ISALA

Weergave

Om u de beste leesbaarheid te bieden, kunt u hier het lettertype en de achtergrondkleur naar wens aanpassen.

Lettertype


Achtergrond

Borstkanker en vermoeidheid

​Vermoeidheid door kanker is een aanhoudend gevoel van uitputting en heeft invloed op het dagelijks functioneren. Deze vermoeidheid kan heviger zijn dan de vermoeidheid die men normaal gesproken na inspanning ervaart en reageert vaak niet op rust of slapen. Het kan gaan om:

  • lichamelijke vermoeidheid: het niet in staat zijn tot het verrichten van lichamelijke inspanning
  • mentale vermoeidheid: concentratie- en geheugenstoornissen, moeite met nadenken en het nemen van beslissingen
  • emotionele vermoeidheid: snel optredende geïrriteerdheid of wisselende emoties, waarbij sprake kan zijn van verminderde interesse en motivatie.

Vermoeidheid gedurende de behandeling van borstkanker komt bij een groot deel van de patiënten voor. De ernst van de klachten verschilt sterk en ook de duur verschilt per persoon. Er vindt nog veel onderzoek plaats naar de relatie tussen vermoeidheid, kanker en de behandeling van kanker. Dit geldt met name voor de mentale vermoeidheid die mensen tijdens en na chemotherapie en hormonale therapie ervaren.

Het voorkomen van vermoeidheid

Vermoeidheid kan ontstaan door de impact van de diagnose borstkanker. Daarnaast kunnen de behandelingen voor borstkanker een mogelijke oorzaak van vermoeidheid zijn.

Vermoeidheid kan niet altijd worden voorkomen. Wel is duidelijk uit onderzoek gebleken dat fysieke training tijdens een medische behandeling een positief effect heeft op vermoeidheid, conditie- en krachtverlies en het algeheel welbevinden van patiënten. Het blijkt dat patiënten zich minder vermoeid voelen en beter in staat zijn tot het uitvoeren van hun dagelijkse bezigheden, wanneer zij fysiek trainen. Er zijn in principe geen medische redenen om terughoudend te zijn met fysieke training tijdens de behandeling.

U kunt tijdens de behandelingen deelnemen aan het programma ‘Fysiek herstel Isala’. Fysiek herstel is een oefenprogramma onder begeleiding van twee deskundige fysiotherapeuten. Gedurende twaalf weken werkt u twee keer per week één uur aan uw eigen programma, in een groep van maximaal acht personen. Het programma bestaat uit conditietraining, krachttraining en groepsoefeningen. Tijdens het programma wordt u regelmatig getest om het effect van de training te meten.

U kunt ook zelf proberen om uw conditie te verbeteren of op peil te houden door dagelijks minimaal een half uur te fietsen, wandelen, zwemmen of op een andere manier actief te zijn. Houd hierbij het volgende aan als richtlijn:

  • volwassenen tot 55 jaar: 5 tot 7 dagen per week matig intensief bewegen, bijvoorbeeld wandelen (5-6 km per uur) en fietsen (15 km per uur)
  • volwassenen ouder dan 55 jaar: 5 tot 7 dagen per week matig intensieve lichamelijke activiteit, bijvoorbeeld wandelen (3-4 km per uur) en fietsen (10 km per uur).

Een behandeling die bijwerkingen of klachten geeft, kan vragen en onzekerheid oproepen over wat u wel of niet kunt doen. In dat geval kan professionele ondersteuning toch wenselijk zijn.

Vermoeidheid en slaap

Vermoeidheid kan het gevolg zijn van slaapproblemen. Deze problemen kunnen kortdurend zijn met vaak een duidelijke aanleiding, zoals angst, stress of pijn. De hoeveelheid slaap die iemand nodig heeft, verschilt per persoon. Over het algemeen is zes tot acht uur slaap per nacht voldoende. Het is vanzelfsprekend dat bepaalde situaties invloed hebben op de mate en kwaliteit van de slaap. Zorgen over het niet (genoeg) slapen kunnen een remmende factor zijn bij het inslapen.

Adviezen voor het verbeteren van de slaap:

  • Vermijd koffie, alcohol, roken, grote maaltijden en forse inspanningen in de uren voor het slapengaan (lichamelijke activiteit en inspanning overdag of vroeg in de avond is wel goed om te doen).
  • Zorg voor een goed bed/beddengoed en de juiste temperatuur (iets koeler) in de slaapkamer.
  • Ga pas naar bed als je slaperig bent en gebruik de slaapkamer niet voor andere activiteiten (met uitzondering van intimiteit).
  • Probeer op een vast moment naar bed te gaan en op te staan (ongeacht het aantal uren slaap).
  • Pas activiteiten niet gelijk aan na een minder goede nacht. Vaak wordt de moeheid hierdoor verergert en levert het concentratieproblemen op. Maak bij vermoeidheid door weinig slaap een korte wandeling om energie op te doen en pas hierbij het tempo eventueel aan.
  • Slaap niet overdag. Indien noodzakelijk, slaap dan niet langer dan een uur en niet na 15.00 uur ‘s middags.
  • Probeer niet de voorgaande nacht in te halen door de volgende nacht extra vroeg naar bed te gaan.
  • Probeer lastige of angstige gedachten die ’s nachts op u afkomen bewust ‘te parkeren’ tot de volgende ochtend. Bespreek ze dan of schrijf ze op. Dit kan ervoor zorgen dat u er meer grip op heeft.

Het is goed om u te realiseren dat in de loop van de nacht de slaap ondieper wordt en dat kortdurend wakker worden normaal is. Gemiddeld wordt de slaap twee tot drie keer per nacht onderbroken. Ook het tijdelijk minder of slechter slapen is niet schadelijk. Het kan een duidelijke oorzaak hebben en vanzelf weer beter gaan. Als slaapproblemen aanhouden en ze invloed hebben op uw functioneren, bespreek ze dan met uw regieverpleegkundige of behandelend arts.

Vermoeidheid en werk

Vermoeidheid kan invloed hebben op het uitvoeren of hervatten van werk en daardoor spanning en onzekerheid opleveren. Ook is het soms onduidelijk welke rechten en plichten er zijn en wat een goede manier is om hierover te communiceren met uw werkgever en/of bedrijfsarts. Als er vragen spelen op het gebied van werk of werkhervatting, kunt u terecht bij nazorgcentrum IntermeZZo in Zwolle, maar ook de regieverpleegkundige kan u hierin adviseren of wijzen op instanties die zich hiermee bezighouden.

Chemobrein

Patiënten ervaren na chemobehandeling soms achteruitgang van concentratie, aandacht en geheugen. Vaak zit er ook een emotionele factor in het ervaren van een falende concentratie of geheugen.

Als vermoeidheid veel last geeft en de genoemde adviezen geven geen verbetering, maak dan een afspraak met uw regieverpleegkundige of arts. Wij kunnen u verwijzen naar gespecialiseerde hulpverleners.

Aanvullende informatie


17 september 2015 7166 Nee Nee

Stuur door

Door onderstaande invulvelden in te vullen, stuurt u deze informatie gemakkelijk door.
Aan emailadres*
   
Uw naam Uw emailadres*
   
Bericht