigens vaker bij mannen dan bij vrouwen. Gelukkig is jicht goed te behandelen.’

Reumatoloog Theo Zijlstra

Patiënten met jicht hebben te veel urinezuur in het lichaam en raken dit niet kwijt. Dat kan verschillende oorzaken hebben zoals een nieraandoening, het slikken van plastabletten, overmatig alcoholgebruik en purinerijk voedsel (zoals veel vlees). Zijlstra: ‘Ook mensen met overgewicht en een hoge bloeddruk hebben meer kans op het krijgen van jicht. Vroeger was het echt een ziekte van de adel. Rijke mensen die zich konden veroorloven om (te) veel te eten en te drinken. Nu zien wij het in alle lagen van de bevolking. Een klein deel van de patiënten, zo’n tien procent, ontwikkelt jicht omdat er te veel urinezuur wordt aangemaakt. Dan is er iets niet goed in de stofwisseling en in dat geval kan jicht erfelijk zijn.’

Geen laken verdragen

Een jichtaanval is enorm pijnlijk. Zijlstra: ‘Het klassieke beeld is dat het begint in de grote teen. Waarom daar? Dat weten wij niet. Maar het doet zo zeer, dat patiënten soms niet eens een laken op hun teen kunnen verdragen.’ Uiteindelijk kan jicht in ieder gewricht voorkomen, zoals in hand, pols en knie. ‘Soms zie je het urinezuur zitten op de gewrichten omdat daar witachtige bulten ontstaan. Wij noemen dat tophi. Vaststellen dat het echt om jicht gaat, doen wij door wat vocht uit een gewricht of een tophus te halen en dat te bekijken onder een speciale microscoop. Dan kunnen wij zo de urinekristallen zien.’ 

Urinezuur

De behandeling van jicht hangt onder meer af van hoe vaak iemand een aanval krijgt. Zijlstra: ‘Bij een aanval is het in eerste instantie belangrijk om de pijn te bestrijden en de ontsteking te remmen. De meeste patiënten worden door de huisarts behandeld. Heeft iemand vaker dan één á twee keer per jaar last van jichtaanvallen, of zijn er tophi, dan begint de huisarts of de reumatoloog met urinezuur verlagende middelen. Patiënten moeten die de rest van hun leven slikken. Met behulp van bloedonderzoek houden wij in de gaten of het urinezuur in het lichaam voldoende daalt. Jicht is een aandoening waar je op zich prima mee kunt leven, als je het maar goed behandelt. Doordat wij als reumatologen onderwijs geven op andere afdelingen en de kennis over jicht steeds breder wordt binnen Isala, herkennen andere specialismen het ook eerder zodat wij het beter kunnen behandelen.’

’Een klassieke jichtaanval in de grote teen wordt door de meeste artsen wel herkend’, zegt de reumatoloog. ‘maar als het begint met een dikke knie of vinger, dan kan het van alles zijn en is onze expertise nodig om de diagnose te stellen. Wanneer iemand eenmaal goed is ingesteld op medicatie, kan diegene prima weer terug naar de huisarts voor de verdere zorg.’

Meer informatie

Afdeling Reumatologie
Patiëntenfolder Jicht