ISALA

Weergave

Om u de beste leesbaarheid te bieden, kunt u hier het lettertype en de achtergrondkleur naar wens aanpassen.

Lettertype


Achtergrond

Behandelwijzer chemotherapie (PID): H6 Bijwerkingen en praktische informatie

Patiënten Informatie Dossier

Door het toedienen van cytostatica kúnnen bijwerkingen optreden. Het is niet altijd precies te voorspellen in welke mate een patiënt bijwerkingen zal ervaren. Het optreden van bijwerkingen en de ernst ervan zeggen niets over het effect van de behandeling op de ziekte.

Invloed op de werking van het beenmerg

In het beenmerg worden de verschillende bloedcellen aangemaakt. Dit zijn:

  • de verschillende soorten witte bloedcellen (leukocyten). Zij zijn verantwoordelijk voor de afweer tegen infecties.
  • de bloedplaatjes (trombocyten). Zij vervullen een belangrijke rol bij de bloedstolling.
  • de rode bloedcellen (erytrocyten). Zij zorgen voor het zuurstoftransport van longen naar weefsels.

Om het effect van cytostatica op uw beenmerg te controleren, wordt voor toediening van elke kuur uw bloed gecontroleerd. Als uw bloedcellen niet voldoende zijn hersteld, dan wordt de kuur eventueel uitgesteld.

  • Een verminderd aantal witte bloedcellen (leukocyten) geeft een verhoogde kans op infectie; deze kans is het grootst 7 tot 14 dagen na een kuur.
  • Hebt u koorts van 38,5°C of hoger en/of koude rillingen, neem dan direct contact op met het ziekenhuis, zoals vermeld staat bij Contact. Dus ook 's avonds,'s nachts en in het weekend. Koorts kan het enige signaal zijn van een ernstige infectie.
  • Wij adviseren u zich in het najaar te laten vaccineren tegen de griep. Als u geen oproep heeft gekregen van uw huisarts, neem dan eind september, begin oktober contact op met uw huisarts. Het geschikte moment om u te laten vaccineren is enkele dagen voor u de volgende kuur krijgt toegediend. Mocht u vragen hierover hebben, neemt u dan contact op met de regieverpleegkundige.
  • Helaas kunt u zelf niets doen om de aanmaak van de witte bloedcellen te bevorderen. Om infectie te voorkomen is het verstandig zieke mensen niet op te zoeken, afstand te houden bij verkoudheid en de handen regelmatig te wassen.
  • Een verminderd aantal bloedplaatjes (trombocyten) geeft een verhoogde kans op blauwe plekken, een bloedneus en bloedend tandvlees. Ontstaan er spontaan blauwe plekken en/of komt het regelmatig voor dat u een moeilijk te stelpen bloedneus heeft, neem dan contact op met het ziekenhuis, zoals vermeld staat bij Contact.
  • Een verminderd aantal rode bloedlichaampjes (erytrocyten) geeft kans op bloedarmoede. Bloedarmoede kan vermoeidheid, bleek zien en duizeligheid veroorzaken.

Verminderde eetlust, misselijkheid en braken

Naar aanleiding van Kuurgebonden informatie is met u besproken welke medicijnen u krijgt om misselijkheid zo veel mogelijk tegen te gaan.

Mocht u ondanks deze medicatie toch last hebben van misselijkheid en/of braken, neem dan contact op met de regieverpleegkundige.

Naast het gebruik van medicatie kunnen ook de volgende adviezen helpen om een misselijk gevoel tegen te gaan:

  • Drink veel tijdens de kuur. Zeker de eerste dagen na de toediening. Drink dagelijks 10 tot 15 kopjes vocht. Te weinig drinken kan een misselijk gevoel vergroten en bijdragen aan een vieze smaak in uw mond.
  • Misselijkheid kan ook worden veroorzaakt of wordt soms erger door een lege maag en kan in dat geval worden 'weggegeten'. Gebruik per dag verschillende kleine maaltijden. Ochtendmisselijkheid vermindert soms na het eten van een toastje of beschuit voor het opstaan.
  • Probeer of het drinken van niet te koude cola helpt.

Verder zijn de volgende tips van toepassing:

  • Forceer het eten niet; haal de 'schade' in door tussen de kuren door goed te eten.
  • Eet op tijdstippen dat u minder misselijk bent, zelfs 's nachts als u wakker bent.
  • Een half uur vóór de maaltijd een kopje bouillon drinken wekt de eetlust op. Een te grote hoeveelheid kan weer averechts werken.
  • De aanblik van een groot bord vol eten is vaak ontmoedigend. Stem de grootte van de maaltijd af op uw eetlust.
  • Drink en eet de producten die u wel (graag) lust, zelfs als dit een dagje 'ongezond' betekent.
  • Warme gerechten kunnen tegenstaan. Een alternatief is bijvoorbeeld een koude maaltijdsalade. Deze smaakt vaak beter en heeft evenveel voedingswaarde.
  • Als u heeft overgegeven, laat dan de maag weer langzaam wennen aan vast voedsel.
    Wij raden u af om in de periode van behandelen bewust af te vallen.
  • Maak gebruik van meerdere kleine maaltijden per dag. Voorbeelden van kleine tussendoormaaltijden zijn:
    · een beker volle chocolademelk of drinkyoghurt met daarbij een plak ontbijtkoek   besmeerd met margarine of roomboter
    · een schaaltje volle vla, pudding of pap
    · een portie fruit (vers of met siroop) of een glas vruchtensap
    · een schaaltje vruchtenyoghurt of vruchtenkwark.

Smaak- en reukverandering

Smaak- en reukveranderingen kunnen leiden tot verminderde eetlust. De volgende adviezen kunnen helpen hiermee om te gaan:

  • Probeer veel verschillende producten uit. Bedenk dat uw eetlust en smaakvoorkeur per dag kunnen wisselen. Dat geldt ook voor uw reuk. Wat de ene keer geen succes is, kan de andere keer wel in de smaak vallen en omgekeerd.
  • Het is extra belangrijk dat het eten er aantrekkelijk uitziet.
  • Producten waarvan u echt een afkeer heeft gekregen, kunt u beter weglaten. Vaak zijn dat gerechten met een sterke geur zoals gebraden/gebakken vlees en koffie. Vervang vlees door vis, (koude) kip, vleeswaren, kaas, een eigerecht of vegetarische producten of verwerk vlees door sauzen, zoals spaghettisaus.
  • Temperatuur beïnvloedt de smaak. Kijk op welke temperatuur gerechten het beste smaken. Vaak staan warme gerechten tegen. Eet dan een extra broodmaaltijd of salade.
  • Blijf uit de keuken als er wordt gekookt. Als u zelf kookt: gebruik de magnetron. Dan hebt u minder last van etensgeuren.
  • Een vieze smaak in de mond kan worden veroorzaakt door te weinig drinken. Drink daarom voldoende. Soms verdwijnt een vieze smaak even door iets met een sterke smaak te eten, bijvoorbeeld een pepermuntje.
  • Friszure voedingsmiddelen, zoals fruit, yoghurt, komkommer, een salade, maar ook haring, smaken vaak goed.
  • Een goede mondverzorging kan (tijdelijk) een vieze smaak verminderen.
  • Soms smaakt niets. Probeer dan toch iets te eten. Houd voor ogen dat het nodig is voor uw herstel of om uw conditie op peil te houden.

Hebt u behoefte aan meer informatie of is er sprake van ongewenst gewichtsverlies, dan kunt u natuurlijk bij uw verpleegkundige terecht. Zij schakelt zonodig een diëtiste in.

Gewichtstoename

Sommige cytostatica kunnen juist gewichtstoename veroorzaken, met name door het vasthouden van vocht. Gewichtstoename kan ook veroorzaakt worden door minder bewegen tijdens chemotherapie.
Als u merkt dat u vocht vasthoudt, bijvoorbeeld doordat u dikke enkels krijgt, probeer dan matig te zijn met gebruik van zout. Probeer kant- en klare soepen en sauzen te vermijden, die bevatten vaak veel zout. Probeer in beweging te blijven door dagelijks te wandelen of fietsen.

Verandering van het ontlastingpatroon

Diarree

Mocht u last krijgen van diarree, dan gelden de volgende adviezen:

  • Zorg dat u voldoende drinkt, minimaal 2 liter vocht per 24 uur.
  • Gebruik per dag een aantal koppen bouillon, tomaten- en/of groentesap. U kunt ook ORS gebruiken; dit is verkrijgbaar bij drogist of apotheek.
  • Geraspte appel kan soms helpen de diarree tegen te gaan
  • Gebruik koffie met mate, zorg dat de koffie in elk geval niet te sterk is.
  • Vermijd koolzuurhoudende dranken.
  • Zure melkproducten (bijvoorbeeld karnemelk) hebben de voorkeur boven zoete melkproducten. Deze laatste kunt u wel gebruiken, maar dan in beperkte hoeveelheden (bijvoorbeeld maximaal 3 bekers en/of porties per dag).
  • Verder is het aan te raden vaker een kleine maaltijd te gebruiken.
  • Heeft u langer dan 24 uur diarree, overleg dan met uw arts.

Verstopping

Mocht u last krijgen van verstopping, dan gelden de volgende adviezen:

  • Zorg dat u voldoende drinkt, zeker zo'n 2 liter per 24 uur
  • Gebruik vezelrijke voeding, dat wil zeggen: maak ruim gebruik van bruin of volkoren brood, groenten en fruit.
  • Als u last heeft van verstopping, kunt u bij de apotheek of drogist een Microlax® halen.
  • Dit is een klein klysma waarvoor u geen recept nodig heeft.
  • Meld de klachten van verstopping bij een volgend ziekenhuisbezoek bij uw arts of verpleegkundige. Dan kan er samen met u gekeken worden wat u kunt doen om de verstopping bij een volgende behandeling te voorkomen.
  • Ook als u meer dan drie dagen geen ontlasting heeft gehad en daarvan last heeft, kunt u contact opnemen met uw arts of verpleegkundige.

Irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies

Het effect van de chemotherapie op het mondslijmvlies kan u een pijnlijke mond bezorgen, waardoor slikken, praten, eten en drinken soms worden bemoeilijkt. Symptomen die zich kunnen voordoen zijn:

  • witte verkleuring van de slijmvliezen,
  • droge mond door verminderde speekselproductie,
  • smaakverandering
  • infecties.

Een goede mondverzorging is daarbij heel belangrijk. U kunt dit doen door uw mond schoon en vochtig te houden. Daarvoor geven wij u de volgende adviezen:

  • Poets 4 keer per dag uw gebit met een zachte (elektrische) tandenborstel en een fluoride tandpasta. Wanneer de menthol in de tandpasta te pijnlijk is, kunt u mentholvrije tandpasta gebruiken.
  • Spoel uw mond 4 tot 10 keer per dag gedurende 1 minuut met zout water (1 theelepel zout op 1 liter water).
  • Smeer uw lippen en mondhoeken 3 keer per dag dun in met vaseline uit een tube, zodat er minder snel kloofjes ontstaan.
  • Heeft u last van een droge mond, zuig dan op ijsblokjes, gebruik waterijs, pepermunt of kauw op kauwgom. Wanneer uw speekselklieren onvoldoende werken, stimuleert u ze op deze manier. Neem het liefst suikervrij en zuurvrij snoepgoed. Of kauw op friszure producten zoals komkommer, appel, tomaat, augurk of uitjes in het zuur.
  • Als u een gebitsprothese draagt, laat deze dan bij voorkeur 's nachts uit.

Stel een bezoek aan tandarts of mondhygiëniste bij voorkeur uit tot na de behandeling met chemotherapie. Als een behandeling bij de tandarts of mondhygiëniste wel gewenst is, overlegt u dan met verpleegkundige of arts over het gewenste tijdstip. Vermeld dan ook aan uw tandarts of mondhygiëniste dat u een behandeling met cytostatica krijgt.

Conditie en verminderde energie

Vermoeidheid tijdens chemotherapie komt regelmatig voor. Hoeveel last u ervan heeft en hoe lang, wisselt sterk van persoon tot persoon.

  • Het is van belang uw conditie zo veel mogelijk op peil te houden door bijvoorbeeld proberen te fietsen, wandelen of zwemmen.
  • Mocht u zich lusteloos en moe voelen, houd hier dan rekening mee in uw dagelijkse leven. Bouw rust en regelmaat in uw leven in. Probeer zo mogelijk 's ochtends op tijd op te staan en ga zo nodig 's middags weer even liggen.
  • Heeft u moeite om de dagen door te komen, maak dan van tevoren een duidelijke, overzichtelijke dagindeling.
  • Stel prioriteiten. Doe alleen wat u echt belangrijk vindt. Durf 'nee' te zeggen.

Sommige mensen krijgen tijdens de behandeling last van concentratiestoornissen of problemen met het geheugen.
Daarnaast zijn sommigen tijdens de behandeling ook meer emotioneel en/of prikkelbaar. Wanneer u last krijgt van dit soort gevoelens, is het goed te weten dat deze na enige tijd weer kunnen verdwijnen. Zorg voor voldoende afleiding en ontspanning. Juist activiteiten waar u plezier in heeft, kunnen u mogelijk over uw vermoeidheid heen helpen.

Binnen Isala bestaat de mogelijkheid om tijdens de behandeling actief te werken aan het in stand houden van uw lichamelijke conditie. Fysiek herstel is een oefenprogramma onder begeleiding van gespecialiseerde fysiotherapeuten. Deelnemers sporten gedurende twaalf weken 2 keer per week een uur. Meer informatie kunt u onderaan de pagina lezen bij 'Fysiek herstel'. Aanmelding gaat via de regieverpleegkundige. Zij kan u ook doorverwijzen naar beweegprogramma's buiten Isala.

Dun of uitvallend haar

Sommige, maar zeker niet alle cytostatica, kunnen haaruitval veroorzaken. Of dit voor u van toepassing is, staat vermeld in Kuurgebonden informatie. Behalve hoofdhaar, kunnen ook wimpers, wenkbrauwen, okselharen en schaamhaar uitvallen. Het haar gaat weer groeien als u de behandeling achter de rug heeft en soms al tijdens de behandeling.

We geven een aantal tips voor de verzorging van uw haar:

  • Verzorg uw haar voorzichtig: was het met lauw water, gebruik een milde shampoo en een crèmespoeling. Droog uw haar voorzichtig, föhn niet te heet en niet te lang. Borstel of kam voorzichtig.
  • Het nemen van een permanent of het verven van uw haar is af te raden tijdens de behandeling.
  • Uw hoofdhuid kan gevoelig en/of pijnlijk worden op het moment dat er sprake is van haaruitval. Dit heet haarpijn en u kunt hiervoor paracetamol-tabletten innemen.
  • Wanneer u voor een haarwerk kiest, kunt u het beste vroegtijdig, dus voor het haar gaat uitvallen, een afspraak maken bij een haarwerkspecialist, zodat hij/zij uw eigen haardracht kan zien. Neemt u contact op met uw zorgverzekeraar over de financiële vergoeding. Als u een machtiging nodig heeft, kunt u deze krijgen van de verpleegkundige.
  • Alternatieven voor haarwerken zijn hoeden, petten, mutsen, sjaals en hoofddoekjes. Verkoopadressen kunt u vinden bij Praktische informatie.

Verzorging van het haar na de chemotherapiebehandeling

Als mensen echt kaal zijn geweest is er geen reden om aan te nemen dat het nieuwe haar (na het verdwijnen van het vaak eerst optredende donshaar) kwetsbaarder is dan normaal. Wanneer u er aan toe bent kunt u het dus weer laten verven of permanenten, zoals u het gewend was of zoals u het het liefste wilt.

Als er na chemotherapiebehandeling nog wel 'oud' haar aanwezig is, zal dit door eventueel aanwezige versmallingen mogelijk breekbaarder kunnen zijn dan normaal. Om die reden blijft voorzichtig borstelen en kammen dan gewenst en wordt geadviseerd om verdere beschadiging door hitte te voorkomen. Dus niet wassen met erg heet water of heet föhnen en niet permanenten.
Er is in dat geval ook geen bezwaar tegen verven. Het gebruik van agressievere middelen, zoals peroxide lijkt niet gewenst, Gebruik bij voorkeur natuurlijke producten. Tip: Laat alleen uw uitgroei behandelen, en kam de kleuring niet door op de rest van uw mogelijk nog kwetsbare haar. Zo blijft uw haar in de beste conditie. Als u naar de kapper gaat, leg de situatie dan uit!

Huidveranderingen

Het is belangrijk om te weten dat uw huid kan veranderen tijdens uw chemotherapie.

Onder invloed van de cytostatica kan uw huid droog en schilferig worden, wat gepaard kan gaan met jeuk. Gebruik regelmatig een ongeparfumeerde vettende crème om dit zo veel mogelijk tegen te gaan.

Uw huid kan gevoeliger zijn voor zonlicht dan normaal en daardoor sneller verbranden.  Buiten in beweging zijn tijdens de chemotherapie is wel van groot belang voor het op peil houden van uw conditie en het voelt waarschijnlijk goed. Zonlicht bevordert de aanmaak van vitamine D, belangrijk voor sterke botten en een goede weerstand.
Geniet dus van de zon, maar voorkom verbranding. Gebruik als u in de zon bent een zonnebrandcrème met een hoge beschermingsfactor en smeer u elke twee uur in. Ga tijdens de behandeling niet onder de zonnebank. Laat uw huid voorzichtig wennen aan de zon. Vermijd de volle zon tussen 12.00 en 15.00 uur, blijf dan liever in de schaduw. Draag in de zon een petje of zonnehoed en laat niet te veel huid onbedekt.

Sommige chemotherapiemiddelen geven extra kans op het ontstaan van pigmentvlekken. De regieverpleegkundige kan u hierover informeren.

Look good, feel better

Naast de lichamelijke en emotionele problemen die kanker met zich mee kan brengen, kan ook uw uiterlijk behoorlijk veranderen. Soms door de ziekte zelf, soms door de behandeling. 

Veelgehoorde vragen en klachten zijn bijvoorbeeld:

  • 'Mijn huid is schilferig en zeer droog geworden. Hoe kan ik dit het beste behandelen?'
  • 'Door chemotherapie is mijn haar broos en dun geworden; wat kan ik hieraan doen?'
  • 'Hoe krijg ik meer uitdrukking op mijn gezicht, nu ik geen wenkbrauwen meer heb?'

De ervaring leert dat een goed verzorgd uiterlijk ook direct een beter gevoel geeft. Daarom wordt de workshop 'Look Good...Feel Better' georganiseerd. Uw regieverpleegkundige kan u adviseren welk moment in uw behandeltraject geschikt is voor het volgen van de workshop. Meer informatie over deze workshop vindt u onderaan deze folder op onze website, onder het kopje 'Gerelateerde folders'.

Oogklachten

De slijmvliezen van de ogen kunnen mogelijk geïrriteerd raken. U kunt droge en prikkelende of tranende ogen krijgen. Mensen met contactlenzen hebben hier sneller last van.

  • Mocht u last krijgen van uw ogen, bespreek dit dan met uw arts of verpleegkundige. Deze kan u eventueel oogdruppels voorschrijven.
  • Ook ervaren sommige mensen dat ze slechter gaan zien. Wij vragen u dit te melden bij een volgend controlebezoek bij de arts of verpleegkundige Met een correctie van bril of contactlenzen kunt u doorgaans het beste wachten tot ongeveer 6 weken na het afronden van de chemotherapie.

Menstruatie en overgang

Cytostatica kunnen veranderingen geven in het verloop van de menstruatie. Dit wisselt van een keer overslaan tot het wegblijven van de menstruatie en kan gepaard gaan met overgangsklachten. Na het beëindigen van de behandeling kan de menstruatie terugkomen. Het uitblijven van de menstruatie betekent niet direct dat u niet vruchtbaar meer bent! Aarzel niet om uw vragen of problemen op dit gebied te bespreken met uw arts of verpleegkundige.

Anticonceptie

Wij raden u aan tijdens de chemotherapiebehandeling en de eerste periode daarna altijd een vorm van anticonceptie te gebruiken om zwangerschap te voorkomen. Uw arts en regieverpleegkundige zullen u hierover informeren.

Vruchtbaarheid

Sommige mensen worden door chemotherapie onvruchtbaar. Of u onvruchtbaar zult worden, is sterk afhankelijk van de soort chemotherapie en van uw leeftijd. Uw arts bespreekt vooraf met u welke gevolgen de behandeling op uw vruchtbaarheid heeft.

Als er een kans bestaat dat u onvruchtbaar wordt en als u nog kinderen wilt, is er een aantal mogelijkheden om te proberen aan deze wens tegemoet te komen. De fertiliteitsarts kan u informeren over de mogelijkheden, zoals het invriezen van zaadcellen, eicellen of van embryo's (versnelde IVF-procedure). Uw arts of verpleegkundige kan u verwijzen.

Seksualiteit

Tijdens de behandeling hebben veel mensen niet zo'n zin om te vrijen. Vaak is daar geen lichamelijke oorzaak voor, maar komt het door de omstandigheden. Veel mensen hebben tijdens de behandeling wel behoefte aan intimiteit, dicht bij elkaar zijn, elkaar vasthouden, knuffelen, tegen elkaar aan liggen. Is vrijen pijnlijk door een droge vagina, dan kan een glijmiddel uitkomst bieden.

Praat met uw partner over uw gevoelens. Vraag zo nodig professionele hulp als u er samen niet uitkomt, of als u het gevoel heeft dat u samen een steun in de rug goed kunt gebruiken. U kunt hierover spreken met uw arts of verpleegkundige. Indien gewenst kunnen zij u verwijzen naar een psycholoog of sexuoloog.

Praktische informatie

Autorijden en chemotherapie

Bij de eerste kuur wordt zelf autorijden op de dag van de kuur ten strengste afgeraden.

  • Als de volgende chemotherapiekuren bij u zonder enig probleem verlopen, is op de dag van de kuur zelf rijden niet strikt verboden, maar niet aanbevolen.
  • Als u bij of voor de kuur medicijnen inneemt of krijgt toegediend die het reactievermogen kunnen beïnvloeden (bijvoorbeeld tavegil of lorazepam), is zelf autorijden op de dag van de kuur echter altijd verboden.
  • Als u besluit zelf te rijden is het verstandig ervoor te zorgen dat er zo nodig een vervangende chauffeur beschikbaar of oproepbaar is, voor het geval u na de kuur onverhoopt toch niet in staat bent zelf terug te rijden.
  • In de periode tussen twee kuren mag u uiteraard autorijden als u het gevoel heeft dat u dat aankunt. Gebruik hierbij uw gezond verstand!

Vervoersvergoeding

Om te weten of u voor een vervoersvergoeding in aanmerking komt, kunt u contact opnemen met uw zorgverzekeraar. Alle verzekeringen die bij Achmea zijn aangesloten, hebben een gezamenlijk informatienummer (vervoerslijn) dat u hiervoor kunt bellen. De vervoerslijn is te bereiken via (071) 365 41 54 (bereikbaar van maandag t/m vrijdag van 8.00-18.00 uur).

Alcohol en chemotherapie

Het drinken van alcohol tijdens een chemotherapiebehandeling is niet in alle situaties 'verboden'. Drink altijd met mate en houdt er rekening mee dat alles wat u drinkt anders kan smaken en anders kan 'vallen'.
Vraag uw behandelend specialist of er in uw specifieke situatie een reden is om helemaal van het gebruik van alcohol af te zien.

Informatie over voeding en kanker

Op de website www.voedingenkankerinfo.nl worden vragen beantwoord over voeding en de preventie van kanker, voeding rondom de behandeling van kanker en voeding ná de behandeling van kanker.

Saunabezoek en chemotherapie

Het is niet bekend of saunabezoek tijdens chemotherapie meer kans geeft op het oplopen van een infectie.
Houd er rekening mee dat u zich de eerste periode na toediening van de medicijnen (of tijdens het gebruik van medicijnen per tablet) 'anders dan anders' kunt voelen. Saunabezoek kan hierdoor anders aanvoelen dan voor de chemotherapie. Als u denkt dat het voor u prettig zal zijn, kunt u het proberen.
Als u de lymfklieren in oksel of lies mist, loopt u een verhoogd risico op het ontstaan van lymfoedeem (een dikkere arm of een dikker been) door de blootstelling aan warmte en koude.

Zwemmen tijdens chemotherapie

Het is niet bekend of zwemmen tijdens chemotherapie meer kans geeft op het oplopen van een infectie. Er is weinig kans op infecties vanwege de toegevoegde chloor in het zwembadwater. Let wel op de voethygiëne rondom het zwembad: draag slippers om zwemmerseczeem te voorkomen.
Houd er rekening mee dat u zich de eerste periode na toediening van de medicijnen (of tijdens het gebruik van medicijnen per tablet) 'anders dan anders' kunt voelen. Als u denkt dat zwemmen voor u prettig zal zijn, kunt u het proberen.
Bewegen tijdens chemotherapie is van belang voor het zo goed mogelijk in stand houden van uw conditie. Zwemmen leent zich daar in principe prima voor.

Kinderen

Voor het informeren van (klein)kinderen over een behandeling met chemotherapie, is een aantal hulpmiddelen beschikbaar. Via de website van de Vereniging Ouders Kinderen en Kanker (VVOK) zijn de volgende boekjes te bestellen:

  • Chemo-Kasper
  • Prinses Lucie en de chemo-ridders

Als u als ouder chemotherapie krijgt, raden we u aan uw kinderen een keer mee te nemen naar de afdeling. Zo kunnen zij met eigen ogen zien wat er gebeurt. De eerste toediening is hiervoor minder geschikt. Waarschijnlijk bent u op dat moment zelf ook gespannen, waardoor u uw kinderen minder goed kunt begeleiden. Bespreek het bezoek van uw kinderen met de verpleegkundigen, zo kunnen zij rekening houden met hun komst. U hoeft niet bang te zijn dat uw kinderen blootgesteld worden aan de chemotherapie, zij lopen geen risico.

Tijdens de periode dat u wordt behandeld met chemotherapie kunt u uw eigen of bezoekende kinderen gewoon aanraken, op schoot nemen en knuffelen. Dit levert geen gevaar op voor hen of voor u als patiënt. Ook in de periode dat de uitscheidingsproducten 'besmet' zijn met chemotherapie zullen zij hier geen schade van ondervinden.

Contact met zieke kinderen is wel af te raden als er geen dringende reden toe is. Uw weerstand tegen infecties kan door de chemotherapie verminderen. Houd wat meer afstand bij verkoudheid en was regelmatig uw handen. Deze adviezen gelden ook voor het contact met zieke volwassenen.
Als u vroeger het rijksvaccinatieprogramma hebt doorlopen en de gebruikelijke kinderziektes hebt gehad, dan loopt u geen extra risico als u in contact komt met een kind dat een van de bekende kinderziektes heeft.

Begeleiding/bezoek 

Ligt u op de verpleegafdeling oncologie/hematologie terwijl u chemotherapie krijgt, dan blijven de algemene bezoekregels gelden. Op zaal mag u twee bezoekers ontvangen tijdens de bezoekuren. Wordt u geïsoleerd verpleegd, dan gelden er andere regels die de verpleegkundige u kan uitleggen. Op de dagbehandeling is plaats voor één begeleider/bezoeker per patiënt. Deze bezoekers kunnen kinderen of volwassenen zijn.

Informatie over hoedjes, petten, sjaals en hoofddoekjes

Op de volgende websites kunt u meer informatie vinden over beschikbare
hoedjes, sjaals, en dergelijke:

Adressen van haarwerkspecialisten

Almelo
Hairmasters (Finkers)
Weth. E. van Dronkelaarplein 1
7601 VZ Almelo
t (0546) 81 66 50
www.hairmasters.nl

Apeldoorn
Haarboutique Paris
Asselsestraat 15-17
7311 EC Apeldoorn
t (055) 521 14 28
www.haarboutiqueparis.nl

Veluws Haarinstituut
Hoofdstraat 218
7311 BG Apeldoorn
t (055) 576 39 88
www.echthaar.nl/Veluws+Haarinstituut

Dalfsen
Salon Ellen de Koning
Kreuleweg 1
7722 PX Dalfsen
t (06)22969890
www.salonellendekoning.nl

Deventer
Haarmode Struis
Boxbergerweg 39-41
7421 BB Deventer
t (0570) 61 10 06
www.kapperstad.nl

Diepenveen
Pavette@all
Draaiomsweg 29a
7431 CW Diepenveen
t (0570) 59 11 63
www.pavette.nl

Dronten
Hairconcept Dronten
De Amer 8
8253 RC Dronten
t (0321) 32 64 65
www.hairconcept.nl

Hoogeveen
Kapsalon jonkers
Raadhuisstraat 19
7901 BK Hoogeveen
t (0528) 26 24 81
www.jonkershaarmode.nl

Hoogeveen
Hairpoint Helmy
Alteveerstraat 7
7906 CA Hoogeveen
t (0528) 27 07 11
www.hairpointhelmy.nl

Ilpendam
Pruiken Thuiszorg® Nederland
Meerkoetstraat 5
1452 XS Ilpendam
t (020) 436 31 97 / (06) 531 710 76
www.pruikenthuiszorg.nl

Kampen
Hoofdkwartier
Reigerweg 13
8263 BB Kampen
t 06 41 55 60 26
www.h-jk.nl

Kuinre
Kapsalon Rosa
Burchtstraat 7
8374 KC Kuinre
t (0527) 23 14 93
www.kapsalonrosa.nl

Lelystad
Head of hair
Groene velden 7
8211 BA Lelystad
t (0320) 22 04 14
www.headofhair.nl

Robs Knip Corner
Waagpassage 132
8232 DW Lelystad
t (0320) 24 00 31
www.knipcorner.nl

Meppel
Heukeroth Hair
Woldstraat 28
7941 LK Meppel
t (0522) 25 13 66
www.heukerothhaarwerken.nl

Nunspeet
Veluws Haarinstituut
F.A. Molijnlaan 145
8071 AE Nunspeet
t (0341) 42 41 30
www.echthaar.nl/Veluw+Haarinstituut

Regio Salland
Rianne Stegeman
LiVage haarwerken
Haarwerkspecialist bij u aan huis
www.livagehaarwerken.nl/pruiken-salland.php
t (06) 17 12 14 11

Sneek
Haar-O-Theek
Suupmarkt 12
8601 BD Sneek
t (0515) 43 35 55
www.haar-o-theek.nl

Urk
Haarsalon Visser
Pieter Hoekmanstraat 40
8321 VM Urk
t (0527) 68 52 50 of 06 1316 14 20

Zwolle
Capelle Haarwerken
Nachtegaalstraat 67 
8011 BV Zwolle
t (038) 421 82 99
www.capelle-haarwerken.nl

Cosmo Haarwerken
Oude Vismarkt 26
8011 TB Zwolle
t 06 53 81 46 38
www.cosmohaarwerken.nl

Haarzorg Zwolle, onderdeel van kapsalon Hans Kalf
Isala (beganegrond hoofdgebouw V4)
Dokter van Heesweg 2
8025 AB Zwolle
t (038) 424 20 11 

Brederostraat 2
8023 AT Zwolle
t (038) 453 56 04
www.haarzorgzwolle.nl

Aantekeningen en vragen

De behandelwijzer chemotherapie is bedoeld als naslagwerk en geeft informatie over chemotherapie in het algemeen en specifiek over de cytostaticakuur. Op deze plek kunt u uw aantekeningen en vragen kwijt.

 


24 oktober 2017 6689 Nee Ja

Stuur door

Door onderstaande invulvelden in te vullen, stuurt u deze informatie gemakkelijk door.
Aan emailadres*
   
Uw naam Uw emailadres*
   
Bericht