Ondersteunende zorg binnen het Oncologisch centrum Isala
Na de diagnose kanker komt er veel op u af. Het is een emotionele tijd. Na de eerste schok, herstellen veel mensen zich, vaak met steun uit hun omgeving. Toch blijft een aanzienlijk deel problemen houden op lichamelijk, emotioneel, sociaal, praktisch of spiritueel gebied.
Het Oncologisch centrum Isala werkt samen met maatschappelijk werkers, geestelijk verzorgers, diëtisten, psychologen en fysiotherapeuten. Daarnaast zijn er revalidatieprogramma’s zoals Fysiek Herstel. Ook zijn er regelmatig bijeenkomsten waar u kennis kunt maken met de diverse professionals. Als u er behoefte aan heeft, kunt u in overleg met de regieverpleegkundigen, eventueel doorverwezen worden naar een zorgverlener.
Hier kunt u alvast meer lezen over de verschillende vormen van ondersteunende zorg:
Psychosociale signalering
Na de diagnose kanker komt er veel op u af. Het is een emotionele tijd. Ook binnen het ziekenhuis gebeurt veel. U ziet meerdere artsen, krijgt verschillende behandelingen en gaat van afspraak naar afspraak. Iedereen werkt in het Oncologisch centrum Isala samen aan uw behandeling. De centrale spil, ook voor psychosociale signalering, zijn de regieverpleegkundigen.
De regieverpleegkundige is er voor u! Zij spreekt uw taal én de taal van de artsen. Ze biedt veel informatie, stemt uw afspraken op elkaar af en doet een deel van de patiëntcontroles. U zult dan ook regelmatig contact hebben met een van de regieverpleegkundigen. Daarbij heeft zij ook aandacht voor uw ervaringen. Hoe gaat het met u? Ervaart u op bepaalde gebieden misschien problemen? Om u te helpen uw antwoorden te formuleren, werkt de regieverpleegkundige met een zogenoemde lastschaal.
Tijdens de behandeling en in de controlefase krijgt u regelmatig het verzoek een ‘lastschaal’-formulier in te vullen. Met uw antwoorden krijgen uw hulpverleners een goed beeld van hoe het met u gaat en aan welke ondersteuning u mogelijk behoefte heeft. Met deze psychosociale signalering worden problemen inzichtelijk en bespreekbaar. Uw regieverpleegkundige verwijst u eventueel door naar een van de gespecialiseerde zorgverleners voor specifiek advies of ondersteuning. De regieverpleegkundigen zijn bereikbaar via telefoonnummer (038) 424 27 87.
Fysiotherapie
De behandeling van kanker kan lichamelijk klachten veroorzaken. Operatie, chemotherapie en radiotherapie zijn ingrijpende procedures. Heeft u klachten met bewegen, vermoeidheid, kracht- en conditieverlies? Een fysiotherapeut geeft u advies en u begeleidt bij uw revalidatie.
Revalidatie wordt individueel en in groepsverband aangeboden. Het programma Fysiek Herstel is een groepsbehandeling waar goede resultaten mee geboekt worden. Patiënten voelen zich fitter, minder beperkt en beter in staat hun dagelijkse activiteiten uit te voeren.
Iedere behandeling, dus ook de groepsbehandeling, wordt op uw persoonlijke wensen afgestemd. We kijken naar uw klachten en wat u wilt bereiken.
Wilt u zich aanmelden voor het programma Fysiek Herstel? Uw regieverpleegkundige kan u doorverwijzen.
Logopedie
Als u een hoofd-halstumor heeft, kunt u na een operatie en bestraling problemen krijgen met uw stem, slikken, kauwen en spreken. Ook kan in uw lippen, wang en tong een gevoelstoornis ontstaan. Een logopedist begeleidt u hierbij en maakt zo nodig een behandelplan. U kunt weer leren slikken en uw articulatie en stem verbeteren! De duur van een behandeling is afhankelijk van de mate van uw problemen.
Een uitgebreide beschrijving over spraak na een verwijdering van het strottenhoofd, de zogenoemde laryngectomie, vindt u op de site van de kankerbestrijding.
De patiëntenvereniging van gelaryngectomeerden heeft ook een website: www.kankerpatient.nl/nsvg.
Een site voor lotgenoten contact en informatie rondom hoofd-halstumoren is: www.stichtingklankbord.nl.
Bedrijfsarts
Werk is een belangrijke stabiliserende en gezondmakende factor in het bestaan van veel mensen. Bovendien is deelnemen aan de maatschappij van groot belang voor het psychisch welbevinden. Ook bij kanker is werk vaak een belangrijk houvast. Behoud van ritme, invulling van de dag en behoud van conditie voorkomt vaak een groot verlies aan belastbaarheid en draagt bij aan functieherstel.
Als werken of reïntegreren niet lukt, kunt u uw eigen bedrijfsarts om advies vragen. Heeft u geen toegang tot een bedrijfsarts? Dan bieden de bedrijfsartsen van Isala klinieken hun deskundigheid aan. Uw regieverpleegkundige kent de weg naar de bedrijfsarts.
Ergotherapie
Ziekte kan praktische problemen in uw dagelijkse leven opleveren. Heeft u moeite met zelfverzorging, eten, drinken, zitten, liggen, verplaatsen, hobby’s, vrije tijd, huishouden, school en werk? Een ergotherapie biedt mogelijk een oplossing.
Een ergotherapeut richt zich niet op de ziekte, maar op de praktische gevolgen bij het uitvoeren van dagelijkse activiteiten in de eigen woon- en leefomgeving. Samen met u zoekt een ergotherapeut naar oplossingen, zodat uw zelfstandigheid vergroot wordt en u uw dagelijkse activiteiten weer zo goed mogelijk kunt uitvoeren.
Geestelijk verzorger
De diagnose kanker kan zeer ingrijpend zijn in iemands leven. Gedachten over het eigen leven, relaties met anderen, spiritualiteit, zingeving en betekenis, ouder worden en de dood, hangen daarmee samen. Dit geldt ook voor vragen over de zin van het leven nu u ziek geworden bent. De geestelijk verzorger helpt u bij uw zoektocht naar de rol van deze vragen in uw leven.
De geestelijk verzorger helpt u uw eigen gedachten te ordenen en verhelderen. Ook als u voor ingrijpende keuzes komen te staan waarop u een eigen antwoord wilt vinden. De geestelijk verzorger sluit aan bij uw geloofs- of levensovertuiging en is bekend met verschillende religieuze rituelen. Uw regieverpleegkundige kan u in contact brengen met de geestelijk verzorger.
Diëtetiek
Tijdens, voor en na de behandeling van kanker kunnen er voedingsproblemen optreden. Voedsel blijft bijvoorbeeld steken (passageproblemen), uw smaak is veranderd, u heeft problemen met uw toiletgang of misschien heeft u ongewenst gewichtsverlies. De diëtist biedt hulp en begeleiding bij voeding en voedingsproblemen tijdens het ziekteproces en de behandeling van kanker.
Zo’n 50 tot 60 procent van de mensen met kanker heeft ongewenst gewichtsverlies. De diëtist helpt u verder gewichtsverlies te voorkomen en waar mogelijk gewichtstoename te bevorderen. Bij specifieke voedingsproblemen is voedingstherapie een belangrijke ondersteunende therapie. Het kan onder meer passageproblemen helpen verlichten.
De diëtist gaat met u in gesprek om inzicht te krijgen in uw voedingsgewoontes, leefomstandigheden en mogelijkheden. Zij geeft vervolgens advies op maat en bewaakt samen met u uw voedingstoestand.
Medisch maatschappelijk werk
Medisch maatschappelijk werkers begeleiden u bij de verwerking van kanker en de behandeling ervan. Ook uw naasten, zoals uw partner en kinderen, kunnen hier gebruik van maken.
De behandeling richt zich op het terugdringen van spanningsklachten en angstgevoelens. Medisch maatschappelijk werkers leren u om te gaan met uw onzekerheid en helpen u bij het aanleren van vaardigheden om positieve krachten in te zetten. Daarnaast bieden ze praktische informatie en advies als uw opname tot problemen leidt die u of uw naasten niet kunnen oplossen.
Medisch maatschappelijk werkers bemiddelen en werken probleemoplossend bij bijvoorbeeld verstoringen op het gebied van werk, inkomen, verzekeringen, vervoer en (mantel)zorg. Samen met u onderzoeken en regelen ze de nodige nazorg en ondersteunende begeleiding.
Meer praktische informatie vindt u op: www.kankerpatient.nl, www.bhvlp.nl, (voor financiële ondersteuning), www.ipso.nl (instellingen psychosociale oncologie.)
Voor jonge mensen zijn er aan aantal informatie websites: www.kankerspoken.nl, www.jongekankerpatienten.nl, www.gezin-en-kanker.nl, www.vokk.nl.
Voor persoonlijke verwerking kunt u kijken bij: www.kankerinbeeld.nl, www.lotgenoot.nl, www.toekomstnakanker.nl, www.simonton.nl.
Klinisch psycholoog
De veerkracht van mensen is groot; veelal lukt het mensen zelf en met steun van de omgeving om de moeilijke periode tijdens en na kanker door te komen. Soms is die veerkracht niet voldoende. De afdeling medische psychologie biedt specialistische hulp aan patiënten met kanker, die psychische klachten of -stoornissen ontwikkelen.
Het gaat vaak om aanpassing- en verwerkingsproblematiek. Dit is een verzamelnaam voor allerlei psychische klachten en -stoornissen; mensen reageren immers zeer verschillend op ingrijpende gebeurtenissen.
Soms is er psychische hulpverlening nodig tijdens de behandeling. Dan voert de klinisch psycholoog gesprekken met als doel de behandeling zo goed mogelijk te kunnen ondergaan. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij mensen die al psychische klachten kenden voor de diagnose en behandeling, of voor mensen die veel angst kennen tijdens de behandeling.
Na afsluiting van de medische behandeling ontstaan vaak verwerking- en aanpassingsproblemen. U kunt, in overleg met de regieverpleegkundige, poliklinisch verwezen worden naar de afdeling medische psychologie. Soms zijn enkele ondersteunende gesprekken al voldoende. Ook kunt u psychotherapie krijgen, gericht op meerdere aspecten van u als persoon en uw situatie.
De afdeling medische psychologie biedt eveneens Kortdurende Oncologische Psychotherapie (KOP) en Cognitieve therapie bij vermoeidheid na kanker (Ct VNK). Ook kunt u verwezen worden voor neuropsychologisch onderzoek naar concentratie- en geheugenverlies.