ISALA

Weergave

Om u de beste leesbaarheid te bieden, kunt u hier het lettertype en de achtergrondkleur naar wens aanpassen.

Lettertype


Achtergrond

Leven met een stoma

Een stoma krijgen is een ingrijpende gebeurtenis. Het begint al met een vervelende situatie - een ziekte of ongeluk - waardoor een stoma aangelegd moet worden. Daar komt bij dat het lichaam door de aanleg van het stoma verandert. Wie een stoma krijgt, heeft tijd nodig om dit lichamelijk en geestelijk te verwerken.
Hier leest u waar u rekening mee moet houden wanneer bij u een stoma wordt aangelegd. U zult moet wennen aan de praktische verzorging van de stoma en de invloed die het heeft op uw dagelijks leven: douchen of in bad gaan, kleding, voeding, werk, sport, uw persoonlijke leven en seksualiteit.

Goede voorbereiding is belangrijk

Hoe het wennen gaat en hoe u het leven met een stoma ervaart, is heel persoonlijk. In ieder geval draagt een goede voorbereiding bij aan het accepteren van een stoma. Daarbij wordt u ondersteund door onze verpleegkundig consulenten stoma. De consulenten zijn uw vaste aanspreekpunt voor alle vragen, onzekerheden of problemen rond uw stoma.

Bekende (start)problemen zijn:

  • U ziet op tegen de gevolgen van de stoma. Hoe zal uw leven er straks uitzien?
  • U ziet op tegen reacties van de omgeving.
  • U vraagt zich af of niemand de stoma zal zien, horen of ruiken.

De consulenten helpen eventuele twijfels weg te nemen. Daarnaast heeft elke verandering tijd nodig. Steun en begrip van uw omgeving is daarbij van belang. Iedereen verwerkt zijn of haar situatie op een eigen manier.

Stoma verzorgen

Hoe vaak en hoe moet u uw stoma verzorgen? Dit verschilt per persoon en hangt af van het soort stoma dat bij u is aangelegd, het gebruikte stomamateriaal en de conditie van uw huid. De verpleegkundig consulent stoma geeft u verzorgingsadviezen, gericht op uw persoonlijke situatie. Daarnaast is er een aantal algemene adviezen voor het verzorgen van uw stoma: 

Zorg dat de huid rondom de stoma schoon en droog is.

  • Breng het opvangmateriaal aan op een vlakke huid.
  • Het is niet nodig om uw buik aan te spannen als u het materiaal bevestigt.
  • Verzorg de stoma regelmatig.
  • Gebruik rond de stoma geen zeep of lotion.

U krijgt van de verpleegkundig consulent een instructiekaart met foto’s en tekst. Hierop kunt u zien hoe u uw stoma moet verzorgen. U kunt deze kaart opnieuw gebruiken als u geopereerd bent.

Douchen en baden

‘Kan ik met een stoma onder de douche of in bad?’ Die vraag wordt vaak gesteld. Het antwoord is ‘ja’, maar u moet rekening houden met het volgende: 

  • Als u zonder stomamateriaal gaat douchen, kan er ontlasting of urine uit de stoma komen.
  • U kunt ook mét stomamateriaal douchen en het materiaal daarna afdrogen of verwisselen.
  • Hebt u een darmstoma, wilt u met stomamateriaal douchen en het materiaal daarna niet verwisselen? Plak het filter dan af met speciale stickers.
  • Wilt u in bad gaan, draag dan wel stomamateriaal. Zorg er bij het gebruik van badolie voor dat de badolie niet rondom de stoma komt, omdat dat de plakkracht beïnvloedt.
  • Gebruik na uw bad of douche geen bodylotion rondom de stoma. Het stomamateriaal plakt niet goed op ingevette huid.

Kleding

Met een stoma kunt u de kleding dragen die u gewend bent. Maar misschien voelen uw kleren minder prettig aan, bijvoorbeeld doordat uw broek- of rokband drukt op de plek van de stoma. Daarvoor bestaat een hulpmiddel, de locus. De locus kunt u aan uw riem bevestigen en beschermt uw stoma tegen een knellende broek- of rokband. Een alternatief voor het beschermen van uw stoma is om een band met cap te dragen.

Als u gewend bent om een korset of step-in te dragen, kunt u deze ook weer dragen als de stoma is aangelegd. De extra stevigheid hiervan kan prettig zijn. Misschien ervaart u dat de ontlasting of urine hierdoor minder gemakkelijk in het opvangzakje stroomt. Dan kan in uw step-in of korset een opening gemaakt worden.

Voeding

Met een stoma kunt u in principe alles eten, een streng dieet is niet nodig. Maar we hebben wel een aantal adviezen voor uw voeding:

Algemene voedingsadviezen

 

AdviesToelichting
Voldoende vocht

Neem voldoende vocht. Dit is nodig om voedingsstoffen en afvalstoffen te transporteren. Hoe meer vocht u verliest hoe meer vocht u nodig heeft. Uw urine moet helder tot licht geel zijn; niet donker.

Vocht zit niet alleen in dranken, maar ook in bijvoorbeeld yoghurt, vla of soep.

Voeding die bij u pastIedereen reageert anders op bepaalde voedingsmiddelen. Probeer uw eigen eetgewoontes en eetpatroon weer op te pakken.
Gevarieerd en niet te veel​Eet gevarieerd en matig. Blijf goed op gewicht en voorkom extreme schommelingen in uw gewicht. Grote schommelingen kunnen problemen opleveren voor uw stoma en de verzorging ervan. ​
Voldoende vezels​Eet voldoende vezels. Vezels stimuleren de bewegingen van uw darm en binden vocht. Hierdoor word de ontlasting wat vaster. Vezels zitten in donker brood, groente en fruit.​
Kleurvorming​Bepaalde voeding geeft kleur aan de ontlasting. Denk aan rode bieten en spinazie. Dit is normaal.​

 

Voedingsadvies ileostoma

 

AdviesToelichting
Voldoende vocht Neem 2 tot 2,5 liter vocht per dag. Omdat de functie van uw dikke darm ontbreekt, verliest u veel vocht bij de ontlasting.
Voldoende zout

Gebruik voldoende zout. Omdat de functie van uw dikke darm ontbreekt, verliest u veel zout bij de ontlasting.

Zout zit in bijvoorbeeld soep, bouillon of zoute vis. Zout is onder meer nodig om uw spieren te ontspannen. Bij een zouttekort kunt u last krijgen van bijvoorbeeld spierkrampen, duizeligheid en snel gewichtsverlies. Ook kunt u moe en prikkelbaar worden.

 Gasvorming verminderen​

Niet iedereen reageert hetzelfde op gasvormende producten. Probeer uit welke gasvormende voedingsmiddelen u goed verdraagt (denk aan ui of prei). U kunt gasvorming niet voorkomen, maar wel verminderen door:

  • rustig eten;
  • goed kauwen;
  • niet roken.

Gasvorming hoort bij een normale spijsvertering. Doordat er een koolstoffilter in het stomazakje zit, kunnen u en anderen het niet ruiken.​

Geur verminderen​

U mag uw stoma niet ruiken: de zakjes voor darmstoma’s hebben filters die de geur tegenhouden. Maar bij de verzorging merkt u wel dat bepaalde voedingsmiddelen geur afgeven. Denk aan ui, knoflook, koolsoorten en peulvruchten. U kunt deze geur verminderen door:

  • karnemelk te drinken;
  • een geurneutralisator te gebruiken. Deze sprayt u in de lucht of in het zakje. Een geurneutralisator wordt niet altijd vergoed. ​
Verstopping voorkomen ​

Er zijn voedingsmiddelen die een verstopping kunnen geven. Let op met:

zuurkool, asperges, taugé, noten en champignons;

draderige voedingsmiddelen zoals rundvlees en citrusvruchten.

Bij deze voeding is het nodig goed te kauwen, water te drinken tijdens het eten en voldoende te bewegen.
Bij een verstopping is de ontlasting waterig of er is helemaal geen productie. U krijgt buikpijn en kunt zich misselijk voelen.
Heeft u buikklachten? Drink dan lauwwarm water en masseer uw buik. Houden de klachten aan? Raadpleeg dan uw huisarts.

 

Voedingsadvies colostoma

 

AdviesToelichting
Voldoende vochtNeem 1,5 tot 2 liter vocht per dag. Dit voorkomt te vaste ontlasting en verstopping.
Gasvorming verminderen

Niet iedereen reageert hetzelfde op gasvormende producten. Probeer uit welke gasvormende voedingsmiddelen u goed verdraagt (denk aan ui of prei). U kunt gasvorming niet voorkomen, maar wel verminderen door:

  • rustig eten;
  • goed kauwen;
  • niet roken.

Gasvorming hoort bij een normale spijsvertering. Doordat er een koolstoffilter in het stomazakje zit, kunnen u en anderen het niet ruiken.

Geur verminderen​

U zal uw stoma niet ruiken: de zakjes voor darmstoma’s hebben filters die de geur tegenhouden. Maar bij de verzorging merkt u wel dat bepaalde voedingsmiddelen geur afgeven. Denk aan ui, knoflook, koolsoorten en peulvruchten. U kunt deze geur verminderen door:

  • karnemelk te drinken; 
  • een geurneutralisator te gebruiken. Deze sprayt u in de lucht of in het zakje. Een geurneutralisator wordt niet altijd vergoed.

 

Voedingsadvies urinestoma

 

AdviesToelichting
Voldoende vochtNeem 2 liter vocht per dag. Te weinig drinken leidt tot donkere urine. Dit is een goede voedingsbodem voor bacteriën en de urine tast eerder de huidplaat aan. Dit kan huidproblemen veroorzaken.
GeurUrine kan een speciale geur afgeven, voedingsmiddelen die dit veroorzaken zijn o.a. asperges, eieren en vis. Er is geen reden deze middelen te vermijden.

 

Werken

Met een stoma kunt u in principe uw werk weer oppakken. Als u weer aan het werk gaat, is het goed rekening te houden met de volgende adviezen:  

AdviesToelichting
Rustig aan doen, niet tillen Doe de eerste maanden na de operatie rustig aan. Voorkom grote druk op uw buik. Zwaar tillen, rekken en strekken is bijvoorbeeld niet aan te raden. Dit belast de buikwand te veel.
Werktijd opvoerenNeem de tijd voor uw herstel en voer uw werktijd geleidelijk op.
Werk aanpassen​Pas eventueel tijdelijk uw werk aan, zeker als u lichamelijk zwaar werk doet. Overleg dit met uw bedrijfsarts en leidinggevende.​
 Steunband dragen ​Draag zo nodig een steunband tijdens uw werk. De verpleegkundig consulent kan u hierover informeren.​
Collega’s informeren ​Informeer desgewenst uw collega’s over uw situatie. Zij kunnen dan beter rekening met u houden.​
Contact met verpleegkundig consulent stoma​Bel desgewenst met de verpleegkundig consulent of maak een afspraak. Zij kan u handige tips en adviezen geven voordat u weer aan het werk gaat.​

 

Seksualiteit

De verandering van het lichaam, het opbouwen van het zelfvertrouwen en de reactie van uw partner en omgeving zijn van belang bij de eerste stap naar intimiteit. Seksualiteit heeft met gevoelens, wensen en verlangens te maken. Door het ziekteproces, de operatie en het hebben van een stoma kunt u te maken krijgen met een ander lichaamsbeeld. Het kan tijd kosten om het zelfvertrouwen op te bouwen.

Daarnaast kunnen functies zijn verstoord die uw seksleven beïnvloeden. Bijvoorbeeld bij een endeldarmoperatie kunnen zenuwbanen beschadigen, waardoor mannen geen erectie kunnen krijgen en bij vrouwen de vagina minder vochtig wordt. Dit kan ook gebeuren bij het verwijderen van de blaas of prostaat. Het gevoel van orgasme is soms wel mogelijk. Ook radiotherapie kan gevolgen hebben voor de functionaliteit.

Als u problemen ervaart, probeer dit dan te bespreken met uw partner. Een periode van gewenning is normaal. Probeer samen vertrouwen op te bouwen. Raadpleeg daarnaast gerust uw arts of verpleegkundig consulent stoma. Zij kunnen u voorzien van advies of u doorverwijzen naar een andere gespecialiseerde hulpverlener.

Sporten

Veel sporten zijn mogelijk met een stoma. Als u weer gaat sporten, houdt u dan rekening met de volgende adviezen:

AdviesToelichting
Rustig aan doenDoe de eerste maanden na uw operatie rustig aan. Ga niet intensief sporten.
Inspanning opvoerenVoer de inspanning bij het sporten geleidelijk op.
Hervatten sport​Bij contactsporten of sporten waarbij de buikwand extreem wordt belast is het verstandig voorzorgsmaatregelen te nemen. Overleg bij twijfel met uw behandelend specialist of verpleegkundig consulent stoma.
Buikspieroefeningen volgens advies ​Doe buikspieroefeningen op de juiste manier. De adviezen rond buikspieroefeningen vindt u in een speciale folder. Vraag deze aan bij uw verpleegkundig consulent stoma.​
Zwemmen volgens advies​
  • Ga zwemmen met stomamateriaal dat u minimaal een uur van te voren hebt aangebracht. Net verwisseld materiaal plakt minder goed. 
  • Bij een darmstoma: plak het filter af. 
  • Het is soms mogelijk om een kleiner zakje te dragen. 
  • Het extra afplakken van de huidplak kan, maar is niet noodzakelijk​
Steunband dragen ​Het kan prettig zijn om tijdens het sporten een steunband te dragen. De verpleegkundig consulent kan u hierover informeren.​
Stomamaterialen ​Soms is het mogelijk om tijdens het sporten kleinere opvangzakjes te dragen. De verpleegkundig consulent kan u hierover informeren.​
Voldoende drinken ​Drink voldoende tijdens het sporten, zeker als u een ileostoma of urinestoma hebt.​
Medesporters informeren ​Informeer desgewenst medesporters of teamgenoten over uw situatie. Bedenk of u bijvoorbeeld gezamenlijk wilt douchen.​
Contact met verpleegkundig consulent stoma ​Bel desgewenst met de verpleegkundig consulent of maak een afspraak. Bijvoorbeeld als u bepaalde twijfels hebt over het sporten. (‘Blijft het opvangmateriaal wel zitten, is het zichtbaar, ga ik douchen in een gezamenlijke ruimte?’) De consulent kan u handige tips en adviezen geven.​

 

Contact

Heeft u vragen of wilt u meer informatie, dan kan u contact opnemen met de polikliek Stomazorg. Wij zijn bereikbaar op werkdagen van 08.30 - 17.00 uur via telefoonnummer (038) 424 73 56. Mailen kan ook; stomazorg@isala.nl


12 december 2016 6492 Nee Nee

Stuur door

Door onderstaande invulvelden in te vullen, stuurt u deze informatie gemakkelijk door.
Aan emailadres*
   
Uw naam Uw emailadres*
   
Bericht