Wat doet Pathologie?
De afdeling Pathologie is gespecialiseerd in het onderzoek naar ziekten, maar geeft daarnaast ook voorlichting en onderwijs en doet wetenschappelijk onderzoek. Onze activiteiten zijn:
Cytologisch onderzoek
Bij dit onderzoek bekijken we losse cellen. Het cytologisch onderzoek bestaat in grote lijnen uit:
Liquid Based Cytology methode van BD-Tripath. Cervixcytologisch onderzoek doen we ca. 18.000 keer per jaar.
Algemeen cytologisch onderzoek: onderzoek van ander celmateriaal, bijvoorbeeld uit puncties, lichaamsvochten (zoals bloed of urine) of borstelpreparaten. Voor dit onderzoek gebruiken we immunocytochemische methoden. Als er aanvullend onderzoek nodig is, met name van lymfeklierpuncties, kunnen we flowcytometrie toepassen. Algemeen cytologisch onderzoek doen we ca. 6.000 keer per jaar.Histologisch onderzoek
Bij dit onderzoek bekijken we weefsel. Per jaar ontvangt het Laboratorium Histologie ca. 25.000 inzendingen van weefsel. Hiervan maken we jaarlijks:
- ca. 100.000 preparaten voor microscopisch onderzoek;
- ca. 20.000 aanvullende histochemische kleuringen;
- ca. 25.000 aanvullende immunologische kleuringen.
Naast dit reguliere weefselonderzoek doet het laboratorium spoedonderzoek. Dit gebeurt enkele honderden keren per jaar. Spoedonderzoek gebeurt tijdens operaties, zodat de chirurg meer informatie krijgt over de aandoening en de operatie kan aanpassen.
De laatste tien jaar is het aantal weefselonderzoeken hard gegroeid: van 18.000 naar 25.000 per jaar. Dit heeft te maken met de dubbele vergrijzing. Ook worden de inzendingen complexer.
Punctie op afspraak
De afdeling Pathologie heeft een speciaal punctiespreekuur. Als huisarts in onze regio kunt u patiënten naar dit spreekuur verwijzen, als er sprake is van een onbegrepen palpabele laesie. Het punctiespreekuur biedt snelle hulp, patienten kunnen op alle werkdagen terecht voor een afspraak, er is snel duidelijkheid over een eventuele afwijking. Zo nodig kunt u snel doorverwijzen naar de juiste specialist.
Patiënten kunnen een punctie laten afnemen op afspraak op het punctiespreekuur van de Mammapoli locatie Sophia en op het punctiespreekuur locatie Stilobadstraat tussen 10.45 – 11.15 uur en 14:00-14:30 uur (op werkdagen).
Let op:
Meer weten over het afnemen van puncties en het onderzoek van afgenomen materiaal? Zie Punctiecytologie.
Obductie onderzoek
Als medisch specialist van de Isala klinieken kunt u ons verzoeken om obductie onderzoek te doen. Ook huisartsen kunnen dit verzoek doen, op strikte indicatie.
Obductie onderzoek noemen we ook wel postmortaal onderzoek, sectie, autopsie, necropsie of lijkschouwing. Hierbij onderzoeken een patholoog en obductieassistent het lichaam van een overleden persoon. Alle inwendige organen worden grondig onderzocht. Ook worden er kleine stukjes weefsel afgenomen voor onderzoek.
Voor obductie hebt u toestemming nodig van de nabestaanden. Voor meer informatie over obductie, bewaren van materiaal enzovoort, zie Obducties.
Secretariaat
De afdeling Pathologie communiceert de uitslagen van onderzoeken met u via het secretariaat. Het secretariaat verwerkt alle uitslagen in een PALGA-computersysteem. Als (huis)arts kunt u de uitslagen via uw computer bekijken.
Daarnaast ondersteunt het secretariaat het contact tussen (huis)artsen en pathologen. En het biedt ondersteuning aan de specialisten en managers van de afdeling Pathologie. Het secretariaat bereidt bijvoorbeeld de patiëntenbesprekingen voor en het verwerkt de uitkomsten hiervan.
Patiëntenbesprekingen
Met name bij bijzondere onderzoeksresultaten is er afstemming nodig tussen de pathologen en andere medisch specialisten. Hiervoor houden we patiëntenbesprekingen waarvoor u wordt uitgenodigd. De pathologen nemen ook deel aan meerdere specialisme en/of ziektebeeld gebonden klinische besprekingen, Door onze kennis te bundelen, komen we tot meer zekerheid in de diagnose.
Naast dit interne overleg zijn er ook regionale en landelijke besprekingen. Bij de besprekingen zijn medisch specialisten en pathologen in opleiding aanwezig. Hierdoor vergroten zij kun kennis.
Voorlichting en onderwijs
De afdeling Pathologie heeft de ambitie een lerende organisatie te zijn. Daarom faciliteren we al jarenlang diverse opleidingen en geven we voorlichting:
-
Er zijn stageplaatsen voor studenten uit het Middelbaar en Hoger Laboratorium Onderwijs.
-
Onze pathologen verzorgen onderwijs aan co-assistenten.
-
De afdeling biedt een B-opleiding in samenwerking met de afdeling Pathologie van het UMC Groningen. Hierdoor werkt op de afdeling ten minste één arts-assistent in opleiding tot patholoog (AIOS).
-
Daarnaast verzorgen wij voorlichting en onderwijs voor analisten, medisch specialisten en arts-assistenten.
Samenwerking KCL
De afdeling Pathologie gebruikt diverse onderzoekstechnieken om tot de beste diagnoses te komen. Voor enkele aanvullende technieken werken we samen met het KCL, Klinisch Chemisch Laboratorium. Het gaat dan om de technieken:
- flowcytometrie; en
- moleculair biologisch onderzoek.
Voor deze technieken delen we o.a. apparatuur met het KCL.
Flowcytometrie
Flowcytometrie is een onderzoekstechniek op celniveau:
- Cellen worden gemarkeerd met een fluorescerende stof.
- Daarna gaan ze in laminaire flow langs een optisch detectiesysteem en worden ze geteld.
- Via deze telling kunnen we veel eigenschappen van de cellen analyseren.
Met flowcytometrie kunnen we de zekerheid van onze diagnoses verhogen. Vooral bij de lymfeklierdiagnostiek.
Moleculair biologisch onderzoek
Via moleculair biologisch onderzoek (DNA-onderzoek) kunnen we in cellen kleine deeltjes erfelijk materiaal aantonen en onderzoeken.
Op die manier onderzoeken we bijvoorbeeld bepaalde eigenschappen en onderlinge verwantschap. Deze vastgestelde eigenschappen kunnen bepalend zijn voor de keuze van bijvoorbeeld aanvullende therapieën.
Wetenschappelijk onderzoek
De afdeling Pathologie doet mee aan klinisch toegepast wetenschappelijk onderzoek op het gebied van pathologisch onderzoek en aanvullende onderzoekstechnieken. Een voorbeeld hiervan is immunologische- en moleculaire bepalingen, veelal in relatie tot triage binnen zorgtrajecten en/of farmacotherapeutische toepassingen.
Door wetenschappelijke studies kunnen onderzoekstechnieken en behandelingen verder verbeterd worden. Met als doel: de beste diagnoses, met de meeste zekerheid en beste behandeling voor uw patiënt.