Wanneer een stoma?
Een stoma is een kunstmatige uitgang op het lichaam voor urine of ontlasting. Deze uitgang is nodig als uw lichaam zich niet op de normale manier kan ontlasten. Bijvoorbeeld als door een ziekte aan uw darmen of urinewegen uw darm of blaas (deels) is weggehaald.
Hieronder vindt u de meest voorkomende oorzaken waardoor een stoma nodig kan zijn. Andere oorzaken zijn: aangeboren aandoeningen of neurologische aandoeningen.
Kanker
In de darmwand kunnen tumoren ontstaan. Deze kunnen goedaardig en kwaadaardig zijn:
- Goedaardig
Een goedaardige tumor kan dezelfde klachten geven als een kwaadaardige tumor. En een goedaardige tumor kan kwaadaardig worden, waardoor de tumor mogelijk preventief wordt verwijderd.
- Kwaadaardig
Een kwaadaardige tumor wordt kanker genoemd en moet weggehaald worden. Soms is hierbij aanvullend chemotherapie en/of radiotherapie nodig.
Na het weghalen van een darmtumor kan een tijdelijk of blijvend stoma nodig zijn. Bijvoorbeeld om een aangelegde darmnaad te laten herstellen. Of omdat bij de operatie weefsel is weggenomen dat onmisbaar is bij de stoelgang, zoals de kringspier.
Bij blaaskanker kan het nodig zijn dat u een urinestoma krijgt. Soms is het ook mogelijk om een nieuwe blaas aan te leggen. Deze wordt gemaakt van een deel van uw dunne darm.
Poliepen
Een poliep is een goedaardig gezwel in de vorm van een paddenstoel. Poliepen kunnen kwaadaardig worden. Daarom worden ze weggehaald.
Als u enkele poliepen hebt, dan worden ze weggebrand. Maar als u erg veel poliepen (polyposis coli) in uw darm hebt, kan het nodig zijn om een deel van de darm te verwijderen. Na deze operatie kan tijdelijk een stoma nodig zijn, bijvoorbeeld om een aangelegde darmnaad te laten herstellen. Wanneer uw gehele dikke darm verwijderd is, krijgt u een blijvende stoma.
Diverticulitis
Divertikels zijn uitstulpingen van de darmwand. Deze ontstaan vooral in het laatste deel van de dikke darm. Als er in de uitstulpingen ontlasting achterblijft, dan kunnen de divertikels ontsteken. Dit wordt diverticulitis genoemd.
Diverticulitis kan goed worden behandeld met medicijnen en een dieet. Maar als behandeling onvoldoende helpt, wordt een gedeelte van de darm verwijderd. Dit gebeurt ook als er acuut levensgevaar is, bijvoorbeeld bij een darmperforatie.
Na het weghalen van de darm kan tijdelijk of blijvend een stoma nodig zijn. Bijvoorbeeld om een aangelegde darmnaad te laten herstellen. Of omdat het niet mogelijk was de darm weer aan elkaar aan te laten sluiten.
Chronische darmontsteking
Bekende vormen van darmontsteking zijn Colitis ulcerosa en de Ziekte van Crohn. Bij beide ziektes raakt het darmslijmvlies ontstoken.
Colitis ulcerosa komt voor in de dikke darm, endeldarm en anus. De ziekte van Crohn kan voorkomen in het hele darmstelsel en kan samengaan met fistels, vernauwingen en ernstige ontstekingen aan de endeldarm en anus.
Voor beide ziektes kunt u medicijnen krijgen waardoor de ontstekingen tot rust komen. Maar als medicijnen onvoldoende helpen en uw klachten ernstig zijn, dan kan het nodig zijn om het zieke gedeelte van de darm weg te halen. Na deze operatie kan tijdelijk of blijvend een stoma nodig zijn. Bijvoorbeeld om een aangelegde darmnaad te laten herstellen. Of omdat de gehele dikke darm is verwijderd.
Chronisch ontstoken blaaswand
Een chronische ontsteking van de blaaswand noemen we interstitiële cystitis. Deze ontsteking ontstaat niet door bacteriën. Als medicijnen, blaasspoelingen en leefregels ook onvoldoende helpen, kan een urinestoma nodig zijn. Daarbij kunt u uw blaas meestal behouden.
Bescherming darmnaad
Als een deel van uw darm is verwijderd, wordt er een nieuwe verbinding gemaakt tussen de darmdelen. Dit heet een anastomose. Deze verbinding heeft tijd nodig om te herstellen. De chirurg kan er dan voor kiezen om een tijdelijk stoma aan te leggen. Deze stoma komt vóór de nieuwe verbinding. Hierdoor kan de anastomose goed genezen.
Ongeluk/verwonding
Bij een verkeersongeval of door een verwonding kan uw darm worden geraakt. Of de sluitspier kan beschadigd worden. Het is dan nodig om een deel van uw beschadigde darm weg te halen of operatief te herstellen. Na deze operatie kan een stoma nodig zijn.
Incontinentie
Incontinentie van urine en/of ontlasting kan behandeld worden. Bijvoorbeeld met therapie en oefeningen. Als behandelingen onvoldoende helpen, kan een stoma een oplossing zijn.