ISALA

Weergave

Om u de beste leesbaarheid te bieden, kunt u hier het lettertype en de achtergrondkleur naar wens aanpassen.

Lettertype


Achtergrond

Thuis vernevelen

​Bij de behandeling van bepaalde longziekten wordt gebruikgemaakt van verschillende inhalatiemedicijnen. In deze folder leest u meer over de werking van een vernevelaar en hoe u deze moet gebruiken.

Wat u moet weten over vernevelaars

Wat is een vernevelaar?

Een vernevelaar is een elektrisch apparaat waarmee u medicijnen kunt inhaleren. Het medicijn is opgelost in een vloeistof. Het apparaat zet deze medicijnoplossing om in nevel of mist. U ademt de nevel in via een mondstuk (of een neus/mondmasker). Het vernevelde medicijn komt zo gemakkelijk in de luchtwegen. Vernevelen is geschikt voor jong en oud. Medicijnen die verneveld kunnen worden, zijn onder meer ontstekingsremmers, slijmoplossers, luchtwegverwijders en antibiotica.

Voor- en nadelen vernevelaars

Het mooie van vernevelen is dat mensen die ernstig kortademig zijn, toch voldoende medicijn binnenkrijgen. Rustig, gedurende langere tijd in- en uitademen is voldoende.
De vernevelapparaten hebben een aantal nadelen:

  • De meeste zijn vrij groot en daardoor lastig mee te nemen.
  • Het vernevelen kost best veel tijd, zeker als u het meerdere malen per dag moet doen.
  • Als het apparaat niet goed wordt schoongemaakt, is er kans op infecties. Het medicijn werkt dan ook minder goed.

Belangrijk: doktersvoorschrift en instructie

U mag vernevelapparatuur alleen op voorschrift van een arts gebruiken. Het beste is als de longarts ook het juiste vernevelapparaat bij het voorgeschreven middel uitkiest. De geleverde apparatuur is alleen voor u bestemd. Andere mensen mogen deze niet gebruiken.
De arts schrijft u verneveling voor thuis voor. Via uw zorgverzekeraar en leverancier zal het vernevelapparaat vervolgens bij u thuis worden afgeleverd. Voor eventuele vragen kan er een afspraak gemaakt worden op het spreekuur van de longverpleegkundige. Vraagt u dit na bij uw longarts.

Het is belangrijk dat u precies weet hoe u het apparaat moet gebruiken en schoonmaken. Vraag daarom, als u een vernevelaar gaat gebruiken, om uitgebreide informatie bij de longverpleegkundige, bij de leverancier en eventueel bij de thuiszorg. Als u denkt dat het vernevelen niet goed gaat, vraag dan om hulp.

Bewaren van het medicijn

Het is belangrijk dat u het medicijn op de juiste manier bewaart. Volg hiervoor altijd de instructies van de apotheek op. Sommige medicijnen moeten in het donker bewaard worden of in een koele ruimte. Medicijnen uit de koelkast moeten vaak eerst op kamertemperatuur komen, voordat u ze kunt inhaleren. Let ook altijd op de houdbaarheidsdatum.

Tijd, frequentie en dosis

Hoe vaak per dag en op welke tijdstippen u moet vernevelen, hebt u met uw arts afgesproken. Welke dosis u gebruikt, is ook voorgeschreven. Het is goed af en toe met uw arts of longverpleegkundige te bespreken of u nog het juiste schema toepast. Krijgt u fysiotherapie, stem dan eventueel met de fysiotherapeut af hoeveel tijd van tevoren u het best kunt vernevelen.

Onderdelen en vernevelapparatuur

Vernevelaar en compressor

De vernevelaar is de beker (het cupje) waar de vloeibare medicijnoplossing in gaat. De compressor zorgt voor luchtdruk om de vloeistof om te zetten in een nevel.

Mondstuk en masker

Gebruik bij voorkeur een mondstuk. Dit is bedoeld om in de mond te nemen en hierdoor de nevel in te ademen.
In plaats van een mondstuk kunt u ook een neus/mondmasker gebruiken. Houd dit met een elastiekje voor uw mond/neus. Er zijn maskers in verschillende maten. Het masker moet zo goed mogelijk aansluiten om te voorkomen dat er onnodig verneveld medicijn verloren gaat. Inhaleren via een mondstuk is doorgaans effectiever dan via een masker door de neus, omdat in de neus een groot deel van het medicijn blijft hangen. Een masker heeft als nadeel dat de huid rond de mond wat geïrriteerd kan raken.

Expiratiefilter

Bepaalde medicijnen, met name antibiotica, kunnen bij het vernevelen schadelijk zijn voor mensen in uw omgeving die de nevel inademen. Om schadelijkheid te voorkomen moet u een expiratiefilter (expiratie = uitademing) gebruiken. Dit filter moet minimaal één keer per dag of bij zichtbare verontreiniging worden vervangen door een schoon filter.

Opbergtas en accu

In de compressor is vaak een opbergvak aangebracht waarin u de vernevelkamer, medicijnen en het mondstuk of masker kunt opbergen.
Voor draagbare vernevelapparaten zijn er passende tassen of koffertjes waarin u de vernevelaar met toebehoren kunt meenemen.
Er bestaan vernevelapparaten die zowel op netstroom als op een accu werken. Een volle accu is belangrijk om er zeker van te zijn dat de compressor goed werkt.

Controle na levering

Controleer of bij levering van het vernevelapparaat alle onderdelen aanwezig zijn. Ontbreekt er iets, neem dan direct contact op met de leverancier. Bewaar de gebruiksaanwijzing goed.

Vóór het eerste gebruik

We raden u aan om de vernevelaar vóór het eerste gebruik eenmalig uit te koken in water met een beetje afwasmiddel gedurende zes tot tien minuten. Laat de vernevelaar tijdens het koken in elkaar zitten om eventuele vervormingen te voorkomen.

Gebruiksaanwijzing

Let op
In verband met de elektrische aandrijving mag u het vernevelapparaat niet gebruiken in vochtige ruimtes en niet in een omgeving waar explosiegevaar bestaat. Zorg er ook voor dat het apparaat en de accu niet in direct zonlicht of dichtbij sterke hitte staan. Gebruik het vernevelapparaat liever niet tijdens maaltijden.

Stap 1: samenstellen vernevelsysteem en aansluiten compressor

Lees in de gebruiksaanwijzing hoe u het vernevelsysteem moet samenstellen. Vervolgens kunt u de compressor als volgt aansluiten:

1. Stop de ene stekker in het ‘stopcontact’ aan de zijkant van de compressor. Steek dan de andere stekker in het (wand)stopcontact.
2. Sluit de doorzichtige slang met een uiteinde aan op de luchtuitlaat van de compressor.
3. Sluit de slang met het andere uiteinde aan op de onderkant van de vernevelaar.
4. Schroef de dop van de vernevelaar los.
5. Haal het medicijn uit de verpakking.
6. Doe het vloeibare medicijn in het onderste deel (het reservoir) van de vernevelaar.
(Afhankelijk van het medicijn is dit een oplossing die door de fabrikant is bereid of zojuist door uzelf is klaargemaakt.)
7. Draai de dop op de vernevelaar weer dicht.
8. Sluit het mondstuk of het masker aan op de bovenkant van de vernevelaar.
9. Als u dit gedaan hebt, kunt u de compressor aanzetten. Het vernevelen kan beginnen.

Stap 2: bereiden van de vernevelvloeistof

Als u verschillende medicijnen krijgt om te vernevelen, overleg dan met de arts of u deze bij elkaar kunt doen bij het bereiden van de vernevelvloeistof. Meestal kan dit wel. Alleen slijmverdunnende middelen gaan mogelijk niet goed samen met andere medicijnen.

De ideale hoeveelheid vloeistof bij vernevelen is afhankelijk van de vernevelaar. (Bij de Pariboy is dit 4 ml, bij de modernere PortaNeb-Sidestream 2,5 ml; hierin blijft namelijk minder restvloeistof achter.) Vul zo nodig de medicijnoplossing aan met een fysiologisch zoutoplossing tot de gewenste hoeveelheid, niet met gedestilleerd water! Fysiologisch zout is belangrijk, omdat (gedestilleerd) water prikkelend kan werken.

Werk om infecties te voorkomen altijd met ampullen voor eenmalig gebruik en met schone handen.

In verband met besmettingsgevaar moet het mengsel vlak voor gebruik worden klaargemaakt en zeker niet meer dan twaalf uur van tevoren.

Vernevelvloeistof is verkrijgbaar in ampullen van (meestal) 2 ml of bijvoorbeeld 10 of 20 ml. Ampullen van 2 ml bevatten geen conserveringsmiddelen, flesjes met grotere hoeveelheden wel. Conserveringsmiddelen kunnen bij sommige mensen de luchtwegen vernauwen.

Stap 3: beginnen met vernevelen

1. Ga er goed voor zitten: rechtop op een stoel of op bed. Zorg dat u lekker zit, in een ontspannen houding. Adem tijdens het vernevelen in een voor u normale ademhalingsfrequentie.
2. Vernevelt u inhalatiecorticosteroïden via een kapje en hebt u daardoor last van een geïrriteerde huid in het gezicht? Smeer dan eventueel deze huid vooraf in met vaseline.
3. Houd de vernevelaar rechtop voor een gelijkmatige nevel. Let dus op dat de vloeistofspiegel horizontaal is. Zorg dat de slang goed vastzit aan het apparaatje. Als deze losschiet, vliegen de medicijnen heel snel weg.
4. Sluit uw lippen om het mondstuk. Let op dat uw tanden of tong de inademopening niet afsluiten. Dit is te voorkomen door het mondstuk tussen de tanden te nemen, in het midden van de mond, en de lippen goed om het mondstuk te sluiten. Adem door uw mond. Dat gaat misschien makkelijker met een neusklem op uw neus. Of houd het masker, als u dit gebruikt, tegen uw gezicht.
5. Start het vernevelen door het aanzetten van de compressor. Daarbij moet een gelijkmatige nevel ontstaan. Houd de hefboom ingedrukt (bij een handmatig gestuurd apparaat).
6. Adem rustig in en uit. Bijt of kauw niet op het mondstuk. Probeer af en toe een keer langzamer en dieper in te ademen, dan komt er nog meer medicijn in uw longen.
7. Praat niet tijdens het vernevelen. Als er een korte pauze nodig is, zet dan de compressor even uit.
8. Laat uw techniek regelmatig controleren door een arts of longverpleegkundige.

Duur van het vernevelen
Meestal moet u doorgaan met vernevelen tot de medicijnoplossing op is. Hoe lang dat duurt, hangt af van de hoeveelheid vernevelvloeistof en de apparatuur. Er blijft na afloop ongeveer 1 ml achter in het medicijncupje en de verbindingsstukken. Het vernevelen van een medicijnoplossing van 3 tot 4 ml duurt 10 tot 15 minuten.

Stap 4: stoppen met vernevelen

Als de vernevelaar sputtert, kunt u ermee stoppen. De vernevelaar ‘sputtert’ namelijk wanneer de luchtstroom niet krachtig genoeg is of wanneer er nog weinig vloeistof in de vernevelaar over is. Schakel de compressor uit met de aan/uitknop.
Spoel of gorgel na het vernevelen uw mond met een beetje water en spuug dit weer uit. Dit is vooral bij het gebruik van inhalatiecorticosteroïden (ontstekingsremmers) belangrijk om eventuele heesheid of een schimmelinfectie van de mondholte te voorkomen.

Om deze bijwerkingen tegen te gaan kunt u uw medicijnen ook direct voor het tandenpoetsen of voor het eten gebruiken, tenzij een droge mond door het vernevelen uw eetlust bederft.

Vernevelen van inhalatiecorticosteroïden via een kapje kan de huid irriteren. Dit is te voorkomen door de huid van neus en mond na het vernevelen te wassen.

Hygiëne, schoonmaak en onderhoud

Hygiëne van groot belang

Bij het gebruik van een vernevelaar is goede hygiëne erg belangrijk en nodig om te voorkomen dat er verontreiniging in het apparaat komt en u een bacteriële infectie oploopt. Was daarom vóór het gebruik en vóór het schoonmaken altijd uw handen.
Het is zaak uw vernevelaar schoon, droog en in goede kwaliteit te houden. Alleen dan kan het medicijn zijn werk goed doen. Wordt de vernevelaar niet gebruikt, dan kunt u deze in een schoon kussensloop opbergen.

Gebruik de vernevelaar in een goed geventileerde en stofarme kamer. De slaapkamer kan een goede ruimte zijn, ook omdat eventuele gelige aanslag hier misschien minder schade aanricht dan in de woonkamer.

De vernevelaar schoonmaken

Het schoonmaken van een vernevelaar vraagt aandacht en tijd. Als u het apparaat niet schoonmaakt, kunnen er bacteriën in komen. De medicijnvloeistof die achterblijft, kan kristallen gaan vormen waardoor de kanaaltjes gaan verstoppen.
Als u dagelijks vernevelt, moet u het apparaat schoonhouden zoals hieronder aangegeven. U kunt een alternatieve reinigingsmethode toepassen wanneer dit een geteste procedure is waarvoor de fabrikant de verantwoordelijkheid op zich neemt.

Na elke verneveling:

1. Was altijd eerst uw handen.
2. Spoel de vernevelaar na ieder gebruik af met lauw water (niet met heet water, anders kan er eiwit aankoeken). Bij gebruik van een expiratiefilter dient deze niet afgespoeld te worden met water.
3. Was de vernevelaar na het afspoelen in handwarm (niet heet) sop met afwasmiddel en spoel weer af met warm water.
4. Droog hem daarna af met een schone, niet pluizende doek of tissues. De vernevelaar moet helemaal droog zijn. Blaas deze eventueel door met compressorlucht.

Dagelijks:

1. Was altijd eerst uw handen.
2. Reinig masker, mondstuk en koppelstukken dagelijks in bijvoorbeeld de vaatwasmachine tijdens aparte wasbeurt of op dezelfde manier als de vernevelaar.
3. Neem de (niet-wegwerp)slang aan de buitenkant af met een natte doek.
4. Sla of slinger het vocht uit de luchtslang en blaas deze eventueel door met compressorlucht.
5. Gebruik nooit een borstel en steek nooit met een paperclip of naald in de medicatiekanaaltjes, want dit kan voor beschadiging zorgen.
6. Bewaar de vernevelaar in een kast of op een andere afgesloten, droge en stofarme plaats.

Eenmaal per week moet u de vernevelaar desinfecteren. Kook hiervoor de vernevelaar met afwasmiddel uit gedurende 10 minuten. Laat de vernevelaar in elkaar zitten tijdens het uitkoken om eventuele vervormingen te voorkomen. Losse onderdelen aan de lucht laten drogen.

Wekelijks:

  • Borstel het sproeistuk eenmaal per week schoon met een nieuwe tandenborstel die alleen hiervoor wordt gebruikt. Dit voorkomt verstopping;
  • Raakt het sproeistuk toch verstopt, haal dit dan zo volledig mogelijk uit elkaar en prik (als dat toegestaan is) de gaatjes voorzichtig door met de naald die de leverancier heeft bijgeleverd. Spoel het hierna schoon met warm water. Lukt doorprikken niet, dan moet u het sproeistuk vervangen.

Ander apparaat?

Het kan zijn dat u een ander type vernevelapparaat hebt dan de compressorvernevelaar die hier beschreven is. Bekijk dan samen met de longverpleegkundige en/of leverancier aan de hand van de gebruiksaanwijzing welke van de hier beschreven punten ook van toepassing zijn op het apparaat dat u gebruikt.

Gebruik en onderhoud van de compressor

  • Zet de compressor altijd op een vaste ondergrond en niet op de vloerbedekking, kussens of grond. Dit om te voorkomen dat er stof in komt;
  • Houd de ventilatiegaten vrij;
  • Houd de compressor schoon en stofvrij door deze af te nemen met een vochtige doek;
  • Zorg ook dat er geen vocht in de compressor komt. Binnengedrongen vloeistoffen kunnen de elektronica en andere onderdelen beschadigen en tot storingen leiden. Als er vloeistof binnen is gedrongen, neem dan contact op met uw leverancier;
  • Gebruik de compressor pas weer nadat de leverancier instructies heeft gegeven of reparaties heeft uitgevoerd;
  • Het inlaatfilter van de compressor wordt na verloop van tijd vies. Dit moet elke drie maanden vervangen worden. Het filter kan blokkeren en dan werkt de compressor minder goed.

Volg de onderhoudsvoorschriften van de leverancier of fabrikant op. Raadpleeg hiervoor de gebruiksaanwijzing.

Laat het apparaat nakijken als de vernevelaar na 15 minuten vernevelen nog niet (bijna) leeg is. Verder is het erg belangrijk dat de vernevelaar elk jaar wordt gecontroleerd, door de leverancier. Dan is ook het luchtfilter aan vervanging toe. Neem ook contact op met de leverancier als onderdelen stukgaan of dichtslibben.

Levensduur van de apparaten

Vernevelaar
Sommige vernevelaars zijn herbruikbaar en kunnen 12 maanden mee. Andere zijn wegwerpproducten en kunnen slechts een week mee. De aanbevelingen van de fabrikant dienen opgevraagd te worden.

Compressor
De compressor moet regelmatig door de leverancier onderhouden en nagekeken worden. Meestal is dat iedere twaalf tot achttien maanden. Laat de luchtslang bij zichtbare verontreiniging en ieder half jaar vervangen.

Filter
De compressor moet elke drie maanden een nieuw inlaatfilter hebben. Controleer het filter met regelmaat (na elke tiende of twaalfde keer vernevelen) op verstopping of verontreiniging, zoals grijze of bruine verkleuring. Verwissel het filter zo nodig eerder dan na drie maanden. Is het filter nat geworden, dan moet u het ook vervangen. Probeer nooit het filter schoon te maken en opnieuw te gebruiken.

Gebruik uitsluitend filters die bij uw compressor horen om schade aan het apparaat te voorkomen en de vernevelaar goed te laten werken.

Buitenshuis vernevelen

Draagbare vernevelapparaten

Als u vaak op reis bent of regelmatig buitenshuis moet vernevelen (bijvoorbeeld op het werk), kan het handig zijn om een vernevelapparaat met een accu te gebruiken. Er zijn draagbare systemen waarmee u uw vernevelaar overal kunt gebruiken. De draagbare compressor met accu is doorgaans wat minder krachtig dan een vernevelapparaat dat op netstroom werkt.

Vernevelen op reis met de auto/boot/caravan

In de auto, boot en caravan is een systeem te gebruiken dat u kunt aansluiten op de sigarettenaansteker en werkt op een 12V DC batterij. Vernevel nooit tijdens het rijden!

Vernevelen op reis met het vliegtuig

Als u in het vliegtuig moet vernevelen, informeer dan vóór uw vertrek de klantenservice van de vliegmaatschappij over eventuele speciale benodigdheden. Sommige maatschappijen staan toe dat u uw eigen vernevelsysteem met accu gebruikt en andere willen dat u hun apparatuur gebruikt.
Neem naar het buitenland een Engelstalige brief (ondertekend door uw arts) mee waarin staat: dat u een vernevelaar en compressor gebruikt, waar de apparaten voor dienen, een lijst met uw medicijnen, spuiten en naalden die u mogelijk bij u hebt. Dit kan problemen met de douane voorkomen. Een geneesmiddelenpaspoort kunt u krijgen bij uw eigen apotheek.

Vernevelen in het buitenland

De meeste vernevelapparatuur is overal te gebruiken zolang u een stopcontact in de buurt hebt. Sommige systemen werken op een batterij of een accu. In het buitenland hebt u wellicht een adapter nodig. Vraag dit na bij uw leverancier voordat u op reis gaat.

Contact

Medische vragen

Heeft u medische vragen of problemen, dan kunt u contact opnemen met de polikliniek Longgeneeskunde, via telefoonnummer (038) 424 24 56, bereikbaar op werkdagen van 08.30 - 17.00 uur.

Technische vragen
Heeft u technische vragen of problemen, raadpleeg dan eerst de gebruiksaanwijzing of neem contact op met de leverancier. 


10 april 2017 5676 Nee Nee

Stuur door

Door onderstaande invulvelden in te vullen, stuurt u deze informatie gemakkelijk door.
Aan emailadres*
   
Uw naam Uw emailadres*
   
Bericht