ISALA

Over de afdeling

​Bij een persoon met een schisis, ook wel hazenlip genoemd, is een spleet aanwezig die zich beperkt tot de lip, of doorloopt tot in de bovenkaak. De letterlijke betekenis van schisis is ‘spleet.’ Soms bevindt de spleet zich alleen in het gehemelte, maar het komt ook voor dat een schisis optreedt in zowel de lip, de kaak, als het gehemelte. Er bestaan enkelvoudige spleten, waarbij de hazenlip links of rechts van het midden zit, en dubbelzijdige spleten.

Oorzaken schisis

Van elke duizend kinderen worden er ongeveer twee geboren met een schisis. Hoe een schisis exact ontstaat, is tot op heden nog niet bekend. Er kan sprake zijn van:

  • Een stoornis in de zwangerschap; bij iedere foetus ontstaat in eerste instantie een dubbelzijdige lip-, kaak- en gehemeltespleet. In de normale ontwikkeling van het ongeboren kind versmelten deze delen. Tussen de zesde en negende week van de zwangerschap sluiten de lip en de bovenkaak zich volledig en tussen de negende en de twaalfde week sluit ook het gehemelte. Als dit proces niet of onvolledig plaatsvindt, blijven er spleten bestaan.
  • Genetische factoren; op het moment van de bevruchting spelen genetische factoren een belangrijke rol. Een schisis kan bijvoorbeeld veroorzaakt worden door een chromosoomafwijking. Vaak heeft de vrucht dan behalve een schisis nog andere aangeboren afwijkingen. Een andere mogelijkheid is dat de aanleg voor schisis via één of beide ouders is doorgegeven. De afwijking komt dan voor bij één of beide ouders en/of familieleden.

Meestal ontstaat een schisis door een combinatie van genetische factoren en stoornissen van buitenaf in de 'gevoelige periode' van de embryonale ontwikkeling. Belangrijk om te vermelden is dat een schisis niet wordt veroorzaakt door infecties of medicijngebruik tijdens de zwangerschap; er heeft dus niemand ‘schuld’ aan deze afwijking.

Er bestaan geen tests om een schisis tijdens de zwangerschap aan te tonen. Wel kan de arts bij de twintigwekenecho een schisis van de lip en kaak waarnemen. Het vaststellen van een schisis van het gehemelte is met deze echo niet mogelijk. De kans dat een volgend kind ook schisis krijgt, is afhankelijk van diverse factoren, waaronder het type schisis.

Soorten schisis

Schisis kent verschillende vormen:

  • lipspleet (cheilo-schisis)
  • lip-kaakspleet (cheilo-gnatho-schisis)
  • gehemeltespleet (palato-schisis)
  • lip-kaak-gehemeltespleet (cheilo-gnatho-palato-schisis).

Lipspleet

Bij een lipspleet (cheilo-schisis) beperkt de spleet zich tot de bovenlip. De spleet is links of rechts aanwezig. De neus is aan de zijde van de spleet enigszins afgeplat. Er kan ook sprake zijn van een dubbele spleet.

 
Afbeelding 1. Lipspleet
      
 

Lip-kaakspleet

Een lip-kaakspleet (cheilo-gnatho-schisis) is een vorm van schisis waarbij behalve de spleet in de lip ook een spleet aanwezig is in een deel van de kaak. De spleet kan doorlopen tot aan het neusgat. Ook bij een lip-kaakspleet is een dubbele spleet mogelijk.


Afbeelding 2. Lip-kaakspleet enkelzijdig
 

Afbeelding 3. Lip-kaakspleet dubbelzijdig
 
 

Gehemeltespleet

Een gehemeltespleet (palato-schisis) beperkt zich tot een spleet in het midden van het gehemelte of aan de achterzijde. Soms gaat dit samen met een te kleine onderkaak.

Afbeelding 4. Gehemeltespleet 
 

Lip-kaak-gehemeltespleet

Wanneer de spleet doorloopt vanuit de lip en de kaak naar het gehemelte, spreken we van een lip-kaak-gehemeltespleet (cheilo-gnatho-palato-schisis). Ook bij een lip-kaak-gehemeltespleet is een dubbele spleet mogelijk.
 
Afbeelding 5. Lip-kaak-gehemeltespleet enkelzijdig
 
 
Afbeelding 6. Lip-kaak-gehemeltespleet dubbelzijdig 


Door een schisis kan:

  • De bovenkaak minder goed groeien.
  • De ontwikkeling van het gebit en de neus anders verlopen.
  • Een zuigeling problemen hebben met het drinken uit de borst of fles. Er kan dan lucht ontsnappen naar de neus.
  • Ontwikkeling van de spraak en het gehoor verstoord raken. Een spleet in het zachte gehemelte wordt op jonge leeftijd gesloten.

Desondanks kan er toch een open neusspraak ontstaan, waardoor het kind door zijn of haar neus praat.