Diabetes

Het Diabetescentrum Isala biedt specialistische zorg voor kinderen, jongeren en volwassenen met diabetes type I en II.  Hier vindt u de volgende informatie over diabetes bij kinderen en jongeren:

Wat is diabetes?

Diabetes is een stofwisselingsziekte die steeds vaker voorkomt bij kinderen. Als uw kind diabetes heeft, dan maakt zijn/haar lichaam te weinig insuline aan. Insuline is een hormoon dat nodig is voor het transport van suikers (glucose) uit het bloed naar de lichaamsweefsels. Insuline wordt gemaakt in de alvleesklier.

Wat is precies het probleem? In bepaalde voedingsmiddelen zitten koolhydraten (bijvoorbeeld in suiker en fruit, maar ook in melk, brood, aardappelen en bepaalde groenten). Uit die koolhydraten komt glucose. Normaal gesproken laat het lichaam precies genoeg insuline vrijkomen om die glucose uit het bloed op te nemen. Zo blijft de ‘bloedglucosespiegel’ altijd binnen bepaalde grenzen. Als uw kind diabetes heeft, is dit evenwicht weg. Uw kind heeft een te hoge bloedglucosespiegel.

Een te hoge bloedglucosespiegel is op den duur erg schadelijk voor uw kind. Daarom is het belangrijk om de diabetes zo snel mogelijk te behandelen.

Naar boven

Soorten diabetes

Er zijn verschillende soorten diabetes. De meest voorkomende soorten bij kinderen zijn:

·         Type 1 diabetes of ‘jeugddiabetes’
Dit is een auto-immuunziekte. Het lichaam van uw kind vernietigt de cellen in de alvleesklier die insuline produceren. Hierdoor kan uw kind onvoldoende of geen glucose verwerken.

·         Type 2 diabetes of ‘ouderdomssuiker’
Het lichaam van uw kind is minder gevoelig voor insuline (insulineresistentie) en de productie en/of afgifte van insuline gaat langzamer. Hierdoor kan uw kind glucose niet goed verwerken. Bij kinderen komt type 2 diabetes meestal door overgewicht.

Naar boven

Heeft mijn kind diabetes?

Als uw kind type 1 diabetes heeft, voelt het zich in korte tijd flink ziek. Type 2 diabetes ontwikkelt zich meestal zeer geleidelijk. De klachten bij beide soorten diabetes zijn gelijk:
  • dorst en droge mond;
  • veel drinken;
  • veel plassen - bij kinderen ziet men vaak het bedplassen terugkomen;
  • vermagering, ondanks een goede eetlust;
  • vermoeidheid;
  • terugkerende infecties;
  • problemen met zien.

Heeft uw kind klachten die op diabetes kunnen wijzen, dan onderzoekt de huisarts het glucosegehalte in het bloed. Als dit gehalte verhoogd is, wordt uw kind direct doorgestuurd naar de kinderarts.

Naar boven

Behandeling

Als uw kind type 1 diabetes heeft, kan het alleen behandeld worden met insuline(pomp)therapie.

Afhankelijk van de ernst van de ziekte, zijn bij type 2 diabetes de volgende behandelingen mogelijk:

  • gezonder leven;
  • gebruik van medicijnen;
  • insuline(pomp)therapie.

Uw kind wordt zoveel mogelijk poliklinisch behandeld en begeleid. Ook wanneer diabetes net bij uw kind is ontdekt, wordt de insulinetherapie zoveel mogelijk thuis opgepakt. Dit maakt het makkelijker voor uw kind om de ziekte te accepteren en te verwerken. Alleen bij ernstige ontregeling wordt uw kind in het ziekenhuis opgenomen.

Naar boven

Kinderdiabetesteam

Voor de behandeling van diabetes bij kinderen hebben de Isala klinieken een kinderdiabetesteam.  Uw kind komt elke drie maanden langs bij enkele deskundigen uit dit team. Het team bestaat uit:
  • twee kinderartsen;
  • drie kinderdiabetesverpleegkundigen;
  • twee diëtisten;
  • een psycholoog;
  • een maatschappelijk werker;
  • een orthopedagoog.

Het kinderdiabetesteam helpt u en uw kind om zoveel mogelijk zelfstandig met diabetes om te gaan. Op deze manier blijft het leven van uw kind  zo normaal mogelijk. 

Als uw kind volwassen wordt (rond de leeftijd van 18 jaar), komt het onder behandeling van de internist. Samen met u en uw kind, bekijken we op welk moment de overstap naar de internist het best gemaakt kan worden.

Naar boven

Op controle bij kinderdiabetesteam

Het kinderdiabetesteam werkt in het Diabetescentrum. In principe gaat uw kind iedere drie maanden naar het centrum voor een controle. Als het nodig is, kunt u ook eerder een afspraak maken.

Bij een controle bezoekt uw kind de volgende zorgverleners:

1. Kinderarts (ca. 20 minuten)
De kinderarts:

  • bespreekt met u de instelling van insuline;
  • weegt en meet uw kind;
  • doet lichamelijk onderzoek;
  • controleert de spuitplaatsen;
  • kan aanpassingen doen in het insulineschema;
  • doet één keer per jaar uitgebreid bloed- en urineonderzoek.

2. Kinderdiabetesverpleegkundige en diëtiste (ca. 20 minuten)
De kinderdiabetesverpleegkundige geeft uitleg over diabetes en helpt uw kind hiermee om te gaan. Uw kind kan bij haar terecht voor:

  • hulp bij het instellen op insuline;
  • het aanleren van zelfcontrole;
  • controle van de spuitplaatsen en eventueel de voeten;
  • de jaarcontrole; een uitgebreid onderzoek.

De diëtiste geeft informatie over de voeding van uw kind. Ook kunt u haar vragen stellen over koolhydraten, traktaties en andere bijzonderheden.

3. (Zo nodig) Maatschappelijk werker/psycholoog
Uw kind kan soms boos of verdrietig worden van zijn/haar ziekte. Het is niet makkelijk om steeds op je bloedglucose te letten, op tijd te eten en/of insuline te moeten spuiten! Daarnaast kan de diabetes van uw kind een enorme impact hebben op uw gezin. 

De maatschappelijk werker en de psycholoog kunnen u en uw kind helpen om hiermee om te gaan.

4. (Zo nodig) Podotherapeut
De voeten van uw kind met diabetes vereisen extra aandacht en zorg. De podotherapeut:

  • behandelt voetklachten en voetafwijkingen die tot complicaties kunnen leiden, zoals afwijkende stand van voeten of tenen, ingegroeide nagels, veel eeltvorming en wratjes;
  • geeft advies over voetverzorging en schoeisel.

Voor meer informatie, zie de Isala folder: 'Je voeten nader bekeken'.

Naar boven

Groepsconsulten

Een groepsconsult (ook wel gezamenlijk medisch consult) is een vorm van polikliniekbezoek waarbij uw kind tegelijkertijd met andere patiënten een afspraak heeft. 

De groepsconsulten zijn momenteel alleen bedoeld voor jongeren van 12-18 jaar (maximaal acht personen per groep). Deze jongeren krijgen de mogelijkheid om twee keer per jaar in groepsverband en twee keer per jaar individueel op consult te komen. Het voordeel van een groepsconsult is dat ervaringen en tips makkelijk gedeeld worden.
Lees voor meer informatie de Isala folder: 'Gezamenlijk medisch consult voor jongeren met diabetes'.

De reacties op de groepsconsulten voor jongeren zijn erg positief. Om die reden startte het Kinderdiabetesteam met groepsconsulten voor kinderen onder de 12 jaar.
Lees voor meer informatie de Isala folder: 'Gezamenlijk medisch consult voor kinderen met diabetes'.

Naar boven

Meenemen op controle

Uw kind moet het volgende meenemen naar het Diabetescentrum Isala:

  • ponsplaatje en/of afsprakenkaart;
  • diabetesdagboek;
  • vragenlijst polikliniekbezoek (gekregen bij een vorig bezoek aan het diabetesteam);
  • glucosemeter;
  • insulinepennen;
  • lijstje met eventuele vragen.
Naar boven

Insulinepomptherapie

Als uw kind type 1 diabetes heeft, wordt het behandeld met insulinetherapie. Ook bij type 2 diabetes komt deze behandeling voor.

Insulinetherapie is het toedienen van insuline. Uw kind kan deze insuline ‘spuiten’ met een insulinepen. Maar sinds een aantal jaren gebruiken we voor kinderen ook de insulinepomp.

De insulinepomp is een klein apparaatje. Uw kind kan het onder of in de kleding dragen. De insuline loopt via een slangetje naar een klein plastic naaldje in buik, bil of been. Een speciale pleister zorgt ervoor dat de naald blijft zitten.

De insulinepomp dient continu kleine hoeveelheden insuline toe. Hiermee wordt de alvleesklier zoveel mogelijk nagebootst. Het voordeel is dat uw kind meer energie heeft. Het kan zich beter concentreren op school en heeft ook meer energie om buiten te spelen. Bovendien kan uw kind flexibeler omgaan met eten en etenstijden, waardoor het gemakkelijker mee kan doen aan het ‘normale’ leven. 

Het kinderdiabetesteam begeleidt het traject van de insulinepompbehandeling. Dit traject is intensief. U en uw kind zullen zelf meer beslissingen moeten nemen over de insulinetoevoer. Het leren omgaan met de pomp kost daardoor, zeker in het begin, meer tijd en extra metingen.

Naar boven

Glucosesensor

Om uw kind goed te kunnen instellen op insuline, hebben we informatie nodig over zijn/haar bloedglucosespiegel.

Het kan vóórkomen dat de bloedglucosewaarde van uw kind onverklaarbaar schommelt. Bijvoorbeeld ‘s nachts of na bepaalde maaltijden. Om dit te onderzoeken, gebruiken we de glucosesensor. Deze sensor meet maximaal zeven dagen de bloedglucosewaarde van uw kind. Elke drie minuten is er een meting. Op deze manier verzamelen we extra gegevens voor de insuline-instelling van uw kind.

De kinderdiabetesverpleegkundige plaatst de sensor in de buik of bil van uw kind. De sensor is verbonden aan een apparaatje dat wordt meegedragen, bijvoorbeeld in de broekzak. In het Diabetescentrum wordt uitgelegd hoe uw kind het apparaat kan bedienen.

Naar boven

Kwaliteitsparameters

Om vergelijking met andere ziekenhuizen en diabetesklinieken mogelijk te maken, hebben we in onderstaande tabel een aantal cijfers voor u op een rijtje gezet. De Inspectie voor de Gezondheidszorg heeft een aantal prestatie-indicatoren genoemd en andere centra hebben daar nog enkele items aan toegevoegd. 

Diabeteszorg Isala klinieken 2007 versus 2009

 

2007

2009 

Aantal patiënten

149

177

Gemiddeld HbA1c referentie 4,0-6,0%

8,15% 

7,99% 

Patiënten met HbA1c >10%
In percentages

17 
10,7%

7 
4,1%

Oogheelkundige controles
- aantal patiënten >15 jaar 
- aantal oogcontroles
- percentages oogcontroles bij patiënten > 15 jaar


15
12
80% 


65 
50
77%

Opnames > 1 dag
- instelling op insulinepomp
- overig 

40
14 (9%)
26 (17%)

52 
25 (14%)
27 (15%)

Directe telefonische bereikbaarheid 

ja 

ja*

Electronisch patiëntendossier 

ja 

ja 

* in ziekenhuis in 2007 bereikbaarheid arts met als achterwacht voor diabeteszorg. Vanaf 1 sept. 2009 directe bereikbaarheid kinderdiabetesarts.

Naar boven

Activiteiten diabetespatiënten

Voor kinderen en jongeren met diabetes zijn er regelmatig groepsactiviteiten, georganiseerd door de Isala klinieken. Denk aan:
  • een kindermiddag met kabouter Wiebelbeen (voor peuters); 
  • een spelmiddag met Diawizz show (5 tot 12 jaar);
  • een oldtimertour in dwergauto's (8 tot 12 jaar);
  • kokkerellen in driesterrenrestaurant De Librije of een duikinstructie (voorm tieners);
  • sportkampen door Bas van de Goor Foundation
  • vakantieweken en dagjes weg door Diabetes Vereniging Nederland

Het doel van de groepsactiviteiten is dat uw kind even niet met zijn/haar diabetes bezig is. Ook krijgt uw kind spelenderwijs educatie aangeboden. Uw kind ontdekt dat het niet de enige is met diabetes en leert lotgenoten kennen. Vanaf het voortgezet onderwijs zijn er tieneractiviteiten die de tieners/pubers voorbereiden om zelfstandig met de diabetes om te gaan.

Voor u als ouder/verzorger worden thema-avonden georganiseerd. Tijdens deze bijeenkomsten kunt u ervaringen uitwisselen met andere ouders. De ziekte van uw kind kan een grote belasting zijn voor het hele gezin. Daarom proberen we om gezinsleden zo veel mogelijk bij de activiteiten te betrekken.

Naar boven

Contact kinderdiabetesteam

U kunt het kinderdiabetesteam als volgt bereiken:

Kinderartsen
E.A.J.M. Spaans-Hummelink
L. Veenhuizen

Bereikbaar via secretariaat van het Diabetescentrum: (038) 424 23 29
Diensttelefoon (buiten kantooruren):  06 54 36 21 55

Kinderdiabetesverpleegkundigen
Hilma Jonkman (dinsdagochtend, woensdag en donderdagmiddag)
Mariska Strijtveen (maandag en donderdag)
Esther van der Vegt (dinsdag en vrijdag)

Telefonisch spreekuur maandag t/m vrijdag: 9:00 - 9:30 en 12:00 - 12:30 uur
Bereikaar via: (038) 424 73 64 of (038) 424 41 40
kind.diabetes@isala.nl

Diëtisten
Trudie Schutte (tel. spreekuur donderdag 11:30 - 12:00 uur)
Korrie Vrolijk (tel. spreekuur woensdag 11:30 - 12:00 uur)

Bereikbaar via: (038) 424 72 87
kind.dietist@isala.nl

Naar boven