COPD
Op deze pagina vindt u informatie over COPD. Als u na het lezen nog vragen heeft, dan kunt u daarop tijdens uw
polikliniekafspraak terugkomen.
Wat is COPD?
COPD (chronische bronchitis en longemfyseem) is een aandoening van uw longen en luchtwegen, die u hindert bij het ademhalen. De Engelse afkorting staat voor Chronic Obstructive Pulmonary Diseases, dit wil zeggen: chronische obstructieve longaandoeningen.
Bij COPD zijn de luchtwegen vernauwd door een ontsteking. Bij ernstige vorm zijn de longen beschadigd. Chronische bronchitis komt alleen voor bij volwassenen. Wanneer kinderen ‘bronchitis’ hebben, komt dat meestal door een virusinfectie.
COPD kent verschillende fases. Van de mensen met COPD heeft ongeveer tachtig procent licht of matig COPD, de overige twintig procent heeft ernstig of zeer ernstig COPD. In Nederland heeft twee procent van alle mensen COPD. De ziekte komt veel voor bij ouderen. In Nederland neemt het aantal mensen met COPD toe.
Vooruitzichten bij COPD
COPD is een chronische ziekte en is niet te herstellen. U wordt dus niet beter. Maar dat betekent niet dat u bij de pakken moet gaan neerzitten. Een goede aanpak kan bijdragen aan een minder snelle achteruitgang van uw longen. Ook kunnen klachten enigszins verlicht worden. Het is wel belangrijk om uw klachten serieus te nemen.
De behandeling door een arts is een deel van de aanpak, daarnaast kunt u zelf veel doen. Een gezonde leefwijze, een positieve instelling, voldoende beweging, zorgvuldig medicijngebruik en in een aantal gevallen zuurstof, hebben een positieve invloed op uw ziekte.
Oorzaken van COPD
De chronische ontsteking aan de luchtwegen, waarvan bij COPD sprake is, wordt meestal veroorzaakt door roken. De binnenkant van de luchtwegen is bekleed met slijmvlies dat slijm aanmaakt. Tabaksrook veroorzaakt een ontsteking waarbij het slijmvlies opzwelt en meer slijm aanmaakt. Ook kunnen de spiertjes in de luchtwegen zich samentrekken. Beide maken het ademhalen een stuk moeilijker. De ontsteking bij COPD maakt de luchtwegen ook meer prikkelbaar. Daardoor kan iemand snel kortademig worden van tabaksrook of koude lucht. Deze verhoogde prikkelbaarheid heet hyperreactiviteit. De luchtwegen worden dus nauwer door de ontsteking en in het ernstige geval raken de longen blijvend beschadigd.
De ontsteking bij COPD is geen griep of een longontsteking. Deze ontstaan door een infectie met een bacterie of virus, Ook de klachten en behandeling zijn anders dan bij CODP. Een infectie kan de ontsteking aan de luchtwegen wel verergeren.
Doordat steeds meer mensen zijn gaan roken, neemt het aantal mensen met COPD sterk toe. Meer mannen en vrouwen hebben COPD, maar omdat vrouwen de afgelopen jaren steeds meer zijn gaan roken, neemt nu ook het aantal vrouwen met COPD sterk toe.
Klachten bij COPD
Mensen met beginnend COPD hoesten veel. Het begint vaak met een zogeheten ‘rokershoestje’. Daarbij wordt nogal eens slijm opgehoest. Sommigen hebben ook last van kortademigheid of een piepende ademhaling tijdens inspanning.
In het begin treden de klachten van kortademigheid alleen op bij zware lichamelijke inspanning, zoals hardlopen, tegen de wind in fietsen of zwaar lichamelijk werk. Na verloop van tijd ontstaan ze geleidelijk ook bij bijvoorbeeld traplopen of stevig wandelen. Kortademigheid kan ook optreden bij activiteiten als wassen, aankleden, eten en soms zelfs in rust.
Mensen met ernstig COPD worden vaker en heviger kortademig en vermoeid. Bij ernstig COPD moet het hart flink werken om het lichaam van zuurstof te voorzien. Soms wordt dat te zwaar voor het hart. Dan kan iemand vocht achter de longen krijgen en in de onderbenen. Dit leidt tot meer kortademigheid en ’s nachts vaker plassen. De klachten zijn niet altijd even erg: de meeste mensen hebben goede en slechte dagen, Daarnaast hebben mensen met COPD ’s nachts en ’s ochtends meer last dan de rest van de dag.
Onderzoek COPD
Als u vanwege klachten als hoesten, piepen of benauwdheid bij de huisarts of longarts komt, zal hij in eerste instantie allerlei vragen over uw klachten stellen. Op deze wijze probeert de arts duidelijk te krijgen of COPD inderdaad de oorzaak is van uw klachten. Hij probeert een beeld te krijgen van de klachten en de mogelijke uitlokkende factoren.
Bij een eerste polikliniekbezoek zal de arts niet alleen naar de longen willen luisteren, maar u meestal volledig willen nakijken.
Soms is er aanvullend onderzoek nodig, bijvoorbeeld een röntgenfoto van uw longen, bloedonderzoek en/of longfunctieonderzoek. Met longfunctieonderzoek kan worden vastgesteld of er sprake is van COPD en in welk stadium van COPD u zich bevindt.
Een spirometrie is zo’n longfunctieonderzoek, meestal zal de arts een spirometrie laten uitvoeren. Met dit onderzoek kan worden vastgesteld hoe de doorgankelijkheid van uw luchtwegen is; wat uw longinhoud is.
Behandeling van COPD
Omdat COPD een chronische ziekte is, is het van groot belang dat u voldoende weet over de ziekte en haar behandeling. Als u weet wat de oorzaken zijn van COPD en wat u zelf kunt doen, bent u vaak beter in staat om te gaan met de ziekte. Om die reden besteden we in de Isala klinieken veel aandacht aan voorlichting en begeleiding door diverse zorgverleners.
De behandeling bestaat uit twee delen:
- Behandeling waarbij geen medicijnen worden gebruikt (niet-medicamenteuze behandeling)
- Behandeling met medicijnen (medicamenteuze behandeling)
In het Patiënten Informatie Dossier COPD vindt u uitgebreide informatie over de onderzoeken en de behandelingen van COPD. Ook staat hierin informatie over voeding, beweging en het volgen van een longrevalidatieprogramma. Meer informatie over longrevalidatie vindt u ook op de website longrevalidatiepoli.