Eierstokkanker / Ovarium
Eierstokkanker is een kwaadaardig gezwel aan één of beide eierstokken en het komt vaker voor bij oudere vrouwen: de gemiddelde leeftijd is 60 tot 70 jaar.
Over het ontstaan van deze vorm van kanker is weinig bekend. Er wordt gedacht dat er mogelijk een samenhang is tussen het aantal eisprongen: hoe minder eisprongen een vrouw in haar leven heeft gehad, des te kleiner de kans op eierstokkanker.
Van alle vormen van eierstokkanker is 10% erfelijk bepaald. Vrouwen met de erfelijke vorm van eierstokkanker hebben ook een verhoogd risico op borstkanker.
Klachten / symptomen
In een vroeg stadium zijn er geen klachten. Klachten kunnen lang uitblijven, omdat de tumor groeit zonder organen te verdrukken.
In een later stadium kunt u de volgende klachten krijgen:
- dikker wordende, opgezette buik;
- soms onregelmatig bloedverlies;
- buikpijn;
- maag- of darmklachten;
- blaasklachten.
Onderzoek
Om na te gaan of u eierstokkanker heeft, worden verschillende onderzoeken verricht.
Algemeen lichamelijk onderzoek
Een inwendig gynaecologisch onderzoek met eventueel uitbreiding naar hals, buik en liezen.
Inwendige en/of uitwendige echografie
Eierstokken, eileiders en baarmoeder worden bekeken met een echoapparaat.
Bloedonderzoek
Uw bloed wordt onderzocht voor een beoordeling van uw algemene toestand, de werking van uw lever en nieren. Ook wordt gekeken naar tumormarkers, dat zijn merkstoffen die verband kunnen houden met eierstokkanker.
Aanvullend radiologisch onderzoek
Om na te gaan of er sprake is van uitzaaiingen krijgt u een CT- of MRI-scan.
Behandeling
Om gynaecologische tumoren te behandelen zijn er verschillende methoden. Dat is ook afhankelijk van het stadium waarin de kanker wordt ontdekt. De meest toegepaste behandeling is een operatie met zo nodig chemotherapie of radiotherapie. Vaak is een combinatie van behandelingen nodig.
Operatie
Met een buikoperatie wordt bekeken of het gezwel in uw buik een goedaardige of kwaadaardige tumor is. Als alleen één eierstok aangetast is en het blijkt goedaardig, dan is uw behandeling na de operatie klaar.
Chemotherapie
Als de tumor kwaadaardig is, wordt weefsel onderzocht om te zien in welke fase de kanker is. Zichtbare afwijkingen worden tijdens een operatie zoveel mogelijk verwijderd. Dit lukt niet altijd. Meestal is aanvullende chemotherapie nodig, soms ook in combinatie met nog een operatie. Bij die operatie verwijdert een chirurg beide eierstokken en soms ook de baarmoeder.
Uitzaaiingen
Als de kanker is uitgezaaid in de buik, krijgt u een zogenoemde ‘debulkingsoperatie’. Tijdens deze operatie verwijdert de chirurg eierstokken, baarmoeder, het vetschort over de darmen en overig ziek weefsel. Als de tumor ook in de darm is ingegroeid, kan een stuk verwijderd worden, waarna een (tijdelijk) stoma wordt aangelegd. Hierna volgt altijd chemotherapie.
Bijwerkingen en gevolgen
De combinatie van chirurgie en chemotherapie bij eierstokkanker is ingrijpend en gaat gepaard met bijwerkingen. Na het verwijderen van de eierstokken treden altijd overgangsklachten op zoals opvliegers en transpiratieaanvallen. Daarnaast kunt u last krijgen van (vervroegde) botontkalking, seksuologische problemen en zelfs depressies. Als u een stoma heeft gekregen, zal dit invloed hebben op uw dagelijkse functioneren.
Wilt u meer weten?
Meer informatie kunt u vinden op de websites van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG), www.nvog.nl, en www.kankerpatient.nl/olijf/. Stichting Olijf is een netwerk van en voor vrouwen die gynaecologische kanker hebben (of hebben gehad).
Lees ook het Patiënten Informatie Dossier Eierstokkanker van de Isala klinieken.