Prostaatkanker
De prostaat is een klier die ook wel voorstanderklier genoemd wordt. De prostaat ligt vlak onder de blaasuitgang en om de plasbuis heen. De prostaat is ongeveer zo groot als een walnoot. Aan de voorkant ligt hij tegen het schaambeen aan en aan de achterkant tegen de endeldarm.
De prostaat maakt onderdeel uit van het mannelijke voortplantingssysteem. Achter de prostaat liggen twee zaadblazen. Hierin komen de zaadleiders uit die vanuit de testikels komen. Vanaf de zaadblazen loopt een klein zaadbuisje door de prostaat en die uitkomt in de plasbuis. Vlak naast de prostaat lopen een aantal zenuwbundels naar de penis, die zijn nodig om een erectie te krijgen. In de prostaat zitten klierbuisjes waarmee prostaatvocht wordt gemaakt. Bij een zaadlozing komen de zaadcellen met dit prostaatvocht via de plasbuis naar buiten.
Kankercellen zitten meestal aan de buitenrand van de prostaat, terwijl een goedaardige vergroting rondom de plasbuis ontstaat.
Klachten bij prostaatkanker
Prostaatkanker is over het algemeen een vrij langzaam groeiend gezwel, dat vaak pas symptomen veroorzaakt in een vergevorderd stadium. Het komt vooral voor bij mannen boven de 50 jaar. In het begin zijn er weinig of geen klachten. Pas laat in de ziekte veroorzaakt de zwelling (tumor) een verminderde straalkracht bij het plassen. Dat komt, doordat de kanker meestal aan de buitenkant van de prostaat begint. Prostaatkanker geeft bijna nooit pijnklachten; pijn ontstaat pas nadat de kanker is uitgezaaid.
Oorzaken van prostaatkanker
Het is niet bekend wat de oorzaak is van prostaatkanker. Wel weten we dat de tumor ontstaat onder invloed van testosteron. De kanker wordt niet veroorzaakt door een prostaatontsteking of door een goedaardige vergroting. In bepaalde families kan er sprake zijn van een erfelijke vorm van prostaatkanker.
Onderzoek naar prostaatkanker
Om na te gaan of u prostaatkanker heeft worden verschillende onderzoeken gedaan.
Lichamelijk onderzoek
De uroloog doet eerst rectaalonderzoek (via de anus) om de grootte, de vorm, de stevigheid en het oppervlak van de prostaat te beoordelen.
Bloedonderzoek
De laborant neemt bloed bij u af en onderzoekt hiermee uw algemene gezondheid en vooral uw nierfunctie. Tevens zoekt de laborant in het bloed naar stoffen die kenmerkend zijn voor prostaataandoeningen, zoals PSA. Het PSA kan verhoogd zijn bij prostaatontsteking, prostaatvergroting en bij prostaatkanker.
Echografie via de anus
Dit is een onderzoek waarbij een dunne staaf die geluidsgolven uitzendt (echosonde) via de anus in de endeldarm wordt gebracht, tot vlakbij de prostaat. Een eventuele tumor komt zo in beeld.
Bioptie
Soms is het nodig om prostaatweefsel te onderzoeken. Dit gebeurt door het wegnemen van stukjes weefsel (biopten), tijdens een echografie.
Scan
Ook kan het zijn dat u een MRI-scan, een bot-scan en een CT-scan krijgt om eventuele uitzaaiingen op te sporen.
Behandeling van prostaatkanker
Bij prostaatkanker zijn verschillende behandelingen mogelijk. Vaak krijgt u een combinatie van behandelingen. Welke behandelingen u krijgt, hangt af van het stadium van de ziekte en uw conditie.
Als de kanker beperkt blijft tot de prostaat, kunt u vaak met een operatie of bestraling genezing bereiken. De operatie vindt tegenwoordig plaats via een kijkoperatie (laparoscopie).
Vanaf september 2011 zal de operatie uitgevoerd worden met assistentie van een operatierobot (da Vinci). Deze robot wordt bestuurd door de uroloog. Omdat de uroloog beter zicht heeft en meer bewegingsvrijheid in de buik, duurt de operatie korter en kunt u eerder het ziekenhuis verlaten. Wanneer u bestraling krijgt, kan deze uitwendig zijn of inwendig met operatief ingebrachte radioactieve zaadjes.
Bekijk de film over robotchirurgie van de prostaat.
Als de tumor niet alleen tot de prostaat beperkt is, kan in principe geen genezing meer bereikt worden. Wel kan met hormonale therapie de groei van de tumor afgeremd en gestopt worden. De uitzaaiingen worden door deze therapie ook aangepakt en teruggedrongen. Als de hormoontherapie zijn effect verliest, dan kan een chemotherapiebehandeling worden ingesteld. Deze therapie wordt gegeven en begeleid door de oncoloog.
Overigens is het niet zo dat prostaatkanker na verloop van tijd altijd uitgroeit en/of uitzaait. In een aantal gevallen blijft de prostaatkanker 'slapend' aanwezig en veroorzaakt nooit problemen. Wanneer bij iemand kankercellen worden gevonden is niet met zekerheid te voorspellen of de kanker later actief wordt of juist 'slapend' blijft. Dit is ook niet aan de kankercellen te zien.
Het kan zijn dat de uroloog eerst afwacht met behandelen omdat de betreffende tumor slapend is. Als deze behandeling wordt voorgesteld zult u wel zeer regelmatig gecontroleerd worden. Als de tumor actief wordt, kan er alsnog behandeld worden. De uroloog bespreekt alle opties met u.
Nazorg
Na de behandeling van prostaatkanker blijft u nog onder controle. De manier en frequentie van de controles wordt met u besproken door uw specialist.
Wilt u meer weten?
U kunt hier de Isala-folders downloaden:
Wilt u meer lezen?
-
-
Als u de diagnose Prostaatkanker heeft gekregen, heeft u vast veel vragen. De
Stichting Contactgroep Prostaatkanker (SCP) is als platform op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en onderhoud contacten met alle relevante organisaties.
-
Via het portaal
www.kanker.info kunt u snel en gericht zoeken naar betrouwbare informatie over kanker. Het portaal is een gezamenlijk initiatief van KWF Kankerbestrijding, de Vereniging van Integrale Kankercentra (VIKC) en de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK).
-
-