ISALA

Weergave

Om u de beste leesbaarheid te bieden, kunt u hier het lettertype en de achtergrondkleur naar wens aanpassen.

Lettertype


Achtergrond

Cryo-behandeling

Bijlage van het PID Vruchtbaarheidsbehandeling

Het Isala Fertiliteitscentrum is het centrum voor voortplanting en jonge zwangerschappen. Mensen die in aanmerking komen voor een vruchtbaarheidsbehandeling kunnen hier terecht. Het Isala Fertiliteitscentrum biedt vrijwel alle vruchtbaarheidsbehandelingen aan. In dit dossier vindt u informatie over het fertiliteitscentrum, onderzoeken en behandelingen. In dit onderdeel kunt u meer lezen over cryo-behandeling.

Cryo-behandeling

Na een IVF- of ICSI-behandeling kunnen er embryo’s van goede kwaliteit overblijven. Deze worden restembryo’s genoemd. De restembryo’s kunnen per stuk worden ingevroren en op een later tijdstip worden ontdooid en geplaatst. Wij bieden ook de mogelijkheid om alle embryo’s die verkregen worden na een IVF/ICSI-behandeling in te vriezen. Dit protocol noemen we FASE; Freeze All Supernumerary Embryos. U mag er ook voor kiezen om het voormalig protocol te volgen, waarbij alleen de kwalitatief ‘beste’ embryo’s worden ingevroren. Bij het ontdooien beginnen we met de ‘beste’ embryo’s. Zo heeft u aan het begin van de behandeling meteen de beste kansen op zwangerschap.

Invriezen

Het invriezen van embryo’s gaat in grote lijnen als volgt:

  • De embryo’s worden in een vloeistof gebracht die water aan het embryo onttrekt. Hierdoor lopen de embryo’s weinig of geen schade op bij het invriezen. De cellen van het embryo lijken dan te krimpen.
  • De embryo’s worden uit de vloeistof opgezogen in een rietje en langzaam ingevroren. Dit gebeurt met een vriesapparaat dat gekoppeld is aan vloeibaar stikstof (-196ºC). Dit hele proces duurt ongeveer 2,5 uur.
  • Na het invriezen worden de rietjes met embryo’s in een buisje gedaan en bewaard in een groot stikstofvat.

Behandeling met overgebleven embryo’s

Eén maand na de menstruatie van uw niet-geslaagde IVF-ICSI-behandeling mag u starten met een cryo-behandeling. U mag ook een langere pauze nemen. Als u een regelmatige cyclus heeft, gaat onze voorkeur uit naar een plaatsing in een natuurlijke cyclus. Als u een onregelmatige cyclus of geen cyclus heeft, kan uw arts ervoor kiezen om de plaatsing in een kunstmatige cyclus te laten plaatsvinden (zie ook 'Stap 1'). Bij een cryo-behandeling plaatsen we op een bepaald moment de ontdooide embryo in de baarmoeder. Deze behandeling verloopt in drie stappen.

 Opslagruimte met invriesvaten (cryovaten)

 

Leeftijdsgrens

Plaatsing van ingevroren embryo’s is mogelijk voor vrouwen tot 45 jaar.

Stap 1: Voorbereiding op de plaatsing

Bij een natuurlijke cyclus

In de meeste gevallen plaatsen we een embryo in een natuurlijke cyclus. Voor het slagen van de behandeling moeten wij weten wanneer de eisprong plaatsvindt, zodat op het juiste moment in uw cyclus het embryo ontdooit en geplaatst kan worden. De eisprong wordt veroorzaakt door een stijging van het zogenaamde luteïniserend hormoon (LH). Dit hormoon stijgt aanzienlijk één á twee dagen voor de eisprong. Dit hormoon komt ook in uw urine terecht en kan met ovulatietesten worden aangetoond.

Er zijn diverse ovulatietesten te koop, die in prijs variëren. Uw zorgverzekeraar vergoedt de testen helaas niet. De Clearblue Digital ovulatietest is iets duurder, maar wel eenduidig en dus goed af te lezen. Andere testen tonen ‘blauwe streepjes’. Deze testen zijn goedkoper, maar soms moeilijker af te lezen. Uw apotheek of drogist kan u helpen een keuze te maken. 

Belangrijke instructies

  • Bij een regelmatige cyclus van ongeveer 28 dagen, doet u vanaf de 10e cyclusdag dagelijks een ovulatietest. Is uw cyclusduur langer, bijvoorbeeld 30 dagen, dan test u vanaf de 14e cyclusdag.
  • Let op: vanaf dat moment moet u iedere dag tussen 9.00 en 10.00 uur uw tweede ochtendurine opvangen en gebruiken voor de ovulatietest (het is niet nodig om 4 uur pauze tussen de 1e en 2e urine te hebben.)

Op de dag van de positieve test belt u in de ochtend (vóór 10 uur) naar het secretariaat van het Fertiliteitcentrum om een afspraak te maken voor een echo. Aan het einde van de ochtend wordt u dan verwacht voor deze echo, waarbij gekeken wordt of en wanneer de ontdooiing kan plaatsvinden. Als de ontdooiing ingepland kan worden, krijgt u ook een injectie met een hormoon om de eisprong extra te stimuleren (Pregnyl).

Bij een kunstmatige cyclus

Mocht u geen eigen cyclus hebben of een erg lange of erg korte cyclus, dan wordt een kunstmatige cyclus gemaakt met behulp van de medicijnen Progynova en Utrogestan. Hierbij start u op de eerste dag van uw menstruatie met Progynova 2 mg. U neemt vanaf dit moment 3 maal per dag 1 tablet.
U belt de afdeling op de eerstvolgende werkdag voor het afspreken van een echoscopie. Deze echo wordt gedaan op een van de dagen tussen cyclusdag dertien en vijftien. Als het baarmoederslijmvlies de gewenste dikte heeft bereikt en er geen ei-blaasje is gezien (zie verderop), krijgt u van de arts het moment door wanneer u met de Utrogestan (100 mg) gaat beginnen. De Utrogestan brengt u driemaal daags twee tabletten vaginaal in.

Als bij de eerste echo blijkt dat het baarmoederslijmvlies nog te dun is, geven we het baarmoederslijmvlies nog wat meer tijd om te groeien. We zullen de groei met echo’s volgen tot het baarmoederslijmvlies goed ontwikkeld is en u met de Utrogestan kunt beginnen. Eventueel doen we bloedonderzoek en hogen we de dosering Progynova op.

Overzicht gebruikte medicijnen

In onderstaand overzicht staan de werking en bijwerkingen van de medicijnen op een rijtje.

SoortnaamMerknaamWerking​Bijwerkingen die kunnen voorkomen
OestrogeenProgynova (in tabletvorm)Opbouw van en ontwikkeling van baarmoederslijmvlies

Zelden treden op: 

  • verhoogd risico op trombose (bloedstolling)
  • misselijkheid en braken
  • hoofdpijn
  • gespannen borsten
  • doorbraakbloedingen
  • vasthouden van vocht
  • buikpijn
  • stemmingsveranderingen​
ProgesteronUtrogestan (vaginale capsules)
  • Bootst werking van progesteron na
  • Zorgt voor verdere ontwikkeling van het baarmoederslijmvlies
  • vaginale afscheiding
  • slaperigheid
  • misselijkheid en braken
  • pijnlijke gespannen borsten
  • hoofdpijn
  • stemmingsveranderingen​

 

Stap 2: Ontdooiing in het laboratorium

Het ontdooien van embryo’s voor plaatsing gaat in grote lijnen als volgt:

  • De embryo’s worden in aflopende concentraties van het invriesmedium gezet. Hierdoor krijgen ze langzaam hun oorspronkelijke grootte terug; de cellen zwellen weer op. Nu wordt zichtbaar of de embryo’s schade hebben geleden door het invriezen.
  • Een uur na het ontdooien wordt beoordeeld of de embryo’s geplaatst kunnen worden.
  • Het kan voorkomen dat er nog meer embryo’s ontdooid moeten worden. Of dat de kwaliteit van de embryo’s twijfelachtig is. In het laatste geval maken we met u een afspraak onder voorbehoud voor een plaatsing. Belangrijk: een embryo waarvan enkele cellen kapot zijn (degeneratie), kan zich verder normaal ontwikkelen. Dit komt omdat de cellen nu nog totipotent zijn, iedere cel bezit nog alle kenmerken die nodig zijn om een embryo gezond verder te laten groeien. De enige voorwaarde voor een zwangerschap is dat er nog voldoende van die totipotente cellen zijn.
  • Na de beoordeling van de embryo’s wordt u gebeld. Een laboratoriummedewerker vertelt u hoeveel embryo’s er ontdooid zijn. Ook hoort u of een plaatsing in de baarmoeder mogelijk is. Als dit het geval is, gebeurt dat altijd de volgende dag.

Stap 3: Plaatsing van een cryo-embryo

De plaatsing van de cryo vindt op dezelfde manier plaats zoals bij IVF. Wanneer de cryo in een kunstmatige cyclus wordt geplaatst, gaat u volgens afspraak door met de voorgeschreven hoeveelheid Progynova en Utrogestan. In geval van een eigen natuurlijke cyclus krijgt u geen medicijnen.

Wachttijd

Ook het wachten op de afloop van een cryo-behandeling wordt door veel paren ervaren als een zware periode. U heeft opnieuw veel in de behandeling geïnvesteerd. Het vooruitzicht na een mislukte cryo-behandeling misschien weer een ‘gewone’ IVF- of ICSI-behandeling te ‘moeten’ starten, kan voor extra stress zorgen.

Zwangerschapstest

Als u de cryoplaatsing heeft gekregen in uw eigen natuurlijke cyclus, mag u veertien dagen erna een zwangerschapstest doen. Bij een kunstmatige cyclus is dit veertien dagen na de plaatsing. U gebruikt daarvoor de eerste, geconcentreerde ochtendurine en een zwangerschaptest die u bij de apotheek of drogist kunt kopen. We raden u aan om de avond vóór de test weinig te drinken.

U geeft de testuitslag door aan de verpleegkundige van het Isala Fertiliteitscentrum of uw eigen behandelende kliniek. Bij een negatieve test bespreekt u de eventuele volgende stappen met een verpleegkundige. Bij een positieve test maakt u een afspraak voor een echo.

Zwangerschapsecho

Tijdens deze eerste zwangerschapsecho vindt de eerste controle van het embryo plaats. Ook bespreekt de arts met u de mogelijkheden voor prenatale diagnostiek en zo nodig doorverwijzen. Er wordt een afspraak gemaakt voor een tweede echo bij elf tot twaalf weken zwangerschap. Dan wordt ook besproken of uw zwangerschapscontroles zullen plaatsvinden bij de verloskundige, huisarts of gynaecoloog.

Leefstijladviezen

Adviezen voor een gezonde leefstijl tijdens de zwangerschap, met name op het gebied van voeding. Ook kunt u terecht op de website van het Erfocentrum: www.erfocentrum.nl, doorklikken op ‘Kinderwens’, of die van het Voedingscentrum: www.voedingscentrum.nl, doorklikken op ‘Mijn kind en ik’.

Gebruik van medicatie en foliumzuur

  • Na een positieve zwangerschapstest in een kunstmatige cyclus, moet u tot de eerste zwangerschapsecho (welke rond een zwangerschapsduur van 8 weken plaatsvindt), doorgaan met het gebruik van Progynova en Utrogestan. Daarna kunt u stoppen met deze medicijnen. 
  • U gaat ook door met slikken van foliumzuur. Pas na tien weken zwangerschap is extra foliumzuur niet meer nodig.

Niet zwanger?

De slagingspercentages van een cryo-behandeling zijn anders dan van een IVF/ICSI-behandeling.

Als u niet zwanger bent geworden van uw cryo-behandeling in een natuurlijke cyclus, komt meestal de menstruatie vanzelf op gang. Bent u overtijd en is de test negatief, dan kunt u twee dagen later de test nogmaals herhalen. Is deze voor de tweede maal negatief, dan betekent dit dat de behandeling niet gelukt is. Mocht uw menstruatie niet vanzelf op gang komen, dan kunt u na één à twee weken contact met ons opnemen.

Als de cryo-behandeling is mislukt, is dat een zware teleurstelling die emoties als verdriet en neerslachtigheid met zich meebrengt. In veel gevallen kunt u (samen) de negatieve uitslag wel opvangen. Mocht dit echter niet goed lukken, dan kunt u een beroep doen op een medisch maatschappelijk werker of een klinisch psycholoog.

Verder na een niet-geslaagde cryo-behandeling

Als er nog embryo’s in bewaring zijn, mag u meteen weer met een nieuwe cryo-behandeling beginnen. Er is geen wachttijd nodig, maar u mag natuurlijk zelf een pauze inlassen. Als u start met een nieuwe cryo-behandeling, begint u weer met stap één zoals in dit hoofdstuk is genoemd.

Wanneer er geen cryo’s meer in bewaring zijn, kunt u mogelijk weer ingepland worden voor een IVF- of ICSI-behandeling. De fertiliteitsverpleegkundige neemt hierover telefonisch contact met u op.

Bijzonderheden

Als embryo’s al twee jaar ingevroren zijn, stuurt het IVF-laboratorium u een brief. Hierop kunt u als volgt reageren:

  • U neemt contact op met het fertiliteitscentrum (of uw eigen behandelende kliniek) en laat de embryo’s ontdooien en plaatsen.
  • U geeft per telefoon door dat de ingevroren embryo’s bewaard moeten blijven.
  • U geeft per brief door dat de ingevroren embryo’s bewaard moeten blijven.
  • U stuurt ons de ‘Verklaring voor vernietiging van ingevroren embryo’s’. De embryo’s worden dan vernietigd.
  • U laat niets horen en krijgt na eén tot twee jaar opnieuw een brief. Als u dan weer niet reageert, worden de embryo’s volgens contract vernietigd.
Let op
Zorg ervoor dat het Isala Fertiliteitscentrum een actueel adres van u heeft. Als wij u niet kunnen bereiken, mogen wij de ingevroren embryo’s vernietigen.

Contact

Heeft u vragen, of wilt u meer informatie? Dan kunt u contact opnemen met:

Secretariaat Isala Fertiliteitscentrum
t (038) 424 52 24, bij geen gehoor (038) 424 50 00
f (038) 424 76 46
bereikbaar op werkdagen van 8.15 tot 16.00 uur
telefonisch spreekuur arts: volgens afspraak

Verpleegkundige Isala Fertiliteitscentrum
t (038) 424 72 17, bij geen gehoor (038) 424 50 00
bereikbaar op werkdagen van 9.00 tot 12.00 en van 13.30 tot 16.00 uur

Semendiagnostiek
t (038) 424 68 00
bereikbaar op werkdagen van 8.00 tot 16.00 uur

Spermadonorbank/Fertiliteitslaboratorium
Wilt u spermadonor worden of heeft u vragen over bijvoorbeeld de spermadonorwachtlijst? Mail dan naar spermadonorbank@isala.nl. Vermeld in uw mail uw naam en geboortedatum, zodat wij u zo goed mogelijk van dienst kunnen zijn. Wij doen ons uiterste best om binnen vijf werkdagen te reageren.

Isala Diaconessenhuis te Meppel, secretariaat Fertiliteitsafdeling
Hoogeveenseweg 38
7943 KA Meppel
t (0522) 23 38 11
bereikbaar op werkdagen van 8.30 tot 12.00 uur


2 november 2017 6079 Nee Ja

Stuur door

Door onderstaande invulvelden in te vullen, stuurt u deze informatie gemakkelijk door.
Aan emailadres*
Uw naam Uw emailadres*
Bericht