ISALA

PET-CT bij tumoren en ontstekingen

Een positron emissie tomografie (PET) is een techniek die de glucosestofwisseling in het lichaam zichtbaar maakt. Door middel van dit onderzoek kunnen we de meeste typen tumoren en bepaalde ontstekingsprocessen in het lichaam opsporen.

Het principe van een PET-CT

Een positron emissie tomografie maakt de glucosestofwisseling in het lichaam zichtbaar.
Als een positief elektron (positron) en een negatief elektron met elkaar in botsing komen, ontstaan hieruit twee gammafotonen. Dit is het annihilatieproces. Deze twee gammafotonen worden (elk met een energie van 511 KeV) uitgezonden in tegengestelde richting. Doordat dit gelijktijdig gebeurt (volgens de coïncidentiemethode), nemen de twee lijnrecht tegenover elkaar staande detectoren de gammafotonen waar.

Met behulp van 18-F-FDG (fluordeoxyglucose) maken we de glucosestofwisseling in het lichaam zichtbaar. Het principe berust op de verhoogde glucosebehoefte in verscheidene typen tumorcellen en ontstekingsprocessen. Door de verhoogde doorbloeding wordt een verhoogde hoeveelheid van de FDG getransporteerd naar de tumor- of ontstekingscellen, dit maakt tumorhaarden en ontstekingen op een PET-CT zichtbaar.

Per kilogram lichaamsgewicht wordt 4 MBq FDG berekend met een minimum van 250 MBq en een maximum van 400 MBq. FDG heeft een halfwaardetijd van 110 minuten.

Voorbereiding patiënt

  • de patiënt dient 6 uur voor het PET-onderzoek nuchter te zijn;
  • de patiënt krijgt 2 uur voor het onderzoek een liter water te drinken;
  • medicatiegebruik is toegestaan, behalve bij diabetespatiënten (zie ook de patiëntinformatie).

Toediening FDG

De toediening vindt via een infuus plaats, terwijl de patiënt op bed ligt. Vervolgens verzoeken we de patiënt gedurende 45 minuten zo stil mogelijk te blijven liggen in verband met FDG-opname bij spieractiviteit.

Soorten PET-CT

Afhankelijk van het doel van het onderzoek kan gekozen worden voor een:

  • PET-CT gehele lichaam
  • PET-CT hersenen
  • PET-CT hart

PET-CT gehele lichaam

In principe komen de meeste typen tumoren en bepaalde ontstekingsprocessen in aanmerking voor een PET-CT-scan van het lichaam. De meest voorkomende indicaties zijn:

  • longcarcinoom (kleincellig en niet-kleincellig)
  • slokdarmcarcinoom
  • hodgkin lymfoom
  • non-hodgkin lymfoom
  • rectumcarcinoom
  • prostaatcarcinoom
  • ovariumcarcinoom
  • vaatontsteking (vasculitis)
  • melanoom
  • mammacarcinoom.

Het onderzoek vindt standaard plaats vanaf het hoofd tot en met de liezen. Eerst maken we een attenuatie CT-scan (om te corrigeren voor verzwakking). Vervolgens vervaardigen we de PET-scan.

Aandachtspunten/contra-indicaties voor een PET-CT

  • het glucosegehalte wordt voorafgaand aan het PET-onderzoek bepaald. Deze moet zich bevinden tussen de 3 en de 15
  • indien de patiënt klinisch is, dient de patiënt zonder glucose-infuus te komen
  • indien de patiënt komt voor een aanvullende diagnostische CT-scan met contrastvloeistof dient de GFR>60 (Glomerulaire Filtration Rate) te zijn
  • na een diagnostische CT-scan met contrastvloeistof blijft de patiënt een kwartier op de afdeling Nucleaire geneeskunde. Na afloop van het onderzoek moet de patiënt gedurende de dag 2 liter extra drinken voor de afvoer van de contrastvloeistof.

Afwijkende nierwaarden PET-CT (met jodiumhoudend contrastmiddel)
In principe controleren we vlak voor een PET-CT (diagnostische CT met jodiumhoudend contrastmiddel) de nierfunctie. Deze uitslag is drie maanden bruikbaar, daarna moeten de waarden opnieuw worden bepaald. Als er contra-indicaties voor jodiumhoudend contrastmiddel bestaan – bijvoorbeeld een afwijkende nierfunctie en/of contrastallergie - moet de patiënt eventueel voorbereid worden.

Hoe de patiënt voorbereid moet worden, is afhankelijk van de ernst van de nierfunctiestoornis en/of contrastallergie, de conditie van de patiënt, en dergelijke. Aan de hand van het stroomdiagram bepalen we de juiste voorbereiding. In sommige gevallen volstaat het om de patiënt extra te laten drinken of bouillon te geven. Hoort de patiënt volgens het stroomdiagram doorverwezen te worden naar de contrastpolikliniek, dan dient dit te gebeuren voordat de PET-CT (met diagnostische CT) gemaakt kan worden.

PET-CT hersenen

Voor een PET-CT van de hersenen gelden de volgende indicaties:

  • neuro-degeneratieve aandoeningen
  • verdenking op regionale cerebrale disfunctie bij niet-afwijkende anatomie
    bewegingsstoornissen
  • sommige neuro-oncologische aandoeningen.

PET-CT hart

Een PET-CT van het hart heeft als doel de viabiliteit (levensvatbaarheid) van delen van het myocard met een gestoorde wandbeweging in rust te bepalen bij patiënten met bekend coronairlijden en een slechte linker ventrikel-functie. De gated myocard perfusie SPECT toont een aanzienlijk onomkeerbaar perfusiedefect met een sterk afwijkend wandbewegingspatroon.

Interpretatie van het onderzoek

De beoordeling van het onderzoek vindt plaats aan de hand van de gecombineerde beelden van de PET- en de CT-scan en de gefuseerde film. Hierbij zijn de PET- en de CT-beelden over elkaar geprojecteerd, zodat u anatomische en fysiologische informatie verkrijgt.

Wilt u meer informatie? Kijk dan op de site van de afdeling Nucleaire geneeskunde.