ISALA

Weergave

Om u de beste leesbaarheid te bieden, kunt u hier het lettertype en de achtergrondkleur naar wens aanpassen.

Lettertype


Achtergrond

Hersentumoren (PID): H2 Hersentumor en onderzoek

Patiënten Informatie Dossier

Een hersentumor is een tumor in het hoofd. Elk jaar wordt in Nederland bij circa 990 mensen een hersentumor vastgesteld. Hersentumoren komen bij mannen en vrouwen ongeveer even vaak voor. ​In dit hoofdstuk vindt u informatie over de hersenen, goed- en kwaadaardige tumoren en de behandeling hiervan.

Een hersentumor die ontstaat in het hersenweefsel, is een primaire hersentumor. Elk jaar wordt in Nederland bij circa 1500 volwassenen een primaire hersentumor vastgesteld.

Veel vaker ontstaat een hersentumor door uitzaaiing van kanker die ergens anders in het lichaam is ontstaan, bijvoorbeeld in een borst, long, nier of de huid. Zo’n tumor wordt ook wel een secundaire hersentumor genoemd. De kankercellen worden via de bloedbaan naar de hersenen vervoerd, waar zij zich nestelen en groeien. De hersentumor wordt dan hersenmetastase genoemd (metastase = uitzaaiing). Secundaire hersentumoren zijn altijd kwaadaardig. Soms kunnen hersenmetastasen ontstaan zonder dat een primaire tumor bekend is en zelfs zonder dat die bij gericht onderzoek wordt gevonden.

Goedaardige en kwaadaardige hersentumoren

Primaire hersentumoren worden onderverdeeld in goedaardige en kwaadaardige hersentumoren. Een goedaardige tumor is goed afgegrensd, groeit langzaam en dringt niet door in het omliggende weefsel. De tumor kan wel ruimte innemen; het omliggende hersenweefsel verdringen, waardoor klachten kunnen ontstaan.

Een kwaadaardige hersentumor is niet goed afgegrensd. Deze tumor verdringt niet alleen het omliggende weefsel, maar groeit er ook in door (infiltratie). Aan de randen van de tumor zijn de tumorcellen 'gemengd' met gezonde hersencellen. Hierdoor is het moeilijk een kwaadaardige hersentumor helemaal te verwijderen. Omdat er tumorcellen achterblijven, kan de tumor na de behandeling weer aangroeien. Dit heet een recidief(tumor). Een primaire hersentumor zaait zelden uit naar een andere plaats in het lichaam.

Laag- en hooggradige tumoren

In de hersenen kunnen dus zowel goedaardige als kwaadaardige tumoren ontstaan. Het verschil tussen goed- en kwaadaardig is bij hersentumoren echter niet zo duidelijk dan bij andere tumoren. Hersentumoren worden vaker ingedeeld naar een bepaalde mate van goed-/of kwaadaardigheid. Graad 1 tumoren zijn (relatief) goedaardig. Graad 2, 3 en 4 tumoren zijn kwaadaardig. Hoe hoger de gradering, hoe sneller de cellen zich delen. Kwaadaardige tumoren worden kanker genoemd.

Indeling van hersentumoren:

Graad 1GoedaardigLaaggradig
Graad 2KwaadaardigLaaggradig
Graad 3KwaadaardigHooggradig
​Graad 4Kwaadaardig     ​Hooggradig

Tabel 1: indeling van hersentumoren 

Klachten

De klachten die door een hersentumor kunnen ontstaan hangen samen met de plaats waar de tumor groeit, de grootte van de tumor en het soort tumor. De volgende verschijnselen kunnen zich voordoen:

Uitval van functies

Dit zijn bijvoorbeeld verlammingen, taal- of spraakproblemen of problemen met lezen en/of schrijven. Soms treden gehoorproblemen op of problemen met het zicht (een deel van het gezichtsveld valt uit). Ook kunnen aandacht- en concentratieproblemen ontstaan of gaat iemand zich anders gedragen dan voorheen. Soms zijn veranderingen in eerste instantie weinig opvallend. Soms worden ze eerder opgemerkt door de omgeving dan door de patiënt zelf.

Verschijnselen van drukverhoging in het hoofd

Bijvoorbeeld hoofdpijn, vooral bij activiteiten die de druk laten toenemen, zoals bukken, niezen en persen. Verder kan er ook misselijkheid optreden, braken, bewustzijnsdaling en dubbel zien.

Epileptische insulten

Lees hier meer over in een bijlage van het PID Hersentumor: Epilepsie

De hersenen 

De hersenen zijn opgebouwd uit zenuwweefsel en steunweefsel (gliaweefsel) en worden omgeven door de hersenvliezen (zie afbeelding 1).

 
Afbeelding 1: opbouw van de hersenen

 

Tumoren kunnen zich in een van de kwabben bevinden, in de hersenstam of in de kleine hersenen (zie afbeelding 2).

 
Afbeelding 2: schematische voorstelling van de linkerhersenhelft
 

De grote hersenen

De grote hersenen zijn in twee helften verdeeld:
  • de rechterhelft van de hersenen bestuurt de linkerkant van het lichaam
  • de linkerhelft van de hersenen bestuurt de rechterkant van het lichaam.

De linker- en de rechterhersenhelften zijn elk verdeeld in vier kwabben: achterhoofdskwab, slaapbeenkwab, bovenop/wandbeenkwab en voorhoofdskwab.

Hersenstam

De functie van de hersenstam is onder andere het regelen van de bloeddruk, de hartfrequentie, de spierspanning van de vaatwanden en de controle over de ademhaling en lichaamstemperatuur. Verder is het de verbinding tussen de hersenen en het ruggenmerg en lopen er veel belangrijke zenuwbanen doorheen.

Kleine hersenen

De kleine hersenen zijn onder andere verantwoordelijk voor de coördinatie van bewegingen en houding. Aanspanning en ontspanning van de spieren worden met elkaar geïntegreerd, zodat de bewegingen soepel verlopen. Daarnaast zijn ze betrokken bij het bewaren van het evenwicht.

Er is veel bekend over de plaats in de hersenen waar bepaalde functies worden aangestuurd. Het is goed om te beseffen dat bij veel activiteiten verschillende delen van de hersenen met elkaar samenwerken. Bovendien zijn er tussen mensen verschillen in de plaats waar een bepaalde functie in de hersenen wordt aangestuurd.

Onderzoeken

Wanneer u klachten heeft die mogelijk wijzen op een hersentumor, verwijst uw huisarts u naar een neuroloog. De neuroloog vraagt in een gesprek naar de aard en het beloop van uw klachten. Daarna volgt een lichamelijk onderzoek waarbij onder andere spraak, taal, geheugen, kracht, gevoel, coördinatie en reflexen worden onderzocht.

Soms leiden klachten tot een opname op de Spoedeisende hulp. Bijvoorbeeld wanneer plotseling een epileptisch insult heeft plaatsgevonden, of er plotseling ernstige uitval van functies is.

  • Bij het vermoeden van een hersentumor wordt altijd een MRI-scan gemaakt.
  • Als er sprake is van acute klachten, vindt er soms eerst een CT-scan van de hersenen plaats.
  • Soms wordt ook een CT-scan van buik en borstkas gemaakt om te onderzoeken of ergens anders in het lichaam aanwijzingen zijn voor kanker.

Wegnemen van weefsel

Voor een definitieve diagnose is een scan niet voldoende. Daarvoor zal een stukje van de hersentumor moeten worden weggenomen en onderzocht. Dit wegnemen van weefsel vindt plaats tijdens een operatie. De arts heeft de keuze uit biopsie (stukjes weefsel worden verwijderd) of debulking (de tumor wordt grotendeels verwijderd).

Biopsie kan plaatsvinden met behulp van een naald die via boorgaatjes wordt ingebracht. Dit heet een gesloten biopsie. Een enkele keer vindt een biopsie plaats via craniotomie. Dan wordt er een luikje in de schedel gemaakt. Wanneer een craniotomie plaatsvindt en er zoveel mogelijk tumorweefsel wordt verwijderd (debulking), dan is dit gelijktijdig onderzoek en behandeling van de tumor.


8 maart 2017 6674 Nee Ja

Stuur door

Door onderstaande invulvelden in te vullen, stuurt u deze informatie gemakkelijk door.
Aan emailadres*
   
Uw naam Uw emailadres*
   
Bericht