Hemodialyse
Hemodialyse is de 'klassieke' vorm van dialyse. Hierbij wordt uw bloed enige malen per week met behulp van een dialysemachine door een kunstnier geleid, die afvalstoffen en overtollig vocht verwijdert.
Wat is een shunt?
Om hemodialyse mogelijk te maken is een goede bloedtoevoer nodig. Dit wordt bereikt door het aanleggen van een zogenaamde 'shunt' of 'fistel'. Dit is een verbinding tussen een slagader en een ader. Dankzij deze verbinding ontstaat een groot, krachtig bloedvat, dat gemakkelijk aan te prikken is met een naald en dat voldoende bloed geeft voor de dialyseprocedure. Een shunt wordt door een (vaat)chirurg aangelegd met behulp van een bloedvat van uzelf of een kunstvat. Meestal wordt de shunt in uw arm aangelegd. Voordat een shunt bruikbaar is, moet u vaak nog enige weken wachten om hem te laten ‘rijpen’. Als een shunt nog niet bruikbaar is, bestaat de mogelijkheid om te dialyseren via een dialysekatheter. Dit is een kunststofslang van ongeveer 20 cm die in de halsader, in de liesader of op de borst (in een bloedvat bij het sleutelbeen) wordt ingebracht.
Wat is een kunstnier?
De kunstnier is een apparaat dat uw bloed filtert. Het bestaat uit een groot aantal halfdoorlaatbare buisjes waardoor het bloed wordt gepompt.
Ook wordt een dialysevloeistof door het filter gestuurd. Uw bloed komt, in tegenstelling tot het dialysaat, niet in aanraking met de machine, maar wordt door een uitwendig slangensysteem naar de kunstnier en vervolgens terug naar uw lichaam gepompt. Dit materiaal wordt na eenmalig gebruik, inclusief de kunstnier, vernietigd.
Hoe werkt hemodialyse?
Om een goede uitwisseling van afvalstoffen in het bloed en het dialysaat te verkrijgen, moeten beide vloeistoffen, gescheiden door een membraan, met elkaar in contact worden gebracht. Dit gebeurt in de kunstnier.
In de kunstnier ontmoeten bloed en dialysaat elkaar, gescheiden door een membraan, het eigenlijke filter. Dit membraan is halfdoorlaatbaar. Dit betekent dat niet zomaar alle deeltjes waaruit het bloed bestaat, er doorheen kunnen. Bloedlichaampjes en andere ‘grotere’ bestanddelen worden door het filter tegengehouden. Alleen kleinere bestandsdelen worden doorgelaten en met het dialysaat afgevoerd.
Is hemodialyse veilig?
Hemodialysemachines zijn zeer geavanceerde apparaten die voldoen aan de hoogste veiligheidsnormen. Elke functie is meervoudig beveiligd door een ingebouwde computer. Mocht de stroom uitvallen, dan zal een interne batterij de voeding van het toestel overnemen. Zelfs wanneer deze batterij zou falen, bestaat er nog steeds de mogelijkheid om de pompen handmatig te bedienen. Op die manier kunnen we toch uw behandeling in alle veiligheid afronden. Verder beschikken de Isala klinieken, net als andere ziekenhuizen, over een noodaggregaat dat automatisch opstart als de normale stroomvoorziening uitvalt. De overgang van het ene systeem van stroomvoorziening naar het andere gebeurt – haast onopgemerkt – binnen een paar seconden.
Waar vindt hemodialyse plaats?
Hemodialyse vindt plaats in het ziekenhuis, bij het Dialysecentrum Isala in Meppel of thuis.
Hemodialyse in het ziekenhuis
In het ziekenhuis gebeurt dit:
- op de afdeling Centrumdialyse
- op de afdeling Hotel- & Thuisdialyse
- op de afdeling Intensive Care (IC), waarbij speciale dialysetechnieken worden gebruikt
Hemodialyse 's nachts
Ook bestaat de mogelijkheid om ’s nachts tijdens uw slaap te dialyseren. Uit onderzoek en ervaringen van dialysepatiënten blijkt dat met de nachtelijke hemodialyse bijzonder goede resultaten worden bereikt. Dit kan zowel thuis als op de afdeling Centrumdialyse.
Hemodialyse thuis
Hemodialyse kan ook bij u thuis plaatsvinden. Hierbij wordt u geassisteerd door een eigen partner of door een verpleegkundig dialyseassistent (VDA). Dit zijn gediplomeerde A-verpleegkundigen, die hiervoor een aanvullende opleiding krijgen. Afwisselend assistentie van uw partner en een VDA is ook mogelijk. Hemodialyse thuis kan zowel overdag als ’s nachts plaatsvinden.
