Blaaskanker (blaastumoren)

De blaas is een onderdeel van de urinewegen. Urine komt vanuit de nieren via de urineleiders in de blaas en wordt vervolgens uitgeplast via de plasbuis. De urinewegen zijn bekleed met een slijmvlies (urotheelweefsel). Dit weefsel komt alleen in de urinewegen voor. De blaaswand bestaat verder uit bindweefsel en een spierlaag. Aan de buitenkant zit een vetlaagje en enkele lymfevaten.

Ruimte-innemende ‘processen’ in de blaaswand noemen we een gezwel (of tumor) in de blaas. Een tumor kan goedaardig of kwaadaardig zijn, maar blaastumoren (blaaskanker) zijn vrijwel altijd kwaadaardig. Er zijn twee soorten tumoren: de oppervlakkig groeiende blaastumor (soms wel poliep genoemd) en de blaastumor die doorgegroeid is in de blaasspier (spierinvasief) of in ander omringend weefsel (de prostaat, de baarmoeder). Er is een groot verschil in kwaadaardig gedrag tussen de verschillende blaastumoren, waarbij de meeste gelukkig minder agressief zijn.



Klachten bij tumoren in de blaas

Blaaskanker geeft in het beginstadium vrijwel geen klachten. Daardoor is het vaak moeilijk de ziekte in een vroeg stadium vast te stellen. Klachten bij blaaskanker kunnen zijn: bloed in de urine (meestal pijnloos), pijn bij het plassen en vaak moeten plassen.

Oorzaken van tumoren in de blaas

Over de oorzaken van blaaskanker is nog weinig bekend. Wel zijn er enkele risicofactoren waardoor sommige mensen een grotere kans op een tumor hebben. De belangrijkste factor is roken. Rokers lopen drie tot vijf keer zoveel risico op blaaskanker als niet-rokers. Ook mensen die in aanraking zijn geweest met bepaalde schadelijke stoffen krijgen eerder een blaastumor. In bepaalde families komt een erfelijke vorm van blaaskanker voor.

Onderzoek

Om na te gaan of u blaaskanker heeft, worden verschillende onderzoeken gedaan. Tijdens een röntgenonderzoek (echo) wordt een foto van de buik gemaakt. Bij een cystoscopie (kijkonderzoek) kijkt de uroloog via een (flexibele) slang in de blaas. Er kan dan ook urine afgenomen worden voor onderzoek. Om meer informatie te krijgen over de uitgebreidheid van de ziekte kan aanvullend onderzoek nodig zijn.

Behandeling van tumoren in de blaas

Welke behandelmethode voor blaaskanker het meest effectief is, hangt af van verschillenden factoren. Dat heeft te maken met de soort blaastumor (oppervlakkig of doorgegroeid), het aantal, de mate van kwaadaardigheid, de mate waarin de ziekte zich heeft uitgebreid (stadium) en uw lichamelijke conditie. Vaak volgt een operatie, radiotherapie, chemotherapie of een combinatie van behandelingen.

Bij oppervlakkige tumoren kan de tumor verwijderd worden via een kijkoperatie door de plasbuis (TUR-T); eventueel gevolgd door blaasspoelingen met chemo- of immunotherapie.

Bij invasieve (invasief betekent binnendringend) tumoren kan de behandeling bestaan uit:

  • Een operatie: Het verwijderen van de blaas en het aanleggen van een urinestoma (dit is een kunstmatige uitgang voor urine op de buik), een continent stoma (een reservoir voor urine dat op gezette tijden geleegd wordt) of een nieuwe blaas (van een stuk darm wordt dan een nieuw reservoir gemaakt). U krijgt dan ook een afspraak bij de stomaverpleegkundige.
  • Radiotherapie.
  • Chemotherapie.

Bij de behandeling van een invasieve tumor is er overleg met andere specialisten, zoals de oncoloog (internist) en de radiotherapeut.

Wanneer blaaskanker niet (meer) genezen kan worden, is het mogelijk de behandeling te richten op het remmen van de ziekte, of op vermindering of het voorkomen van klachten. Soms wordt een behandeling met radiotherapie (bestraling) of chemotherapie voorgesteld. De specialist bespreekt met u of deze behandeling mogelijk is en wat de beste behandeling voor u is.

Nazorg

Na de behandeling van blaaskanker blijft u onder controle. De manier en frequentie van de controles wordt met u besproken door uw specialist.

Wilt u meer weten?

U kunt hier de Isala-folders downloaden:

Wilt u meer lezen?

  • De afdeling Radiotherapie binnen Isala heeft ook een eigen website.
  • De polikliniek Stomazorg binnen Isala biedt ondersteuning aan patiënten die te maken krijgen met een stoma.
  • Vereniging Waterloop brengt lotgenoten met elkaar in contact, informeert over blaas- en nierkanker, en behartigt de belangen van mensen die met deze vormen van kanker te maken hebben.
  • Via het portaal www.kanker.info kunt u snel en gericht zoeken naar betrouwbare informatie over kanker. Het portaal is een gezamenlijk initiatief van KWF Kankerbestrijding, de Vereniging van Integrale Kankercentra (VIKC) en de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK).
  • Via www.allesoverurologie.nl komt u op de patiëntensite van de Nederlandse Vereniging voor Urologie.
  • Kijk ook eens op de website van de KWF kankerbestrijding.