Borst
In de westerse landen is borstkanker (mammacarcinoom) de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen. Jaarlijks wordt bij ongeveer 11.500 vrouwen in Nederland de diagnose borstkanker gesteld. De ziekte treft het meest vrouwen van boven de vijftig jaar. Mannen kunnen ook borstkanker krijgen, maar bij hen komt het in veel mindere mate voor. Radiotherapie is vaak een onderdeel van de totale behandeling van borstkanker. Andere behandelingen zijn bijvoorbeeld chirurgie, hormonale therapie en chemotherapie. Welke behandeling u krijgt, is onder andere afhankelijk van de omvang van de tumor, de mate van kwaadaardigheid van het gezwel en uw leeftijd.
Behandeling
Heeft u een borstsparende operatie ondergaan, dan zult u worden bestraald op het resterende borstweefsel. Hiermee verkleinen we de kans op terugkeer van de tumor. De radiotherapeutische behandeling bestaat daarbij uit een serie bestralingen op de gehele borst en vaak een extra bestraling van het operatiegebied. Dit noemen we een “boost”.
Na een borstamputatie geven we soms een bestraling van de borstwand, de lymfeklieren achter het borstbeen, in de oksel en/of boven het sleutelbeen. Hiermee proberen we alle mogelijk aanwezige, kwaadaardige cellen te vernietigen.
Wanneer uitzaaiingen klachten veroorzaken, kunnen we u hiervoor vaak effectief met bestraling behandelen. Meestal is slechts een beperkt aantal bestralingen nodig om de klachten te doen verminderen.
Bijwerkingen algemeen
De bijwerkingen van radiotherapie verschillen van patiënt tot patiënt. Sommige patiënten ervaren nauwelijks bijwerkingen. Anderen hebben meer klachten tijdens en na hun behandeling. Naast algemene bijwerkingen (huidirritatie, vermoeidheid etc.) kunt u enkele bijwerkingen hebben, die met name bij de bestraling van de borst voorkomen.
Bijwerkingen: pijnscheuten in de borst
Het kan voorkomen dat u korte, stekende pijnscheuten voelt, met name rond het littekengebied. Dit is een gevolg van de invloed, die de straling heeft op het littekenweefsel. U hoeft zich hier geen zorgen over te maken. Het is onschuldig en neemt na afloop van de behandeling geleidelijk af.
Meer informatie vindt u in de folder 'Bestraling van de borst'.
Bijwerkingen: slikklachten
Problemen met slikken en de voedselpassage kunnen ontstaan als de lymfeklieren achter en naast uw borstbeen worden bestraald. Deze bestraling raakt vaak ook een gedeelte van de slokdarm, waardoor in het slijmvlies irritatie ontstaat. Slikklachten beginnen meestal rond de derde week van de bestraling en nemen geleidelijk toe. De pijn/irritatie vermindert al enkele dagen na afloop van de bestralingsserie. Na twee tot vier weken zult u weer klachtenvrij kunnen slikken. Uw radiotherapeut schrijft u zo nodig een drankje ter verlichting van de slikklachten voor.
Meer informatie vindt u in de folder 'Bestraling van de borst'.
Bijwerkingen: lymfoedeem
Als de lymfevaten en lymfeklieren uit uw oksel zijn verwijderd, kan de afvoer van weefselvocht (lymfe) moeilijker gaan. Uw arm wordt dan dikker dan normaal. Zo’n zwelling noemen we lymfoedeem. Het ontstaat na een operatie en/of bestraling van de oksel. In overleg met uw chirurg of radiotherapeut kunnen we een eventueel optredend lymfoedeem behandelen. Hoe eerder we daarmee beginnen, des te groter is de kans op een goed behandelingsresultaat.
Meer informatie vindt u in de folder 'Bestraling van de borst'.
Bijwerkingen: schouderstijfheid
Als gevolg van de operatie en de bestralingen kunt u moeite krijgen met de beweeglijkheid van uw schouder. Armoefeningen helpen het herstel hiervan te bevorderen. In de brochure “Borstkanker” KWF-folder staan een aantal oefeningen uitgelegd. Zonodig kan uw radiotherapeut u verwijzen naar een fysiotherapeut.
Meer informatie vindt u in de folder 'Bestraling van de borst'.
Bezoek voor meer informatie ook www.kwf.nl en www.kankerpatient.nl/bvn.
Patiëntenvereniging: Borstkanker Vereniging Nederland