ISALA

Weergave

Om u de beste leesbaarheid te bieden, kunt u hier het lettertype en de achtergrondkleur naar wens aanpassen.

Lettertype


Achtergrond

Radiotherapie bij longkanker

Radiotherapie is vaak een onderdeel van de totale behandeling van longkanker. Andere behandelingen zijn bijvoorbeeld een operatie, chemotherapie of een combinatie van deze behandelingen.

De keuze van de behandeling is afhankelijk van het type gezwel en de mate van uitgebreidheid. Kleincellige longtumoren zaaien snel uit en worden daarom vrijwel altijd behandeld met een combinatie van chemotherapie en radiotherapie. Ook bij andere typen longtumoren vindt deze combinatie vaak plaats. Als de tumor beperkt aanwezig is, kan een operatieve behandeling voldoende zijn. Uw longarts informeert u uitgebreid over de behandeling die voor u het meest geschikt is.

Behandeling

De longarts heeft bij u de diagnose longkanker gesteld en u verwezen naar de afdeling Radiotherapie voor een bestralingsbehandeling. De radiotherapeut-oncoloog bepaalt op welke manier de tumor het beste bestraald kan worden. Wanneer sprake is van een uitzaaiing in de longen kan soms een speciale techniek worden toegepast, dit noemen we een stereotactie, deze techniek wordt ook wel SABR techniek genoemd. Meer over bestralingstechnieken leest u op de website van radiotherapie.

Voorbereiding

Uw eerste bezoek

Tijdens uw eerste bezoek heeft u een gesprek met de radiotherapeut-oncoloog. Dit is de medisch specialist die de verantwoording heeft voor uw bestralingsbehandeling. Aan de hand van de beschikbare gegevens en een lichamelijk onderzoek bespreekt de arts met u het behandelplan en geeft hij u uitleg over de bestraling. Tijdens dit gesprek krijgt u veel informatie. Daarom raden wij u aan uw partner of familielid mee te nemen naar dit gesprek, dat ongeveer 45 minuten duurt. Als u medicijnen gebruikt, wilt u deze (of een actuele medicijnlijst) dan meebrengen?

Voorlichtingsgesprek

Als voorbereiding op de bestraling vindt een CT-scan plaats. Voorafgaand aan deze scan krijgt u van één van onze voorlichtingslaboranten uitleg over uw behandeling. Met behulp van beeldmateriaal wordt de gang van zaken nogmaals aan u uitgelegd.  In alle rust kunt u eventuele onduidelijkheden of vragen over de komende bestralingsbehandeling bespreken. Tijdens het gehele behandeltraject kunt u te allen tijde met vragen terecht bij de laboranten. In eerste instantie bij de laboranten op het bestralingstoestel, maar mocht u het prettig vinden kan er ook een gesprek met één van de voorlichters ingepland worden.

CT- scan

De CT-scan is een röntgenapparaat dat nauwkeurig de plaats van de tumor en de omliggende organen in beeld brengt. De radiotherapeut-oncoloog gebruikt de foto's van de CT-scan om het te bestralen gebied aan te geven. Voordat de CT-scan plaatsvindt, wordt de houding bepaald waarin u bestraald gaat worden. Er worden markeringen en tatoeagepuntjes op uw lichaam aangebracht. Hiermee kunnen we u tijdens de bestralingen in exact dezelfde houding neerleggen.

U mag wel douchen, maar gaat u voorzichtig om met het bestraalde gebied, gebruik geen crèmes of oliën. Omdat de CT-scan alleen gebruikt wordt voor plaatsbepaling en berekeningen, krijgt u geen uitslag van dit onderzoek. Het maken van de CT scan duurt ongeveer 20 minuten.

Het bestralingsplan

Nadat de foto's van de CT-scan zijn ingetekend, wordt een bestralingsplan gemaakt en wordt de benodigde hoeveelheid stralingseenheden berekend. Aangezien het maken van een bestralingsplan en de berekening veel tijd vragen, duurt het vaak een week voordat de bestraling begint.

Bestraling

De bestraling wordt uitgevoerd door radiotherapeutisch laboranten. Zij zijn speciaal opgeleid om de bestralingstechnieken toe te passen. De laboranten leggen u voor de bestralingen met behulp van de markeringen en tatoeagepuntjes op uw huid steeds weer in dezelfde houding. Daarbij is het van belang dat u zo stil mogelijk blijft liggen. Het te bestralen gebied wordt met een lichtbundel en de gegevens in de computer nauwkeurig ingesteld. U wordt van verschillende richtingen bestraald, dit kan variëren van 3 tot 15 bestralingsbundels. Eén van de technieken die daarbij gebruikt kan worden is IMRT. De behandelingstijd ligt tussen de 10 en 20 minuten.

Tijdens de bestraling ligt u alleen in de bestralingsruimte. De radiotherapeutisch laboranten kunnen u op de monitoren zien en via een intercom horen. Van de bestraling zelf merkt u weinig, u hoort alleen het zoemende geluid van het bestralingstoestel. Wanneer de bestralingsdosis is afgegeven, slaat het toestel automatisch af. Als het toestel is uitgeschakeld, is er geen straling meer in de ruimte of in uw lichaam. Door de bestraling wordt u niet radioactief.

De bestraling wordt uitgevoerd door radiotherapeutisch laboranten. Zij zijn speciaal opgeleid om de  bestralingstechnieken toe te passen. Zij zijn ook degenen bij wie u, in eerste instantie, met uw vragen terecht kunt. Als u het op prijs stelt, kan uw partner of begeleider een keer meekijken in de bestralingsruimte. Dit kan in overleg met de laboranten van het bestralingstoestel.

Bijwerkingen

Zowel tijdens als na de bestraling kunnen bijwerkingen optreden. Deze zijn onder andere afhankelijk van het gebied dat bestraald wordt en de hoogte van de bestralingsdosis. De bijwerkingen treden meestal niet direct op en kunnen per persoon verschillen.

Vermoeidheid

Vermoeidheid komt vaak voor als bijwerking van bestraling en is in dit geval dus geen direct gevolg van uw ziekte. Deze vermoeidheid treedt tijdens de bestralingsbehandeling op en verdwijnt meestal geleidelijk na beëindiging van de radiotherapie.

Tips bij vermoeidheid

  • Rust wat meer (wat vroeger naar bed en 's morgens wat later op); een dutje overdag kan ook helpen (maar kan wel de nachtrust verminderen).
  • Probeer uw dagelijks ritme niet te verstoren, maar doe uw activiteiten in een rustig tempo.
  • Regel het bezoek op een zodanige wijze dat dit u niet teveel vermoeit.
  • Drink voldoende; een richtlijn is 1,5 liter per dag.

Reactie van de huid

Bij radiotherapie kan de bestraalde huid geleidelijk aan rood worden en dit gaat soms gepaard met jeuk en een licht branderig gevoel.
De huidreactie verschilt van persoon tot persoon en verdwijnt geleidelijk na de radiotherapie.

Behandeling van de bestraalde huid

  • Ga niet zwemmen en neem geen uitgebreid bad.
  • Gebruik bij het douchen gerust zeep, behalve op het bestraalde gebied dat u beter alleen met water kunt wassen en voorzichtig droog kunt deppen.
  • Vermijd stugge en schurende kledingstukken en het gebruik van pleister in het bestraalde gebied.
  • Ga bij jeuk van de bestraalde huid niet krabben. Meld het optreden van jeuk aan de radiotherapeutisch laborant of uw radiotherapeut.
  • Gebruik geen alcoholhoudende deodorant onder de oksel als deze in het bestralingsgebied ligt. Deodorant van het merk Neutral of Deoleen is toegestaan. Een roller is meestal beter voor de huid dan een spray.
  • Fel zonlicht doet de huidreactie toenemen ter hoogte van het bestraalde gebied. U mag in de zon verblijven, mits de bestraalde huid met kleding is afgedekt. Een maand nadat de huidreactie is verdwenen, mag het bestraalde gebied weer voorzichtig aan zonlicht worden blootgesteld (gebruik dan een zonnecrème met een hoge beschermingsfactor).
  • Gebruik geen hoogtezon, rode lamp, solarium of zonnebank tijdens de radiotherapie zonder eerst advies te vragen aan uw radiotherapeut.
  • Een aantal weken na de bestraling, wanneer de roodheid van de huid verdwenen is, kan de huid wat droog en schraal aanvoelen. Het gebruik van olie en/of crème helpt om de huid te verzachten.

Slikklachten

Tijdens de bestraling kunt u problemen krijgen met slikken. Dat komt omdat een deel van de slokdarm bij de bestraling van een longtumor vaak in het bestralingsveld ligt. U kunt daarnaast het gevoel hebben dat het eten niet wil zakken. Pijn bij het slikken kan rond de derde week van de bestraling beginnen en neemt geleidelijk toe. Als het nodig is, kan uw radiotherapeut hiervoor  medicijnen voorschrijven. U zult merken dat de pijn al enkele dagen na afloop van de bestralingsserie verminderd. Na twee tot vier weken is de pijn volledig verdwenen.

Adviezen bij slikklachten

  • Eet kleine maaltijden (bijvoorbeeld om de twee uur) in plaats van drie grote maaltijden.
  • Gebruik veel melkproducten zoals pap, pudding, yoghurt, karnemelk en milkshakes.
  • Hete dranken of gerechten worden vaak minder goed verdragen dan gerechten op kamertemperatuur.
  • Een scheutje room door het vruchtensap werkt verzachtend.
  • Vermijd hard en droog eten zoals noten, chips, beschuit, onrijp fruit en rauwe groenten.
  • Vermijd scherpe kruiden zoals peper, curry, paprika en mosterd.
  • Sinaasappel, kiwi, grapefruit en vruchtensappen kunnen te veel prikkelen.

Hoesten

Bestraling van de luchtwegen of longen irriteert de weefsels. Daardoor kan het zo zijn dat u vaker moet hoesten. Dat kan een droge hoest zijn. Maar u kunt ook juist een overvloedige speekselproductie en slijmvorming hebben. Wanneer u vóór de bestraling hoestklachten had, verergert dit mogelijk door de behandeling. De hoest als gevolg van de bestraling is meestal van tijdelijke aard.

Adviezen bij hoesten

  • Zorg voor zo weinig mogelijk stof in uw omgeving.
  • Vermijd spuitbussen zoals haarsprays, deodorants of luchtverfrissers.
  • Stop met roken en voorkom meeroken.
  • U kunt ervoor zorgen dat het slijm minder dik wordt door melk en zuivelproducten te vermijden en door meer te drinken dan gewoonlijk.
  • Zorg voor een vochtige lucht om het slijm gemakkelijk op te hoesten, bijvoorbeeld door luchtbevochtigers of een kan met water op de verwarming.
  • Haal regelmatig diep adem. Probeer na elke diepe ademhaling te hoesten, zodat uw longen van het slijm worden gezuiverd.
  • Kies warme dranken of zuig bijvoorbeeld op een muntsnoepje om de hoest te verlichten.
  • Vraag eventueel aan uw dokter geneesmiddelen om uw hoest tegen te gaan. Neem uitsluitend geneesmiddelen volgens voorschrift.

Contact

Heeft u na het lezen nog vragen, aarzel dan niet deze aan uw behandelend arts of aan de medewerkers van de afdeling Radiotherapie te stellen. Ook kunt u telefonisch contact opnemen, telefoonnummer (038) 424 54 49.

Kunt u niet komen? Laat het ons snel weten, dan maken wij een nieuwe afspraak.

Voorlichtingsfilm bestraling

Ter voorbereiding op uw behandeling kunt u de voorlichtingsfilm over bestraling bij longkanker - SABR bekijken. 

youtube  
 

Links

Voor meer informatie kunt u ook andere websites raadplegen:


2 augustus 2017 5630 Nee Nee

Stuur door

Door onderstaande invulvelden in te vullen, stuurt u deze informatie gemakkelijk door.
Aan emailadres*
   
Uw naam Uw emailadres*
   
Bericht