ISALA

Weergave

Om u de beste leesbaarheid te bieden, kunt u hier het lettertype en de achtergrondkleur naar wens aanpassen.

Lettertype


Achtergrond

Een in het bot verankerd gehoortoestel (BCD)

Uitleg over de werking en plaatsing

Een bone conduction device (BCD), is een in het bot verankerd hoortoestel. In deze folder vertellen wij u graag meer over de mogelijkheden van dit type hoortoestel en hoe de plaatsing in zijn werk gaat.

De fabrikant Cochlear was de eerste fabrikant en 30 jaar lang de enige op de markt met een in het bot verankerd hoortoestel. De geregistreerde merknaam van dit hoortoestel is Baha® en deze afkorting van de merknaam staat voor ‘bone anchored hearing aid’. Deze merknaam is al die tijd eveneens als soortnaam gebruikt, echter sinds een paar jaar is er een tweede fabrikant op de markt gekomen met een in het bot verankerd hoortoestel, namelijk Oticon Medical met de Ponto®. Derhalve is gekozen om in het algemeen te spreken over bone conduction devices (BCD).

Hoe werkt een BCD?

Het overbrengen van het geluid gebeurt via beengeleiding (dus door het schedelbot). Geluid wordt opgevangen door het BCD (1). Het geluid wordt versterkt en de trillingen worden overgebracht via het abutment (koppelstuk; 2) naar het implantaat (schroef; 3) in de schedel. Via beengeleiding bereiken de trillingen het binnenoor (slakkenhuis; 6) en niet meer via gehoorgang (4) en middenoor (5).


Afbeelding 1. Hoe werkt een BCD?

Het uitwendige toestel (de BAHA of Ponto) vangt geluid op en versterkt dit. De trillingen worden via een implantaat (titaniumschroef), dat in het schedelbot is verankerd, naar het binnenoor geleid. Dit heet beengeleiding. De gehoorgang en het middenoor worden dus niet gebruikt voor de geleiding van het geluid.

Wanneer is een BCD geschikt?

De KNO-arts kan een BCD voorschrijven als een gewoon hoortoestel niet gedragen kan of mag worden. Dit is bijvoorbeeld het geval bij regelmatig terugkerende looporen en/of ontstekingen door afsluiting van de gehoorgang met het oorstukje van een gewoon hoortoestel. Sommige mensen zijn allergisch voor het materiaal van een oorstukje en krijgen daardoor eczeem in de gehoorgang, waardoor ze geen gewone hoortoestellen kunnen dragen. Ook voor patiënten met een aangeboren incomplete of soms een geheel afwezige gehoorgang kan een BCD een goede oplossing zijn. Ook kan het voor komen dat het gewone hoorapparaat het gehoorverlies niet meer kan overbruggen. Voorwaarde voor het plaatsen van een BCD is in al deze gevallen dat het binnenoor redelijk goed functioneert.

Onderzoek bij het Audiologisch centrum

In alle gevallen verwijst uw KNO-arts u eerst door naar het Audiologisch centrum in Zwolle. Het Audiologisch centrum onderzoekt of u in aanmerking komt voor een BCD. Hierbij zullen gedurende een proefperiode de verschillende types bij u getest worden.

Audiologisch centrum Pento
Oosterlaan 20
8011 GC in Zwolle
(038) 421 87 11

Op welke leeftijd is een BCD mogelijk?

Bij kinderen onder de 10 jaar wordt eerst alleen het titanium implantaat geplaatst. Drie maanden later wordt het abutment operatief geplaatst. Bij kinderen zijn dus meestal twee operaties nodig onder algehele verdoving. Na de tweede operatie kan het BCD vaak na een week gedragen worden.

Vanaf het tiende levensjaar worden meestal het implantaat en de abutment in één operatie geplaatst. Het BCD kan zes tot acht weken na de operatie worden aangemeten en gedragen. Deze tijd is nodig om het titaniumimplantaat goed te laten vastgroeien in het bot.

Voor volwassenen geldt dat de operatie zowel onder lokale verdoving, als onder algehele verdoving uitgevoerd kan worden. Dit hangt af van uw leeftijd, uw keuze of de medische indicatie van uw behandelend arts.

BCD bij baby’s

Een BCD kan ook al bij baby’s worden toegepast. Het BCD wordt dan door middel van een elastische softband om het hoofd gedragen. Doordat het BCD dan al op hele jonge leeftijd gedragen kan worden, loopt de taalontwikkeling van het kind zo min mogelijk achterstand op.

BCD bij eenzijdige binnenoordoofheid

Ook bij mensen met eenzijdige binnenoordoofheid, kan het dragen van een BCD aan de dove zijde een oplossing zijn. Het richting horen wordt hierdoor verbeterd en men is vaak veel minder vermoeid door de verbeterde ruimtelijke oriëntatie.

Voorwaarde voor plaatsing

Als er geen garantie bestaat voor een goede nazorg (door patiënt zelf, ouder/verzorger of partner) van de huid rondom het BCD, kan deze niet worden geplaatst. De overgangsplaats tussen implantaat en huid moet zeer goed worden schoongehouden, omdat een slechte hygiëne de belangrijkste oorzaak van huidreacties is. Huidreacties kunnen ervoor zorgen dat het BCD minder goed verdragen wordt en dat de hoorschroef kan worden afgestoten.

Verschillende soorten BCD’s

Er zijn meerdere typen geluidsprocessors, zowel qua sterkte als qua technologie. Een sterker of krachtiger toestel is nodig wanneer naast een niet goed functionerend middenoor ook de functie van het binnenoor achteruit gegaan is. Het Audiologisch centrum zal u daar in adviseren.

Compatibiliteit tussen Baha en Ponto – kunt u van systeem wisselen?

Belangrijk bij de keuze van een hooroplossing als een BCD is de stabiliteit van het implantaat en reacties van de huid op het implantaat. Zowel de firma Cochlear als de firma Oticon hebben recent een nieuw implantaat en abutment geïntroduceerd. Op het nieuwe abutment van Cochlear passen enkel de Cochlear BCD’s. Op de abutments van Oticon kunnen beide typen BCD’s geplaatst worden.

Het is daarom aan te raden niet alleen de keuze van de geluidsprocessor maar ook de keuze van het implantaat en abutment met uw behandelend KNO-arts te bespreken. In enkele gevallen zijn er medische gronden waarop uw KNO-arts besluit welk type implantaat u dient te krijgen.

Operatietechniek

Het BCD-systeem is opgebouwd uit drie onderdelen.


Afbeelding 2. De drie onderdelen van het BCD, van links naar rechts: het implantaat (titaniumschroef), het abutment (verbinding tussen implantaat en hoortoestel) en het hoortoestel (het BCD zelf). 
 

Afbeelding 3. Het implantat en abutment in het schedelbot achter het oor. 


 


Afbeelding 4. De lengte van het implantaat is doorgaans 4 milimeter. 

Operatie

Voordat de operatie kan beginnen, wordt eerst wat haar achter het oor weggeschoren en wordt de locatie van het implantaat bepaald. Na het steriel afdekken van het gebied achter het oor wordt een kleine snede gemaakt in de huid.

Vervolgens wordt het titanium implantaat geplaatst in het bot van de schedel. Hiervoor moet een klein gaatje worden geboord met een diepte van maximaal 4 mm.
Tot slot wordt er een smal gaasje met antibioticazalf om het abutment gedraaid. Dit geheel wordt tijdelijk afgedekt door een rond kunststof afschermkapje (healing cap) en u krijgt een hoofdverband. De hele procedure duurt ongeveer 45 minuten. De ingreep vindt in het Behandelcentrum van Isala in dagbehandeling plaats. U mag dezelfde dag weer naar huis.

Na de operatie

Na de operatie heeft u een hoofdverband, wat er na ongeveer drie uur (in elk geval binnen 24 uur) door uzelf afgehaald mag worden. Het afschermkapje met eronder het gaasje blijven zitten tot de controleafspraak op de polikliniek. Deze vindt een week na de operatie plaats.

De huid kan tijdelijk wat gevoelloos zijn. Dit komt doordat kleine huidzenuwen uitgeschakeld kunnen zijn. Het gewone gevoel komt meestal binnen enkele weken tot maanden terug. Daarnaast kan de huid rondom het implantaat gevoelig zijn, dit verdwijnt gewoonlijk binnen enkele dagen tot weken.

Leefregels

De huid rond het implantaat mag gedurende de periode dat het afschermkapje erop zit niet nat worden. Dit betekent dat u de eerste week na de operatie uw haren niet kunt wassen.

Daarnaast is het belangrijk dat u de eerste week (maar liever nog de eerste zes weken - tot de schroef voldoende is vastgegroeid en de BCD wordt aangemeten) grote druk- of trekkrachten op het hoofd vermijdt. Door een direct trauma (bijvoorbeeld een klap) op de titanium schroef kan deze losraken en uitgestoten worden. Houd hiermee rekening bij het sporten en het verrichten van lichamelijk arbeid.

Eerste controle

Een week na de operatie vindt de eerste controle plaats. U krijgt dan een recept mee voor een antibioticazalf die u gedurende veertien dagen één à twee keer per dag rondom het implantaat aanbrengt. Uw behandelend arts zorgt ervoor dat u zes tot acht weken na de operatie een oproep krijgt om het BCD aan te laten meten. Meestal krijgt u een aantal controles na de operatie.

Complicaties

Zoals bij iedere operatie kunnen er soms complicaties optreden. Er kan bijvoorbeeld een infectie optreden of een onverwachte bloeding. Een complicatie moet door een arts beoordeeld worden en zo nodig snel en goed behandeld worden om uitstoot van de titaniumschroef te voorkomen.

Nazorg

Dagelijkse verzorging

Als het afschermkapje verwijderd is en het abutment zichtbaar is, dient u de huid rondom het abutment dagelijks schoon te maken. U kunt dit het beste tegelijkertijd doen met het wassen van uw haar. De huidresten die zich rond de basis van het abutment ophopen, kunnen met shampoo en warm water zacht worden gemaakt, zodat ze makkelijker verwijderd kunnen worden. Ieder type zeep of shampoo is geschikt, maar antibacteriële zeep wordt aanbevolen.

Gedurende de eerste 6 weken kunt u natte (baby)doekjes gebruiken om het gebied schoon te houden, totdat het mogelijk is om het gebied zachtjes schoon te borstelen met de bijgeleverde zachte borstel (een scheerkwast is hiervoor ook geschikt). Dit is meestal vanaf het moment dat u het BCD aangemeten heeft gekregen. Richt de haren van de borstel op de zijkant van het abutment en niet op de huid, omdat deze niet te hard geborsteld mag worden. Dep het gebied rond het abutment voorzichtig droog met een schone handdoek of tissue. Pas op dat uw haar niet om het abutment heen gewikkeld raakt. Als u een haardroger gebruikt, richt dan de hete lucht niet te lang op het abutment.

Wekelijkse verzorging

Wekelijkse hygiëne rondom de overgang huidimplantaat is belangrijk. Ook binnenin het abutment kunnen zich huidresten ophopen. Daarom moet u niet alleen rond het abutment maar ook daarbinnen schoonmaken. Gebruik de zachte borstel ook voor het schoonmaken van de binnenkant. Ook nu kunt u het abutment het best onder de douche schoonmaken, zodat de zeep en het warme water het vuil losweken en u het makkelijk kunt verwijderen.

Denk eraan om ook uw zachte borstel goed schoon te houden! De huid rondom het abutment laat zich ook goed verzorgen door huidolie, die u aan kunt brengen met een wattenstaafje. Laat een verzorger/partner regelmatig controleren of de huid rondom het abutment er goed uitziet zonder korstjes. U kunt dat zelf immers niet goed zien. Laat deze persoon ook de haren rond het abutment kort houden, als die aanwezig zijn.

Mocht u aanhoudende irritatie of tekenen van ontsteking rond het abutment voelen, neem dan altijd contact op met uw behandelend arts.

Veiligheidskoord

Het wordt ook aangeraden, met name wanneer u uw BCD voor het eerst draagt, om het veiligheidskoord te gebruiken. Hierdoor kan het toestel niet kwijtraken als u het per ongeluk van het abutment stoot. Het veiligheidskoord wordt bevestigd door eenvoudigweg een stukje draad door de lus op het BCD te halen en dit stevig aan uw kraag of overhemd vast te maken. Het BCD moet altijd worden afgedaan bij contactsporten. Het gebied kan indien nodig met een transpiratieband worden beschermd. Het is daarnaast verstandig uw BCD te laten verzekeren.

Vastklikken en loskoppelen van het BCD

Het BCD is voorzien van een snap koppeling voor het abutment. Deze sluiting is ontwikkeld om het BCD gemakkelijk op het abutment te klikken en om het BCD veilig op zijn plaats te houden. Tijdens de eerste aanpassing van het BCD krijgt u uitleg hierover en kunt u het vastklikken en loskoppelen onder begeleiding een aantal keer oefenen.

Vastklikken
Houd het BCD zo vast dat de koppeling vrij blijft en zorg ervoor dat er rond het abutment geen haren in de weg zitten. Houd de processor onder een hoek en duw het voorzichtig naar binnen totdat het op het abutment vastzit.

Duw het BCD nooit recht in de koppeling.

Loskoppelen
Gebruik de juiste kanteltechniek om het BCD licht in een willekeurige richting te kantelen. Zo komt de processor los van het abutment.

Trek het BCD nooit recht uit de koppeling.

Vergoeding

Een BCD behandeling wordt door uw ziektekostenverzekering volledig vergoed aan Isala, inclusief de eenmalige aanschaf van het BCD. In deze aanschafprijs zit een garantie voor algemene reparatie door Cochlear of OticonMedical (het bedrijf dat het BCD levert). Voor beschadiging, verlies en diefstal dient u het BCD zelf te verzekeren.

Contact

Heeft u nog vragen of wilt u meer informatie, dan zal uw KNO-arts u graag te woord staan. Het kan handig zijn uw vragen van tevoren op papier te zetten. U kunt ons ook bellen. De polikliniek KNO is te bereiken op telefoonnummer (038) 424 23 84.

Bent u door de huisarts doorverwezen naar de polikliniek KNO of heeft u een vervolgafspraak? Dan bepaalt u voortaan zelf het best passende moment voor de afspraak. Zie ook: zelf afspraak maken.

Meer informatie

Nederlandse Vereniging voor Keel-Neus-Oorheelkunde en Heelkunde van het Hoofd-Halsgebied
Audiologisch centrum Pento
Fabrikant Cochlear
Fabrikant Oticon Medical


24 februari 2015 7916 Nee Nee

Stuur door

Door onderstaande invulvelden in te vullen, stuurt u deze informatie gemakkelijk door.
Aan emailadres*
   
Uw naam Uw emailadres*
   
Bericht