ISALA

Weergave

Om u de beste leesbaarheid te bieden, kunt u hier het lettertype en de achtergrondkleur naar wens aanpassen.

Lettertype


Achtergrond

Radiotherapie bij slokdarmkanker

​Jaarlijks wordt bij ongeveer 1600 patiënten in Nederland slokdarmkanker vastgesteld. Slokdarmkanker komt meer voor bij mannen dan bij vrouwen. De laatste jaren lijkt het aantal vrouwen met slokdarmkanker echter toe te nemen. Het merendeel van de patiënten is ouder dan 50 jaar. Slokdarmkanker geeft in een vroeg stadium meestal geen klachten.

Behandeling

Bij de behandeling van slokdarmkanker kan een operatie, chemotherapie, radiotherapie of een combinatie van deze behandelingen nodig zijn. Voorafgaand aan een operatie wordt steeds vaker chemotherapie in combinatie met bestraling (chemoradiatie) toegepast. Met als doel de tumor te verkleinen en eventueel aanwezige micrometastasen (uitzaaiingen), die zo klein zijn dat deze niet gezien zijn bij het onderzoek, te vernietigen. Slokdarmkanker kan uitwendig en inwendig bestraald worden. Meer informatie over de inwendige bestraling vindt u in de folder Inwendige bestraling van de slokdarm. De volgende beschrijving gaat over de uitwendige bestraling. Uw behandeling kan ook bestaan uit een combinatie van inwendige en uitwendige bestraling.

Voorbereiding

Uw eerste bezoek

Bij uw eerste bezoek heeft u een gesprek met de radiotherapeut-oncoloog. Dit is de medisch specialist die verantwoordelijk is voor uw bestralingsbehandeling. Aan de hand van de beschikbare gegevens en een lichamelijk onderzoek bespreekt de arts het behandelplan met u en geeft hij uitleg over de bestraling. Tijdens dit gesprek, krijgt u veel informatie. Daarom raden wij u aan uw partner of familielid mee te nemen naar dit gesprek, dat ongeveer 45 minuten duurt. Als u medicijnen gebruikt, wilt u deze (of een actuele medicijnlijst) dan meebrengen?

Voorlichtingsgesprek

Als voorbereiding op de bestraling vindt er een CT-scan plaats. Voorafgaand aan deze scan krijgt u van één van onze voorlichtingslaboranten uitleg over uw behandeling. Zij zal met behulp van beeldmateriaal de gang van zaken nogmaals uitleggen. In alle rust kunt u met haar eventuele onduidelijkheden of vragen over de komende bestralingsbehandeling bespreken. Ook gedurende het gehele behandeltraject kunt u op elk moment met vragen terecht bij de voorlichtingslaborant.

CT-scan

De CT-scan is een röntgenapparaat dat nauwkeurig de plaats van de tumor en de omliggende organen in het lichaam in beeld brengt. De radiotherapeut-oncoloog gebruikt de foto’s van de CT-scan om het te bestralen gebied aan te geven. Voordat de CT-scan plaatsvindt, wordt de houding bepaald waarin u bestraald gaat worden.

Er worden markeringen en tatoeagepuntjes op uw lichaam aangebracht. Hiermee kunnen we u tijdens de bestralingen in exact dezelfde houding neerleggen. U mag wel douchen maar geen zeep gebruiken op uw huid in het gebied dat bestraald wordt. Omdat de CT-scan alleen gebruikt wordt voor plaatsbepaling en berekeningen, krijgt u geen uitslag van dit onderzoek. Het maken van de CT-scan duurt ongeveer 20 minuten.

Bestralingsplan

Met behulp van de beelden van de CT-scan, wordt een bestralingsplan gemaakt. Met een computer wordt de optimale manier van bestralen bepaald. Hierbij wordt zoveel mogelijk dosis in het tumorgebied toegediend en zo min mogelijk in gezond weefsel. Op deze manier is de kans op bijwerkingen zo klein mogelijk.

Het maken van een bestralingsplan en de berekening vragen tijd en aandacht, daarom duurt het ongeveer een week voordat uw bestraling daadwerkelijk start.

Bestraling

Keuze bestralingstoestel

Onze afdeling heeft vier bestralingstoestellen: de Linac 1, Linac 2, Linac 3 en Linac 4.
Met deze toestellen kunnen de nieuwste technieken worden toegepast. Meestal wordt u bestraald op hetzelfde toestel, maar het kan voorkomen dat er gewisseld wordt, tussen Linac 1 en 4 of Linac 2 en 3. Dit wordt op uw afsprakenbriefje vermeld.

Melden

Voor de dagelijkse bestralingen hoeft u zich niet eerst bij de balie te melden. U kunt uw afsprakenmapje in het bakje leggen van het toestel waarop u bestraald wordt en plaatsnemen in de wachtruimte. Via de laboranten krijgt u uw vervolgafspraken mee.

Radiotherapeutisch laboranten

De bestraling wordt uitgevoerd door radiotherapeutisch laboranten. Zij zijn speciaal opgeleid om de bestralingstechnieken toe te passen. De laboranten begeleiden u tijdens de hele behandeling. Zij zijn degenen bij wie u, in eerste instantie, met uw vragen terecht kunt. Voor u is het wellicht prettig als steeds dezelfde laboranten voor de bestraling zorgen. Wij doen ons best dit zo in te plannen, maar organisatorisch is het niet altijd mogelijk. Als u het op prijs stelt, kan uw partner of begeleider een keer meekijken in de bestralingsruimte. Dit kan in overleg met de laboranten van het bestralingstoestel.

Stilliggen

De laboranten leggen u voor de bestralingen met behulp van de aangebrachte markeringen steeds in dezelfde houding. Het te bestralen gebied wordt met een lichtbundel en de gegevens in de computer nauwkeurig ingesteld. Eén van de technieken die bij bestraling van de slokdarm wordt toegepast is IMRT–techniek.

Tijdens de bestraling verlaten de laboranten de bestralingsruimte. Zij kunnen u via een beeldscherm zien en via een intercom horen. Het is van belang dat u stil blijft liggen totdat de laboranten weer binnenkomen.

Foto’s

Van de bestraling merkt u weinig, u hoort alleen het geluid van het bestralingstoestel. Als het toestel is uitgeschakeld, is er geen straling meer in de ruimte of in uw lichaam. Door de bestraling wordt u niet radioactief. Soms worden voorafgaand aan de bestraling röntgenfoto’s gemaakt om uw houding te controleren.

Inclusief het uit- en aankleden neemt de behandeling 10 tot 20 minuten in beslag.

Bijwerkingen

Zowel tijdens als na de bestraling kunnen bijwerkingen optreden. Deze zijn onder andere afhankelijk van het gebied dat bestraald wordt en de hoogte van de bestralingsdosis. Naast algemene bijwerkingen zoals vermoeidheid en huidirritatie, kunt u als uw slokdarm bestraald wordt, last krijgen van slikklachten.

Moeheid

Soms voelen mensen die bestraald worden zich meer vermoeid dan anders. Ook het dagelijks op en neer reizen naar het ziekenhuis vergt extra energie. U kunt daarom het beste overmatige inspanning vermijden en zo nodig wat extra rust nemen. Beweeg als het kan wel regelmatig, vooral in de buitenlucht (wandelen, fietsen, tuinieren, enzovoort). Zo houdt u uw conditie op peil.

Huidreactie

Na enige weken bestralen kan de huid enigszins rood worden en gaan jeuken. Bij de meeste patiënten zal overigens in het geheel geen huidreactie zichtbaar zijn. Een eventuele huidreactie verdwijnt binnen enige weken na afloop van de bestraling.

Adviezen voor huidverzorging

Over het algemeen mag u zich gewoon wassen en douchen. Het is wel verstandig om wat voorzichtiger met de huid in het bestraalde gebied om te gaan:

  • Ga niet zwemmen en neem geen uitgebreid bad.
  • Gebruik bij het douchen gerust zeep, behalve op het bestraalde gebied dat u beter alleen met water kunt wassen en voorzichtig droog kunt deppen.
  • Vermijd stugge en schurende kledingstukken en het gebruik van pleisters in het bestraalde gebied.
  • Ga bij jeuk van de bestraalde huid niet krabben. Meld het optreden van jeuk aan de radiotherapeutisch laborant of uw radiotherapeut.
  • Gebruik geen alcoholhoudende deodorant onder de oksel als deze in het bestralingsgebied ligt. Deodorant van het merk Neutral of Deoleen is toegestaan. Een roller is meestal beter voor de huid dan een spray.
  • Fel zonlicht doet de huidreactie toenemen ter hoogte van het bestraalde gebied. U mag in de zon verblijven, mits de bestraalde huid met kleding is afgedekt. Een maand nadat de huidreactie is verdwenen, mag het bestraalde gebied weer voorzichtig aan zonlicht worden blootgesteld (gebruik dan een zonnecrème met een hoge beschermingsfactor).
  • Gebruik geen hoogtezon, rode lamp, solarium of zonnebank tijdens de radiotherapie zonder eerst advies te vragen aan uw radiotherapeut.
  • Een aantal weken na de bestraling, wanneer de roodheid van de huid verdwenen is, kan de huid wat droog en schraal aanvoelen. Het gebruik van een olie en/of crème helpt om de huid te verzachten.

Slikklachten

Tijdens de bestraling kunt u problemen krijgen met slikken. Dat komt omdat het slijmvlies van de slokdarm gevoelig is voor straling. U kunt het gevoel hebben dat het eten niet wil zakken.

Pijn bij het slikken en moeite met doorslikken begint rond de derde week van de bestraling en neemt geleidelijk toe. Als het nodig is, kan uw radiotherapeut hiervoor medicijnen voorschrijven. U zult merken dat de pijn al enkele dagen na afloop van de bestralingsbehandeling vermindert.

Adviezen bij slikklachten

  • Eet kleine maaltijden (bijvoorbeeld om de twee uur) in plaats van drie grote maaltijden; u kunt uw eten ook pureren.
  • Gebruik veel zuivelproducten zoals pap, pudding, yoghurt, karnemelk en milkshakes. Zure melkproducten, zoals karnemelk, geven minder slijmvorming dan zoete melkproducten.
  • Lauwe en soms zelfs ijskoude gerechten en dranken zijn beter te verdragen dan hete voedingswaren.
  • Een scheutje room door het vruchtensap werkt verzachtend.
  • Vermijd hard en droog eten zoals noten, chips, beschuit, onrijp fruit en rauwe groenten.
  • Vermijd scherpe kruiden zoals peper, curry, paprika en mosterd.
  • Sinaasappel, kiwi, grapefruit en vruchtensappen kunnen te veel prikkelen.

Om uw gewicht en conditie op peil te houden, is het belangrijk om voldoende energie (calorieën, eiwitten, vocht en voedingsstoffen zoals vitamines en mineralen) binnen te krijgen. Drink ook 1,5 tot 2 liter vocht per dag.

Soms is het beter of noodzakelijk om (tijdelijk) over te gaan op volledige drink- of sondevoeding. Een diëtist kan u hierover adviseren.

Contact

Heeft u nog vragen, aarzel dan niet deze aan uw behandelend arts of aan de medewerkers van de afdeling Radiotherapie te stellen. Ook kunt u bellen met de afdeling Radiotherapie:

Zwolle

Radiotherapie
(038) 424 54 49 (bereikbaar op werkdagen van 8.00 tot 17.00 uur)

Voorlichtingsfilm bestraling

Ter voorbereiding op uw behandeling kunt u de voorlichtingsfilm over bestraling bekijken.

Links

Voor meer informatie kunt u ook andere websites raadplegen:


31 augustus 2017 7893 Nee Nee

Stuur door

Door onderstaande invulvelden in te vullen, stuurt u deze informatie gemakkelijk door.
Aan emailadres*
   
Uw naam Uw emailadres*
   
Bericht