ISALA

Weergave

Om u de beste leesbaarheid te bieden, kunt u hier het lettertype en de achtergrondkleur naar wens aanpassen.

Lettertype


Achtergrond

Radiotherapie bij een hersentumor

​Radiotherapie is een effectieve behandeling van kanker door middel van bestraling. Vaak wordt radiotherapie gegeven in combinatie met een operatie of chemotherapie. Het doel van de bestraling van het hoofd is het bestrijden van de tumor. Ook kan radiotherapie ingezet worden om te voorkomen dat kankercellen zich uitzaaien naar de hersenen.

Radiotherapie maakt gebruik van straling die wordt opgewekt met een hoge elektrische energie. Deze straling dringt diep door in het weefsel en veroorzaakt schade aan de cel. Gezonde cellen herstellen beter van deze aangerichte schade dan tumorcellen. De behandeling van een tumor in de hersenen is bij iedereen verschillend. U kunt een bestraling krijgen van de gehele hersenen, maar het is ook mogelijk dat een deel van de hersenen bestraald wordt. Bij een uitzaaiing in de hersenen, veroorzaakt door een tumor elders in het lichaam, wordt een speciale techniek toepast, namelijk stereotactie. Over deze vorm van bestraling kunt u meer lezen in de folder ‘Stereotactische bestraling van de hersenen’.
Wat voor u de beste behandeling is, wordt samen met u en een disciplinair team van specialisten bepaald.

Afspraak

Voor uw eerste afspraak kunt u zich melden bij de balie van de afdeling Radiotherapie. Tijdens het eerste gesprek zal uw radiotherapeut-oncoloog het behandelplan met u bespreken. De arts legt uit waarom u radiotherapie krijgt, welk gebied bestraald gaat worden, hoeveel bestralingen u krijgt en bespreekt welke bijwerkingen kunnen ontstaan. Wij raden u aan uw partner, vriend of familielid mee te nemen naar dit gesprek, omdat u veel informatie krijgt. Het gesprek duurt ongeveer 45 minuten. Als u medicijnen gebruikt, wilt u deze (of een actuele medicijnlijst) dan meebrengen?

MRI-scan

Het kan zijn dat ter voorbereiding op de bestraling een MRI-scan van de hersenen gemaakt moet worden. Deze MRI-scan vindt plaats op de afdeling Radiologie. Deze MRI-scan geeft zeer nauwkeurige informatie, over de grootte en uitbreiding van de tumor, en helpt de radiotherapeut bij het bepalen van het te bestralen gebied. Als bij u een MRI-scan nodig is, krijgt u hiervoor een brief met de afspraak thuisgestuurd.

Voorbereiding

Voorlichtingsgesprek en masker

Na het gesprek met de radiotherapeut, volgen er afspraken ter voorbereiding op de bestraling. Deze afspraken worden aan u meegegeven of u wordt hierover thuis gebeld. Op de afdeling Radiotherapie heeft u een voorlichtingsgesprek met een voorlichtingslaborant die u uitleg geeft over uw behandeling. Met behulp van beeldmateriaal krijgt u uitleg over de praktische zaken. In alle rust kunt u met deze laborant eventuele onduidelijkheden of vragen over de komende bestralingsbehandeling bespreken. Ook gedurende uw hele behandeltraject kunt u, in eerste instantie, met vragen bij de laboranten terecht.

Na het voorlichtingsgesprek wordt een bestralingsmasker bij u op maat gemaakt. Het masker zorgt ervoor dat u zich tijdens de bestraling niet kunt bewegen zodat de bestraling nauwkeurig uitgevoerd wordt. Het masker is gemaakt van kunststof dat zacht wordt door het te verwarmen in een bak warm water. Daarna wordt het materiaal op uw hoofd en schouders gelegd en gevormd. Uw mond en neus blijven vrij zodat u normaal kunt ademhalen. Vervolgens moet het masker afkoelen en krijgt het dezelfde vorm als uw hoofd en schouders. Het maken van het masker duurt ongeveer 20 minuten en daarna volgt de CT-scan (Computer Tomografie).

CT-scan en bestralingsplan

Om de plaats van de tumor en de omliggende organen in beeld te brengen, wordt er een CT-scan gemaakt. Eventueel wordt hierbij ook een contrastmiddel toegediend via een infuus in de arm. Tijdens de scan ligt u in dezelfde houding als bij de bestralingen. Het masker wordt weer bij u opgezet en vervolgens brengen we daar lijnen op aan die nodig zijn om u elke keer precies op dezelfde plek te bestralen. De radiotherapeut geeft op de scan het te bestralen gebied aan en vervolgens wordt door een laborant het bestralingsplan gemaakt. Aangezien het maken van een bestralingsplan tijd vraagt, duurt het vaak een week voordat de bestraling begint. Omdat de CT-scan alleen voor plaatsbepaling en berekeningen wordt gebruikt, krijgt u geen uitslag van dit onderzoek. Het maken van de CT-scan duurt ongeveer 30 minuten.

Bestraling

Onze afdeling heeft vier bestralingstoestellen: de Linac 1, Linac 2, Linac 3 en Linac 4. Meestal wordt u bestraald op hetzelfde toestel, maar het kan voorkomen dat er gewisseld wordt, tussen Linac 1 & 4 of Linac 2 & 3. Dit wordt op uw afsprakenbriefje vermeld. Voor de dagelijkse bestralingen hoeft u zich niet eerst bij de balie te melden. U kunt uw afsprakenmapje in het bakje leggen van het toestel waarop u bestraald wordt en plaatsnemen in de wachtruimte. Via de laboranten krijgt u uw vervolgafspraken mee.

De laboranten leggen u voor de bestraling met behulp van de lijnen op het masker steeds in dezelfde houding. Daarbij is het van belang dat u stil blijft liggen. De bestraling begint met het maken van een scan of röntgenfoto. Daarmee wordt gecontroleerd of de bestraling precies zo wordt uitgevoerd zoals berekend is met behulp van de eerste CT-scan. Als het doelgebied niet precies op de goede plaats ligt (soms millimeters verschil), kunnen we uw ligging iets aanpassen door de tafel waarop u ligt te verschuiven. U wordt vanuit verschillende richtingen bestraald, dit kan variëren van drie tot vijftien bestralingsbundels. De behandelingstijd varieert tussen de 10 en 20 minuten. Tijdens de bestraling ligt u alleen in de bestralingsruimte. De laboranten zien en horen u via monitoren en de intercom.Van de bestraling zelf merkt u weinig, u hoort alleen het geluid van het bestralingstoestel. Als het toestel is uitgeschakeld, is er geen straling meer in de ruimte of in uw lichaam. Als u het op prijs stelt, kan een familielid of begeleider, in overleg met de laboranten, een keer meekijken in de bestralingsruimte. Liever niet bij de eerste bestraling omdat we dan alle aandacht voor u willen hebben.

Bijwerkingen en adviezen

De bijwerkingen van radiotherapie verschillen per persoon. Sommige mensen ervaren nauwelijks bijwerkingen. Anderen hebben meer klachten tijdens en na hun behandeling. Ook het gebied dat bestraald wordt en de dosis die u krijgt, zijn daarbij van invloed. Bijwerkingen kunnen zowel tijdens als na de bestraling optreden. Huidirritatie en vermoeidheid zijn algemene bijwerkingen bij bestraling.

Bijwerkingen die snel kunnen optreden

Vermoeidheid
Vermoeidheid is een veelvoorkomend probleem gedurende en na de behandeling. Het opruimen van dode kankercellen en het herstel van het gezonde weefsel, kost het lichaam veel extra energie. Ook kunnen eventuele andere behandelingen zoals chemotherapie of een operatie een rol spelen. Bovendien kunnen spanningen rond uw ziekte en de behandeling en het dagelijks heen en weer reizen voor een extra belasting vormen.

Hoofdpijn en misselijkheid
Door de toegenomen druk in het hoofd kunt u hoofdpijn krijgen en misselijk worden. Tegen deze klachten zijn goede medicijnen beschikbaar. Het gebruik van deze medicijnen bouwt u na de bestraling weer af.

Haaruitval
U kunt op het behaarde deel van uw hoofd plaatselijk haaruitval krijgen. Dit is afhankelijk van de plaats van de tumor in het hoofd. Haaruitval treedt 1 tot 2 weken na de bestraling op. Het is onzeker of het haar terugkeert. Terugkeer kan soms lang duren. Als u een pruik wilt gaan dragen, kunt u hiervoor een machtiging krijgen bij uw arts. Bij uw ziektekostenverzekeraar kunt u terecht voor informatie over een eventuele vergoeding van een pruik.

Verminderde eetlust
U kunt last hebben van een verminderde eetlust. Dit wordt veroorzaakt door slijmvliesirritatie, vermoeidheid, angst of neerslachtigheid. Bij bestraling van hoofd of hals kunnen bovendien uw smaak- en reukpapillen minder goed werken. Bepaalde gerechten smaken dan anders dan gewoonlijk. Toch is het belangrijk dat u goed blijft eten, want u heeft extra energie nodig voor uw herstel. De verminderde eetlust treedt meestal op vanaf de tweede week van de bestralingsserie en zal na afloop weer verdwijnen.

Adviezen bij verminderde eetlust

  • Eet vaak kleine maaltijden. Wanneer uw eetlust is verminderd, is het vaak prettiger om het eten wat meer over de dag te spreiden;
  • Eet vaker tussendoortjes;
  • Zorg dat de maaltijd er zo aantrekkelijk mogelijk uitziet. Een kleurige en gevarieerde maaltijd nodigt uit tot eten;
  • Breng variatie in de smaak van de maaltijden;
  • Probeer zo veel mogelijk verschillende producten uit;
  • Kies calorierijke producten, zodat wat u eet en drinkt zo veel mogelijk energie en andere voedingsstoffen bevat;
  • Neem wat bouillon voor de maaltijd. Dit kan de eetlust verhogen. Gebruik bij voorkeur een kleine portie, bijvoorbeeld een half glas. Geen trek in een hele maaltijd? Dan kan bouillon u toch een vol gevoel geven.

Controle-afspraken

De eerste controle-afspraak vindt plaats op de afdeling Radiotherapie. Dit is enkele weken na de laatste bestraling, afhankelijk van de bijwerkingen die optreden. Ongeveer drie maanden na uw bestraling wordt er een controle MRI-scan gemaakt. Hiermee kan het effect van de behandeling bepaald worden.
Na de behandeling blijft u regelmatig onder controle bij uw radiotherapeut. 

Informatie

Meer informatie over bestraling bij hersentumor kunt u lezen op: https://www.kanker.nl/bibliotheek/hersentumoren/behandeling-en-bijwerkingen/339-bestraling-bij-hersentumoren

Contact

Heeft u nog vragen, aarzel dan niet deze aan uw behandelend arts of aan de medewerkers van de afdeling Radiotherapie te stellen. Ook kunt u bellen met de afdeling Radiotherapie:

Zwolle

Radiotherapie
(038) 424 54 49 (bereikbaar op werkdagen van 8.00 tot 17.00 uur)


8 september 2017 7408 Nee Nee

Stuur door

Door onderstaande invulvelden in te vullen, stuurt u deze informatie gemakkelijk door.
Aan emailadres*
   
Uw naam Uw emailadres*
   
Bericht