ISALA

Weergave

Om u de beste leesbaarheid te bieden, kunt u hier het lettertype en de achtergrondkleur naar wens aanpassen.

Lettertype


Achtergrond

Decubitus (doorliggen)

Adviezen om decubitus te voorkomen

Decubitus (doorliggen) is een beschadiging van de huid. Deze beschadiging kan ontstaan door voortdurende druk op de huid en het weefsel daaronder en/of door onderuitzakken in bed of rolstoel. Hier leest u wat decubitus is en hoe u het risico op doorliggen kunt verkleinen.

Hoe ontstaat decubitus?

Door zitten, liggen of onderuitzakken worden op bepaalde plekken in de huid kleine bloedvaten en het daaronder gelegen weefsel samengedrukt. Deze bloedvaten voorzien de huid en het weefsel van voedingsstoffen en zuurstof. Wanneer de huid en het weefsel te lang geen voedingsstoffen en zuurstof krijgen, sterven cellen af en ontstaat decubitus. 

    
Decubitus categorie 1
  
Decubitus categorie 2 

  
Decubitus categorie 3 

    
Decubitus categorie 4


Waar ontstaat decubitus?

Decubitus ontstaat vooral op plaatsen waar langdurig druk op het weefsel tussen de huid en het bot wordt uitgeoefend. Denk aan: stuit, zitbeenknobbels, heupen, hielen, knieën, enkels, schouderbladen, oren, achterhoofd en wervelkolom. 

​​​    Risicoplaatsen rugligging
​​​ ​​    Risicoplaatsen zijligging
 
Risicoplaatsen zithouding 


Als u niet in staat bent prikkels te voelen die ‘ongemak’ aangeven of niet voldoende bewegingen kunt maken, heeft u kans om decubitus te krijgen. Dit is het geval wanneer u: bedlegerig of (rol)stoelgebonden bent een neurologische aandoening heeft (bijvoorbeeld dementie, Parkinson, MS, dwarslaesie of beroerte) een verlaagd bewustzijn heeft (door onder andere narcose, gezondheidsproblemen of bepaalde medicijnen) incontinent bent van urine en/of ontlasting, of overmatig transpireert minder (geen) eetlust heeft of weinig eet.

Wat kunt u zelf doen om decubitus te voorkomen?


Als u bedlegerig bent

  • Wissel elke 2 à 3 uur van houding.
  • Ga van linkerzij naar de rug naar de rechterzij en weer naar de rug.
  • Gebruik – indien aanwezig – de kniesteun van het bed om onderuitzakken te beperken.
  • Probeer zo weinig mogelijk de hoofdsteun rechtop de zetten (90 graden). De druk is in deze positie namelijk het hoogste op uw staartbeen en zitbeenderen. Het beste is om zowel de hoofdsteun als de kniesteun 30 graden omhoog te zetten.
  • Leg een kussen tussen uw benen als u op uw zij ligt.
  • Plaats een hoofdkussen onder uw kuiten wanneer uw op uw rug ligt. Uw hielen liggen daardoor vrij van het matras en ondervinden geen druk (‘zwevende’ hielen).
  • Laat de lakens niet te strak aan het voeteneinde instoppen. Dit geeft te veel druk op de hielen. Om de hielen te ontzien, kunt u de dekens los over het voeteneinde van het bed laten hangen of om een dekenboog vragen. In het ziekenhuis zijn ook speciale kussens die ervoor zorgen dat uw hielen niet op het matras steunen. Trek eventueel (badstof)sokken aan om het wrijven over het onderlaken tegen te gaan.

30 graden zijligging
 
30 graden rugligging
 
Hielen vrijleggen


Als u (rol)stoelgebonden bent

  • Verander minstens elke 15 minuten van houding (als u dit zelf kunt) of elk uur (als u hierbij geholpen moet worden).
  • Probeer elke 15 minuten (als u dit kunt) even een paar tellen te gaan staan.
  
Afbeelding 1
  
Afbeelding 2
  
Afbeelding 3
  
Afbeelding 4


Algemene adviezen

  • Eet goed en gevarieerd. Vraag of een diëtist u kan bezoeken als u een slechte eetlust heeft, gewicht verliest en/of vragen heeft over uw voeding.
  • Drink dagelijks ten minste 1,5 liter vocht.
  • Blijf zo veel mogelijk in beweging.
  • Zorg voor goede lichamelijke hygiëne. Bescherm uw huid met een crème (overleg met uw verpleegkundige of consulent welke crème voor u geschikt is). Gebruik een zachte zeep.
  • Maak uw huid schoon als deze in contact is gekomen met urine of ontlasting.
  • Gebruik – indien nodig – absorberende luiers, matjes en/of broekjes met een sneldrogend oppervlak.
      
Afbeelding 1. Huidcontrole
 
            
Afbeelding 2. Huidverzorging 
 
      
Afbeelding 3. Voeding- en vochtinname 

 

      
Afbeelding 4. Kwaliteit materiaal

Contact

Heeft u na het lezen van deze informatie nog vragen of wilt u meer weten? Uw verpleegkundige of verpleegkundig consulent decubitus en uw behandelend specialist staan u graag te woord. De verpleegkundig consulent decubitus is bereikbaar via e-mail WECchirurgie@isala.nl en telefonisch op (038) 424 79 10, op werkdagen van 8.30 tot 9.00 uur en van 13.30 tot 14.00 uur. Buiten deze tijden wordt de telefoon beantwoord door de secretaresse van de polikliniek Chirurgie. 

De afbeelding zijn overgenomen uit de richtlijn decubitus van de V&VN en EPUAP.


13 november 2015 5112 Nee Nee

Stuur door

Door onderstaande invulvelden in te vullen, stuurt u deze informatie gemakkelijk door.
Aan emailadres*
   
Uw naam Uw emailadres*
   
Bericht