ISALA

Laboratorium voor medisch microbiologie en infectieziekten

​Melden van infectieziekten​

Omschrijving

PDF

Handleiding RIVM, Melden van infectieziekten conform de Wet publieke gezondheid (2008).                               PDF


Links

Omschrijving​

Link​

ASM               American Society for Microbiology

www.asm.org

CDCCenters for Disease Control

www.cdc.gov

CIBCentrum Infectieziektenbestrijding

www.rivm.nl/cib

CCKL​

Stichting voor bevordering van de kwaliteit van laboratoriumonderzoek en voor accreditatie van laboratoria in de gezondheidszorg​

www.cckl.nl
ESCMID​

European Society of Clinical Microbiology and Infectious Diseases​ 

www.escmid.org
LCR​

Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering

www.lcr.nl
MCC Klik  ​

MCC Klik​

www.mccklik.nl
MRSA​

EUREGIO MRSA-net ​

www.mrsa-net.nl
NVML​

Nederlandse Vereniging van bioMedisch Laboratoriummedewerkers

www.nvml.nl
NVMM​Nederlandse Vereniging voor Medisch Microbiologie ​

www.nvmm.nl

PREZIES​PREZIES landelijk surveillance netwerk ziekenhuisinfecties ​

www.prezies.nl

RvA​Raad voor Accreditatie. Zie ook brochure RvA mei 2009.​

www.rva.nl

VHIG​Vereniging voor Hygiëne en Infectiepreventie in de Gezondheidszorg ​

www.vhig.nl

WIP​Stichting Werkgroep Infectiepreventie ​

www.wip.nl


Artikelen

Omschrijving

PDF

​Zhou X, García-Cobos S, Ruijs GJHM, Kampinga GA, Arends JP, Borst DM, Möller LV, Holman ND, Schuurs TA, Bruijnesteijn van Coppenraet LE, et al.
Epidemiology of Extended-Spectrum β-Lactamase-Producing E. coli and Vancomycin-Resistant Enterococci in the Northern Dutch-German Cross-Border Region.
Front Microbiol 2017;8:1914.
PDF​
​Van Ingen J, Kohl TA, Kranzer K, Hasse B, Keller PM, Katarzyna Szafrańska A, Hillemann D, Chand M, Schreiber PW, Sommerstein R, Berger C, Genoni M, Rüegg C, Troillet N, Widmer AF, Becker SL, Herrmann M, Eckmanns T, Haller S, Höller C,
Debast SB, Wolfhagen MJ, et al.
Global outbreak of severe Mycobacterium chimaera disease after cardiac surgery: a molecular epidemiological study.
Lancet Infect Dis 2017;17:1033-1041.
​PDF
​Bruins MJ, Egbers MJ, Israel TM, Diepeveen SH, Wolfhagen MJHM. Reduced length of hospital stay through a point of care placed automated blood culture instrument. Eur J Clin Microbiol Infect Dis 2017;36:619-623.PDF
Smit LC, Bruins MJ, Patijn GA, Ruijs GJ. Infectious complications after major abdominal cancer surgery: In search of improvable risk factors. Surg Infect (Larchmt). 2016;17:683-693.PDF
​Weel J, Schuurs T, Mulder B, Bruijnesteijn van Coppenraet L, Van der Zanden A, Van der Reijden W, Ruijs G. PCR-fecesonderzoek bij gastro-enteritis. Huisarts Wet 2016;59:297-301.
https://www.henw.org/archief/id12251-pcr-fecesonderzoek-bij-gastro-enteritis.html
​Lestrade PPA, Meis JF, Arends JP, Wolfhagen MJHM et al. Diagnosis and management of aspergillosis in the Netherlands: a national survey. Mycoses. 2016;59:101-107.​PDF
​Steen van der M, Leenstra T, Kluytmans JA, van der Bij AK, ISIS-AR study group: Ruijs GJHM, Wolfhagen MJHM et al. Trends in Expanded-Spectrum Cephalosporin-Resistant Escherichia coli and Klebsiella pneumoniae among Dutch Clinical Isolates, from 2008 to 2012. PLoS ONE 10: e0138088.

http://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0138088

​Meeuwes FO, Hukshorn CJ, Bloembergen P. Severe abdominal pain three weeks after a hemi-hepatectomy. Neth J Medicine 2015;73:392-393. http://www.njmonline.nl/getpdf.php?id=1629
Bloembergen P, Hofstede A. Valideren van een BSL3 lab. FMT Gezondheidszorg 2015:36-37. https://www.deerns.nl/over-deerns/artikelen-en-publicaties/fmt-gezondheidszorg-valideren-van-een-bsl3-lab?article_id=62
​Reusken C, Cleton N, Medonça Melo M, Visser C, GeurtsvanKessel C, Bloembergen P, Koopmans M, Schmidt-Chanasit J, van Genderen P.
Ross River virus disease in two Dutch travellers returning from Australia, February to April 2015.
Euro Surveill. 2015;20:pii=21200.
http://www.eurosurveillance.org/ViewArticle.aspx?ArticleId=21200
​Healthcare-associated prosthetic heart valve, aortic vascular graft, and disseminated Mycobacterium chimaera infections subsequent to open heart surgery.
Kohler P, Kuster SP, Bloemberg G, Schulthess B, Frank M, Tanner FC, Rössle M, Böni C, Falk V, Wilhelm MJ, Sommerstein R, Achermann Y, Ten Oever J, Debast SB, Wolfhagen MJ, Brandon Bravo Bruinsma GJ, Vos MC, Bogers A, Serr A, Beyersdorf F, Sax H, Böttger EC, Weber R, van Ingen J, Wagner D, Hasse B.
Eur Heart J. 2015 Jul 17.
PDF
​The identification of Stenotrophomonas maltophilia contamination in ultrasound endoscopes and reproduction of decontamination failure by deliberate soiling tests.
Stigt JA, Wolfhagen MJ, Smulders P, Lammers V.
Respiration. 2015;89:565-571.
PDF
​Fatale encefalitis door een parasiet.
Ott A, Hoppenbouwers WJJF, Wisselink G, Wolfhagen MJHM, Sijbrandij ES, Elshoff JC.
Ned Tijdschr Geneesk 2015;159:A8187.
PDF
​Laser therapy for onychomycosis in patients with diabetes at risk for foot complications: study protocol for a randomized, double-blind, controlled trial (LASER-1).
Nijenhuis-Rosien L, Kleefstra N, Wolfhagen MJ, Groenier KH, Bilo HJ, Landman GW.
Trials 2015;16:108.
PDF​
​Case-control comparison of bacterial and protozoan microorganisms associated with
gastroenteritis: application of molecular detection.
Bruijnesteijn van Coppenraet LE, Dullaert-de Boer M, Ruijs GJ, van der Reijden WA, van der Zanden AG, Weel JF, Schuurs TA.
Clin Microbiol Infect 2015;21:592.e9-592.e19.
PDF
​Selective decontamination of the oropharynx and the digestive tract, and antimicrobial resistance: a 4 year ecological study in 38 intensive care units in the Netherlands.
Houben AJ, Oostdijk EA, van der Voort PH, Monen JC, Bonten MJ, van der Bij AK; ISIS-AR Study Group: Ruijs GJ, Wolfhagen MJ et al.
J Antimicrob Chemother 2014;69:797-804.
PDF
​Diarrhoea in general practice: when should a Clostridium difficile infection be considered? Results of a nested case-control study.
Hensgens MP, Dekkers OM, Demeulemeester A, Buiting AG, Bloembergen P, van
Benthem BH, Le Cessie S, Kuijper EJ.
Clin Microbiol Infect 2014;20:O1067-74.
PDF
​Schellings DA, Boomsma MF, Wolfhagen MJHM, Hijmering M, Ramdat Misier AR.
Chylopericardium with cardiac tamponade secondary to acute Epstein-Barr virus peri-myocarditis. Neth Heart J 2014;22:401-403.
PDF

​Verheyen K, Wolfhagen MJHM. Kwaliteitsvenster biedt weinig uitzicht: ziekenhuiscijfers over postoperatieve wondinfecties zijn discutabel. Medisch Contact 2014;39:1889-1891.

PDF

​Koningstein M, van der Bij AK, de Kraker MEA, Monen JC, Muilwijk J, de Greeff SC, Geerlings SE, Leverstein- van Hall MA; ISIS-AR Study Group: Ruijs GJHM, Wolfhagen MJHM et al. Recommendations for the Empirical Treatment of Complicated Urinary Tract Infections Using Surveillance Data on Antimicrobial Resistance in the Netherlands. Plos One 2014;9:e86634.
http://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0086634

Debast SB, Bauer MP, Kuijper EJ. European Society of Clinical Microbiology and Infectious Diseases (ESCMID): update of the treatment guidance document for Clostridium difficile infection (CDI). Clin Microbiol Infect 2014;20(Suppl s2):1–26.

PDF

Wouthuyzen-Bakker M, de Jong G, Flach HZ, Bloembergen P, Kieft H.
Acute encefalopathie als complicatie van een infectie met influenza A (H3N2). Tijdschr Infect 2014;9:150-154.​

PDF

​Zee vd A, Roorda L, Bosman G, Fluit AC, Hermans M, Smits PHM, Zanden vd AGM, Witt te R, Bruijnesteijn v Coppenraet LES, Cohen Stuart J, Ossewaarde JM. Multi-centre evaluation of real-time multiplex PCR for detection of carbapenemase genes OXA-48, VIM, IMP, NDM and KPC. BMC Infectious Diseases 2014,14:27. http://www.biomedcentral.com/1471-2334/14/27

Geelen TH, Stassen FR, Hoogkamp-Korstanje JA, Bruggeman CA, Stobberingh EE; Antimicrobial Resistance Surveillance Group: P. Bloembergen et al.
Antimicrobial resistance among respiratory Haemophilus influenzae isolates from pulmonology services over a six-year period. Scand J Infect Dis 2013;45:606-611.

PDF
​Bekhof J, Bakker J, Reimink R, Wessels M, Langenhorst V, Brand PL, Ruijs GJHM.
Co-infections in children hospitalised for bronchiolitis: role of roomsharing. J Clin Med Res 2013;5:426-431.
PDF
​Leverstein-van Hall MA, Waar K, Muilwijk J, Cohen Stuart J; ISIS-AR Study Group: Ruijs GJHM, Wolfhagen MJHM et al.
Consequences of switching from a fixed 2 : 1 ratio of amoxicillin/clavulanate (CLSI) to a fixed concentration of clavulanate (EUCAST) for susceptibility testing of Escherichia coli. J Antimicrob Chemother 2013;68:2636-2640.
PDF

Bruins MJ, van Straaten HLM, Ruijs GJHM.
Respiratory Disease and Trichomonas vaginalis in Premature Newborn Twins.
Pediatr Infect Dis J 2013;32:1029-1030.​

PDF

Ham JC, Ruijs GJHM, van Marwijk Kooy M.
Een man met neutropene koorts.
Ned Tijdschr Geneesk 2013;157:A5997.​

Kuitersen GRR, Ruijs GJHM.
Dermatoloog anno 2013 nog altijd dermato-venereoloog?
Ned Tijdschr Geneeskd. 2013;157:A5716​

Platteel TN, Cohen Stuart JW, de Neeling AJ, Voets GM, Scharringa J, van de Sande N, Fluit AC, Bonten MJ, Leverstein-van Hall MA; ESBL national surveillance working group: Wolfhagen MJHM, et al.
Multi-centre evaluation of a phenotypic extended spectrum β-lactamase detection guideline in the routine setting. Clin Microbiol Infect. 2013;19:70-76.​

PDF

Bruins MJ, Wijshake D, de Vries-van Rossum SV, Klein Overmeen RG, Ruijs GJ.
Otitis externa following aural irrigation linked to instruments contaminated with Pseudomonas aeruginosa.J Hosp Infect 2013;84:222-226.

PDF

Ruijs GJHM. Van goulash en boerenkool: een terugblik op de uitwisseling met Hongarije. Ned Tijdschr Med Microbiol 2013;21:29-32.

PDF

Dijk van PR, Ham JC, Bloembergen P, Groeneveld PHP.
Capnocytophaga canimorsus bacteriëmie: niet alleen door een bijtwond. Tijdschr Infect 2013;8:22-26.​

PDF

Wijshake D, Bruins MJ, de Vries-van Rossum SV, Klein Overmeen RGJ, Ruijs GJHM.
Otitis externa na cerumenlavage. Huisarts Wet 2013;56:12-15. ​

PDF

Bij van der AK, van der Zwan D, Peirano P, Severin JA, Pitout JDD, van Westreenen M, Goesens WHF, on behalf of the MBL-PA surveillance study group: Wolfhagen MJHM et al.
Metallo-β-lactamase-producing Pseudomonas aeruginosa in the Netherlands: the nationwide emergence of a single sequence type. Clin Microbiol Infect 2012;18:E369-E372.​

PDF​

Bij van der AK, van Dijk K, Muilwijk J, Thijsen SFT, Notermans DW, de Greeff S, van de Sande-Bruinsma N, on behalf of the ISIS-AR study group: Ruijs GJHM, Wolfhagen MJHM et al.
Clinical breakpoint changes and their impact on surveillance of antimicrobial resistance in Escherichia coli causing bacteremia. Clin Microbiol Infect 2012;18:E466–E472. ​

PDF

Voets GM, Platteel TN, Fluit AC, Scharringa J, Schapendonk CM, Stuart JC, Bonten MJ, Hall MA; National ESBL Surveillance Working Group: Wolfhagen MJHM et al.
Population distribution of Beta-lactamase conferring resistance to third-generation cephalosporins in human clinical Enterobacteriaceae in the Netherlands. PLoS One 2012;7:e52102. ​

PDF

Stigt JA, Wolfhagen MJ, Boomsma MF, Mostert AK, Groen HJM. Diagnosing infectious spondylodiscitis with endoscopic ultrasound. Journal of Bronchology & Interventional Pulmonology 2012;19:82-84.​

Spijkerman I, Ruijs G, Kluytmans J.
De toekomst van infectiepreventie (2) Norm, samenwerking, opleiding en financiering. Ned Tijdschr Med Microbiol 2012;20:149-152.​

PDF

Lambregts MMC, Alleman MA, Bruijnesteijn van Coppenraet LES, Boomsma MF, Groeneveld PHP.
Peritonitis tuberculosa: een snelle en betrouwbare laparoscopische diagnose. Tijdschr Infect 2012;7:215-220.​

PDF​

Bruins MJ, Verbeek E, Wallinga JA, Bruijnesteijn van Coppenraet LES, Kuijper EJ, Bloembergen P.
Evaluation of three enzyme immunoassays and a loop-mediated isothermal amplification test for the laboratory diagnosis of Clostridium difficile infection. Eur J Clin Microbiol Infect Dis 2012;31:3035-3039.​

PDF​

Spijkerman I, Ruijs G, Kluytmans J.
De toekomst van infectiepreventie (1) Richtlijnen en implementatie. Ned Tijdschr Med Microbiol 2012;20:70-72.​

PDF

MA Leverstein-van Hall, et al. National ESBL surveillance group: Wolfhagen MJ et al.
Dutch patients, retail chicken meat and poultry share the same ESBL genes, plasmids and strains. Clinical Microbiology and Infection 2011;6:873-880.​

PDF​

TN Platteel, et al. on behalf of the ESBL national surveillance working group: Wolfhagen MJ, et al.
Evaluation of a commercial microarray as a confirmation test for the presence of extended-spectrum beta-lactamases in isolates from the routine clinical setting. Clinical Microbiology and Infection 2011;9:1435-1438.​

PDF

Read RC, Cornaglia G, Kahlmeter G; European Society of Clinical Microbiology and Infectious Diseases Professional Affairs Workshop group. Collaborators: Ruijs GJHM, et al.
Professional challenges and opportunities in clinical microbiology and infectious diseases in Europe. Lancet Infect Dis 2011;11:408-415.​

PDF

Fraaij PL, van der Vries E, Beersma MF, Riezebos-Brilman A, Niesters HG, van der Eijk AA, de Jong MD, Reis Miranda D, Horrevorts AM, Ridwan BU, Wolfhagen MJ, et al.
Evaluation of the antiviral response to zanamivir administered intravenously for treatment of critically ill patients with pandemic influenza A (H1N1) infection. J Infect Dis 2011;204:777-782.​

PDF

Bauer MP, Notermans DW, van Benthem BH, Brazier JS, Wilcox MH, Rupnik M, Monnet DL, van Dissel JT, Kuijper EJ; ECDIS Study Group. Collaborators: Bloembergen P, et al.
Clostridium difficile infection in Europe: a hospital-based survey. Lancet 2011;377:63-73.​

PDF​

Lindeboom JA, Bruijnesteijn van Coppenraet LE, van Soolingen D, Prins JM, Kuijper EJ.
Clinical Manifestations, Diagnosis, and Treatment of Mycobacterium haemophilum Infections. Clin Microbiol Rev 2011;24:701-717.​

PDF​

Landman GWD, Bouwhuis JW, Bloembergen P, Jan T.M. van der Meer JTM, Groeneveld PHP.
Evaluatie van de diagnostiek en behandeling van bacteriëmie door Staphylococcus aureus. Ned Tijdschr Geneeskd 2011;155:A3376.​

PDF​

Meijer A, Jonges M, Abbink F, Ang W, van Beek J, Beersma M, Bloembergen P, et al.
Oseltamivir-resistant pandemic A(H1N1) 2009 influenza viruses detected through enhanced surveillance in the Netherlands, 2009-2010. Antiviral Res 2011;92:81-89.​

PDF​

Bruins MJ, Ruijs GJHM, Wolfhagen MJHM, Bloembergen P, Aarts JECM. Does electronic clinical microbiology results reporting influence medical decision making: a pre- and post-interview study of medical specialists. BMC Med Inform Decis Mak 2011;11:19.​

PDF​

Bruins MJ, Zwiers JH, Verheyen CCPM, Wolfhagen MJHM.
In vitro study of the antimicrobial effects of radiological contrast agents used in arthrography. J Bone Joint Surg Br 2011;93:126-130. ​

PDF

Bruins MJ, Wolfhagen MJHM, Schirm J, Ruijs GJHM.
Evaluation of a rapid immunochromatographic test for the detection of norovirus in stool samples. Eur J Clin Microbiol Infect Dis 2010;29:741-743.​

PDF

Lambregts MM, Alleman MA, Ruijs GJHM, Groeneveld PH.
Chronische Norovirusinfectie bij een immuungecompromiteerde patiënt. Ned Tijdschr Geneeskd 2010;154:612-615.​

PDF

Humphreys H, Nagy E, Kahlmeter G, Ruijs GJHM.
The need for European professional standards and the challenges facing clinical microbiology. Eur J Clin Microbiol Infect Dis 2010;29:617-621.​

PDF

Bruins MJ, Damoiseaux RAMJ, Ruijs GJHM.
Fluor vaginalis door groep A-streptokokken bij volwassen vrouwen: een patiënt-controleonderzoek. Analyse 2010;65:39-42.​

PDF

Bruins MJ, Damoiseaux RAMJ, Ruijs GJHM.
Fluor vaginalis door groep A-streptokokken bij volwassen vrouwen: een patiënt-controleonderzoek. Ned Tijdschr Geneeskd 2010;154:17-21.​

PDF​

Bauer MP, Veenendaal D, Verhoef L, Bloembergen P, van Dissel JT, Kuijper EJ.
Clinical and microbiological characteristics of community-onset Clostridium difficile infection in The Netherlands. Clin Microbiol Infect 2009;15:1087-1092.​

PDF​

Bruijnesteijn van Coppenraet LE, Wallinga JA, Ruijs GJ, Bruins MJ, Verweij JJ.
Parasitological diagnosis combining an internally controlled real-time PCR assay for the detection of four protozoa in stool samples with a testing algorithm for microscopy. Clin Microbiol Infect 2009;15:869-874.​

PDF​

Bruins MJ, Damoiseaux RAMJ, Ruijs GJHM.
Association between group A beta-haemolytic streptococci and vulvovaginitis in adult women: a case-control study.
Eur J Clin Microbiol Infect Dis 2009;28:1019-1021.

PDF​

Bruijnesteijn van Coppenraet LES.
Diagnostiek van niet-tuberculeuze mycobacteriën. Tijdschr Infect 2009;4:116-118.​

PDF

Dijk S van, Bruins MJ, Ruijs GJHM.
Evaluation and implementation of a chromogenic agar medium for Salmonella detection in stool in routine laboratory diagnostics.
J Clin Microbiol 2009;47:456-458. ​

PDF

Keulen PHJ van, Ruijs GJHM.
Buitenspel dreigt. Uitbesteding labdiagnostiek schaadt medische microbiologie. Medisch Contact 2009;64:121-123.​

PDF​

Ruijs GJHM.
Samenvatting van de standaard 'Fluor vaginalis' (eerste herziening) van het Nederlands Huisartsen Genootschap. Ned Tijdschr Geneeskd 2007;151:2292-2293. ​

PDF

Wolfhagen MJHM, Stobberingh EE.
De NHG-Standaard Urineweginfecties: commentaar vanuit de medische microbiologie. Huisarts Wet 2007;8:346-347.​

PDF

Bruins MJ, Juffer P, Wolfhagen MJHM, Ruijs GJHM.
Salt tolerance of methicillin-resistant and methicillin-susceptible Staphylococcus aureus. J Clin Microbiol 2007;45:682-683​

PDF

Degener J, Ruijs GJHM.
Organisatie UEMS en de sectie medische biopathologie. Ned Tijdschr Med Microbiol 2006;14:138-139.​

PDF

Logtenberg SJJ, Pasma FH, Wolfhagen MJHM, Dikkeschei LD, Bilo HJ.
Disappearance of immunoglobulins in acute phase of influenza A infection. Lancet 2006;368:1546.​

PDF

Bruins MJ, Boer AM de, Ruijs GJHM.
Gastroenteritis door Salmonella afkomstig van als huisdier gehouden slangen. Ned Tijdschr Geneesk 2006;150:2266-2269.​

PDF

Marck KW, Ruijs GJHM.
Noma, een vergeten aandoening. Ned Tijdschr Med Microbiol 2006;14:82-85.​

PDF

Hoeksma M, Ruijs GJHM, Baasbank MC van, Remijn JA, Veenhuizen L.
Een patiënt met ernstige virale myositis na griep. Ned Tijdschr Geneesk 2006;150:436-439.​

PDF​

Duijkeren E van, Wolfhagen MJHM, Heck MEOC, Wannet WJB.
Transmission of a Panton-Valentine Leucocidin-positive, methicillin-resistant Staphylococcus aureus strain between humans and a dog. J Clin Microbiol 2005;43:6209-6211.​

PDF

Bruins MJ, Wolfhagen MJHM.
Nonfermenters under the influence: ethanol disinfection of saline dispenser causes misidentification in Vitek 2 GN cards. J Clin Microbiol 2005;43:4296-4297.​

PDF

Bruins M, Oord H, Bloembergen P, Wolfhagen M, Casparie A, Degener J, Ruijs G.
Lack of effect of shorter turnaround time of microbiological procedures on clinical outcomes: a randomised controlled trial among hospitalised patients in the Netherlands. Eur J Clin Microbiol Infect Dis 2005;24:305-131​

PDF

Duijkeren E van, Wolfhagen MJHM, Box ATA, Heck MEOC, Wannet WJB, Fluit AC.
Human-to-dog transmission of methicillin-resistant Staphylococcus aureus. Emerg Infect Dis 2004;10:2235-2237.​

PDF

Lingen RA van, Baerts W, Marquering ACM, Ruijs GJHM.
The use of in-line intravenous filters in sick newborn infants. Acta Paediatrica 2004;93:658-662.​

PDF

Bruins MJ, Bloembergen P, Ruijs GJHM, Wolfhagen MJHM.
Identification and susceptibility testing of Enterobacteriaceae and Pseudomonas aeruginosa by direct inoculation from positive BACTEC® blood culture bottles into VITEK® 2. J Clin Microbiol 2004;42:7-11.​

PDF​

Bruins MJ, Fernandes TMA, Ruijs GJHM, Wolfhagen MJHM, Rijn van-Berkel JM van, Schenk BE, van Duynhoven YTHP.
Een uitbraak van Salmonella enteritidis in een ziekenhuis en een verpleeghuis en het effect van een protocol voor het verwerpen van feceskweken op de ontdekking ervan. Tijdschr Hygiëne Infectieprev 2003;22:127-131.​

PDF

Bruins MJ, Fernandes TMA, Ruijs GJHM, Wolfhagen MJHM, Rijn van-Berkel JM van, Schenk BE, van Duynhoven YTHP.
Detection of a nosocomial outbreak of salmonellosis may be delayed by application of a protocol for rejection of stool cultures. J Hosp Infect 2003;54:93-98.​

PDF

Zwart S, Ruijs GJHM, Sachs APE, Schellekens JFP, Melker RA de.
Potentially virulent strains and high colony counts of group A beta-haemolytic streptococci in pharyngitis patients having a delayed recovery or a complication. J Antimicrob Chemother 2001;47:689-691.​

PDF​

Zwart S, Sachs APE, Ruijs GJHM, Gubbels JW, Hoes AW.
Melker RA de. Feneticilline voor acute keelinfectie bij volwassenen: sneller herstel bij een 7-daagse kuur dan bij een 3-daagse kuur of placebo; een gerandomiseerd dubbelblind onderzoek. Ned Tijdschr Geneeskd 2001;145:629-634.​

PDF

Zwart S, Ruijs GJHM.
Acute keelpijn in de huisartspraktijk: invloed van streptokokken, van penicilline en van patiëntkenmerken. Ned Tijdschr Med Microbiol 2001;9:8-13.​

PDF

Kok RH, Wolfhagen MJHM, Kolsters G.
A syndrome resembling thrombotic thrombocytopenic purpura associated with Human parvovirus B19 Infection. Clin Infect Dis 2001;32:311-312.​

PDF

Zwart S, Ruijs GJHM, Sachs APE, Leeuwen WJ van, Gubbels JW, Melker R de.
Beta-haemolytic streptococci isolated from acute sore-throat patients: cause or coincidence? A case-control study in general practice. Scand J Infect Dis 2000;32:377-384.​

PDF

Ruijs GJHM.
Fusies in de gezondheidszorg. Medisch Contact 2000;55:771-772.​

PDF

Bruins MJ.
Bacteriën bekennen kleur. Analyse 2000;55:36-39. Genomineerd voor de NVML-Anna Wichers-prijs.​

PDF

Dijkema LM, Starre PJA van der, Bakhuizen R, Wolfhagen MJHM, Mooi BW.
Early postoperative bacteremia following cardiac surgery after recent surgery for colon cancer. J Cardiothorac Vasc Anesth 2000;14:68-70.​

PDF

Zwart S, Sachs APE, Ruijs GJHM, Gubbels JW, Hoes AW, Melker RA de.
Penicillin for acute sore throat: randomised double blind trial of seven days versus three days treatment or placebo in adults. BMJ 2000;320:150-154.​

PDF

Kok RHJ, Wolfhagen MJHM, Mooi BM, Offerman JJG.
A patient with thrombotic thrombocytopenic purpura caused by Capnocythophaga canimorsis septicemia. Clin Microbiol Inf 1999;5:297-298. ​

PDF

Wolfhagen MJHM, Brugge HG ter.
Wat is het belang van een asymptomatische bacteriurie c.q. leukocyturie tijdens de zwangerschap? Gynaecologen Vademecum 1999; nr 4.​

PDF​

Prins I, Ruijs GJHM, Gils JF van, Lookeren Campagne JG van.
De ziekte van Bornholm op de kinderleeftijd. Tijdschr Kindergeneeskd 1998;66:122-125.​

PDF

Jaspers CALL, Kieft H, Speelberg B, Buiting A, Marwijk Kooy M van, Ruijs GJHM, Vincent HH, Vermeulen MCA, Olink AG, Hoepelman IM.
Meropenem versus cefuroxim plus gentamicin for treatment of serious infections in elderly patients. Antimicrob Agents Chemother 1998;42:1233-1238.​

PDF

Ruijs GJHM, Bosch-Kromhout M van den, Osinga H.
“De nieuwe melaatse”. Infectieziekten Bull 1998;9:56-60.​

PDF

Ruijs GJHM, Kromhout MI, Bloembergen P.
Over bruinrot, varkenspest, BSE en MRSA. Medisch Contact 1997;52:863.​

PDF

Ruijs GJHM.
Opleidingscapaciteit artsen-microbioloog. Ned Tijdschr Med Microbiol 1997;5:71-73.​

PDF​

Bergmans AMC, Coenen JL, Bakhuizen R, Mooi BW, Ramdat Misier AR, Wilbrink B, Schouls LM, Wolfhagen MJHM.
Endocarditis in a dutch patient caused by Bartonella quintana. Clin Microbiol Inf 1997;3:692-695.​

PDF

Ruijs GJHM.
Het takenpakket van de medisch microbioloog. Medisch Contact 1996;51:451-452.​

PDF

Thijs JC, Zwet AA van, Moolenaar W, Wolfhagen MJHM, Bokkel Huinink J ten. Triple therapy vs amoxicillin plus omeprazole for the treatment of Helicobacter pylori infection. A multicentre, prospective, randomised, and controlled study of efficacy and side effects. Am J Gastroenterol. 1996;91:93-97.​

PDF

Zwart S, Ruijs GJHM.
Acuut gewrichtsreuma of post-streptokokken-reactieve arthritis; een onverwachte opleving in Nederland. Ned Tijdschr Geneesk 1995;139:695.​

PDF​

Wolfhagen MJHM, Fluit AC, Torensma R, Verhoef J.
Clostridium difficile, de schaduwzijde van antimicrobiële therapie. Ned Tijdschr Med Microbiol 1994;2:27-31.​

PDF​

Ruijs GJHM. Gatenkaas en geïntegreerde taakset.
Ned Tijdschr Med Microbiol 1994;2:7-10.​

PDF​


Abstracts 

Bruins MJ, Doppenberg HS, Peterse N, Wolfhagen MJHM. Identification of previously unknown bacterial species by MALDI-TOF MS. 27th ECCMID Wenen, 22-25 april 2017.
Markink R, Hulzebosch M, Nuiten B, Bruijnesteijn van Coppenraet LES. Improving weekend influenza diagnostics using a new molecular sample in-result out instrument. NVMM, Arnhem, 11-12 april 2017.
Ruijs GJHM, Smit AC, Bruins MJ, Patijn GA. Treatment of infectious complications after esophagectomy: going the extra mile pays off. 29thEuropean Annual Congress on Surgical Infections, Amsterdam 2-3 juni 2016.

​Boer de M, Vermeer M, Schuurs T, Weel J, Bruijnesteijn van Coppenraet LES, Ruijs GJHM et al. Relationship between Dientamoeba fragilis, Blastocystis and Enterobius vermicularis in gastroenteritis cases and controls. 26th ECCMID Amsterdam, 9-12 april 2016.

​Garcia-Cobos S, Zhou X, Ruijs GJHM, Kampinga G, Arends J, Borst D, Möller L, Holman N, Schuurs T, Bruijnesteijn van Coppenraet LES et al. Prevalence of extended spectrum beta-lactamaseproducing Enterobacteriaceae and vancomycin-resistant enterococci in hospitals and the community in the northern Netherlands. 26th ECCMID Amsterdam, 9-12 april 2016.

Bruins MJ, Wolfhagen MJHM. Direct entry of blood culture vials at the emergency department leads to earlier results. 26th ECCMID Amsterdam, 9-12 april 2016.

Bruins MJ, Egbers MJ, Wolfhagen MJHM. Direct entry of blood culture vials at the emergency department leads to earlier results. NVMM, Arnhem, 22-23 maart 2016. Ned Tijdschr Med Microbiol 2016;24:S67.

Bruins MJ, Smit AC, Patijn GA, Ruijs GJHM. Infectious complications after oesophagectomy: treatment, outcome and costs. 26th ECCMID Amsterdam, 9-12 april 2016.

​Doorenbos CRC, Bathoorn D, Ruppitsch W, Zeijl van J, Wolfhagen MJHM et al. Molecular comparison of Listeria monocytogenes sequences from regional Listeriosis cases to an international database by core genome multilocus sequence typing. . NVMM, Arnhem, 22-23 maart 2016. Ned Tijdschr Med Microbiol 2016;24:S109-S110.

Bruins MJ, Smit AC, Patijn GA, Ruijs GJHM. Infectious complications after esophagectomy: treatment, outcome and costs. NVMM, Arnhem, 22-23 maart 2016. Ned Tijdschr Med Microbiol 2016;24:S67-S68.

Smit AC, Bruins MJ, Patijn GA, Ruijs GJHM. Infectieuze complicaties van oesofagusresectie: profylaxe, therapie, outcome en kosten. Isala Wetenschapsavond, 15 december 2015, Zwolle. Prijs voor beste poster.

Bruins MJ, Israel TM, Wolfhagen MJHM. Validation of re-entering blood culture vials into the BD BACTEC FX system from another BD BACTEC FX instrument placed outside the laboratory. 25th ECCMID Kopenhagen, 25-28 april 2015.

​Sinnige JC, Willems RJL, Ruijs GJHM, Mascini E, Arends JP, Troelstra A. VRE-diagnostics; the NVMM guideline. NVMM, Arnhem, 14-15 april 2015. Ned Tijdschr Med Microbiol 2015;23:S67.

​Sinnige JC, Willems RJL, Ruijs GJHM, Mascini E, Arends JP, Troelstra A. VRE-diagnostics; the NVMM guideline. NVMM, Arnhem, 14-15 april 2015. Ned Tijdschr Med Microbiol 2015;23:S67.

Debast SB, Bauer MP, Kuijper EJ. Update of the treatment guidance document for Clostridium difficile infection (CDI). 24th ECCMID Barcelona, 10-13 mei 2014.

​Boer de M, Zanden vd A, Bruijnesteijn van Coppenraet L, Schuurs T, Mank T, Ruijs GJHM, Mulder B.
Significantly more Dientamoeba fragilis in healthy controls than in gastroenteritis cases by molecular detection in the Netherlands. 24th ECCMID Barcelona, 10-13 mei 2014.

​Zanden van der AGM, Schuurs TA, Weel JFL, Ruijs GJHM, Reijden van der WA, Mulder L, Bruijnesteijn van Coppenraet LES. Case-control study gastroenteritis: value of molecular diagnostics. 24th ECCMID Barcelona, 10-13 mei 2014.

​Mulder B, Bruijnesteijn van Coppenraet L, Schuurs TA, Mank T, Weel JFL, Ruijs GJHM, Zanden van der AGM.
Molecular detection of Dientamoeba fragilis shows a significantly higher rate in healthy controls than in gastroenteritis cases. NVMM, Arnhem, 15-16 april 2014. Ned Tijdschr Med Microbiol 2014;22:S74.​​

Debast SB, Bauer MP, Kuijper EJ. Update of European guidelines for the treatment of Clostridium difficile infection (CDI). NVMM, Arnhem, 15-16 april 2014. Ned Tijdschr Med Microbiol 2014;22:S25.

Bruins MJ, van Straaten HLM, Ruijs GJHM. Respiratory disease and Trichomonas vaginalis in premature newborn twins. Ned Tijdschr Med Microbiol 2013;21:S88.

Bruijnesteijn van Coppenraet LES, Ruijs GJHM, Reijden van der WA, Mulder L, Zanden van der AGM, Weel JFL, Schuurs TA. Case-control study gastro enteritis: The value of molecular detection in diagnosing gastro enteritis. NVMM, Arnhem, 15-16 april 2014. Ned Tijdschr Med Microbiol 2014;22:S74-S75.

​J.C. Sinnige, R.J.L. Willems, G.J.H.M. Ruijs, E.M. Mascini, J.P. Arends, M.J. Bruins, A. Troelstra.
A concept NVMM guideline for laboratory detection of vancomycin resistant enterococcus. NVMM, Arnhem, 15-16 april 2014. Ned Tijdschr Med Microbiol 2014;22:S133.

Hensgens MPM, Demeulemeester A, Dekkers OM, Buiting A, Bloembergen P, van Benthem BHB, Kuijper EJ. Case-Control Study of Community-onset Clostridium difficile Infections in The Netherlands. 52nd ICAAC San Francisco, 9-12 september 2012.​

Bruins MJ, Verbeek E, Wallinga JA, Bruijnesteijn van Coppenraet LES, Kuijper EJ, Bloembergen P. Evaluation of three enzyme immunoassays and a loop-mediated isothermal amplification assay for the laboratory diagnosis of Clostridum difficile infection. NVMM, Arnhem, 17-18 april 2012. Ned Tijdschr Med Microbiol 2012;20:S96-S97.​

Bruins MJ, Wijshake D, Klein Overmeen RGJ, de Vries-van Rossum SV, Ruijs GJHM. Is otitis externa with Pseudomonas aeruginosa caused by a contaminated ear syringe? NVMM, Arnhem, 17-18 april 2012. Ned Tijdschr Med Microbiol 2012;20:S97.​

Wallinga JA, Otter JA, Yezli S, Bruijnesteijn van Coppenraet LES. Effect of hydrogen peroxide for the degradation of DNA fragments to prevent PCR contamination. NVMM, Arnhem, 17-18 april 2012. Ned Tijdschr Med Microbiol 2012;20:S160-S161.​

Bruins MJ, Klein Overmeen R, Wijshake D, de Vries-van Rossum S, Ruijs GJHM. Kan een besmette oorspuit een otitis externa met Pseudomonas aeruginosa veroorzaken? Isala Wetenschapsavond, Zwolle, 9 november 2011.​

Bruins MJ, Verbeek E, Wallinga J, Kuijper EJ, Bloembergen P. Evaluatie en verbetering van Clostridium difficile-diagnostiek. Isala Wetenschapsavond, Zwolle, 9 november 2011.​

Van de Sande-Bruinsma N, M. Leverstein-van Hall M, Boel E, Ruijs G, Alblas J, Thijsen S on behalf of ISIS-AR participants. ISIS-AR and ISISweb: a new surveillance system for antimicrobial resistance surveillance. 21th ECCMID Milaan, 7-10 mei 2011. Clin Microbiol Inf 2011;17:S359.​

Platteel TN, Cohen Stuart JW, Voets GM, Scharringa J, de Neeling AJ, van de Sande N, Bonten MJM, Fluit AC, Leverstein-Van Hall MA. Performance of the Dutch national phenotypic ESBL detection guideline in the clinical setting. NVMM, Arnhem, 19-20 april 2011. Ned Tijdschr Med Microbiol 2011;19:S107. 21th ECCMID Milaan, 7-10 mei 2011. Clin Microbiol Inf 2011;17:S177-S178.​

Meijer A, Jonges M, Abbink F, Ang W, Beersma T, Bloembergen P et al.
Oseltamivir resistant pandemic A(H1N1) 2009 influenza viruses detected in The Netherlands. Antivirals Congress, Amsterdam, 7-9 november 2010.​

Bruins MJ, Aarts JECM, Wolfhagen MJHM, Bloembergen P, Ruijs GJHM. Effect van de invoering van electronische rapportage van medisch microbiologische uitslagen op de medische praktijk in de Isala klinieken. Isala Wetenschapsavond, Zwolle, 29 okt 2009.​

Bruins MJ, Zwiers JH, Verheyen CCPM, Wolfhagen MJHM. In vitro effects of iodinated contrast agents on bacterial growth. 19th ECCMID Helsinki, 16–19 mei 2009. Clin Microbiol Inf 2009;15:S229-230.​

Bruins MJ, Zwiers JH, Verheyen CCPM, Wolfhagen MJHM. In vitro study of the effects of radiological contrast agents on bacterial growth. NVMM, 21-22 april 2009. Antonie van Leeuwenhoek 2009;95:97.​

Zwiers JH, Bruins MJ, Verheyen CCPM, Wolfhagen MJHM. Zijn radiologische contrastmiddelen bactericide? Een in vitro onderzoek. Jaarcongres Nederlandse Orthopaedische Vereniging, Den Bosch, 15-16 januari 2009​

Zwiers JH, Bruins MJ, Verheyen CCPM, Wolfhagen MJHM. Zijn radiologische contrastmiddelen bactericide? Een in vitro onderzoek. Isala Wetenschapsavond, Zwolle, 16 okt 2008. Isala Science Award voor beste poster.​

Bauer M, Veenendaal D, Verhoef L, Bloembergen P, Van Dissel JT, Kuijper EJ. Community-onset Clostridium difficile-associated diarrhoea: is it truly community-acquired? 18th ECCMID Barcelona, 19–22 april 2008. Clin Microbiol Inf 2008;14:S428. ​

Bruijnesteijn van Coppenraet LES, Wallinga JA, Ruijs GJHM, Bruins MJ, Wolfhagen MJHM, Verweij JJ. Implementing molecular detection of gastro-intestinal protozoa and implications for an algorithm for complete parasitological diagnostics in the microbiological laboratory routine. 18th ECCMID, Barcelona 19–22 april 2008. Clin Microbiol Inf 2008;14:S89-S90. ​

Bruins MJ, Damoiseaux RAMJ, Ruijs GJHM. Association between group A beta-haemolytic streptococci and vulvovaginitis in adult women: a case control study. 18th ECCMID Barcelona, 19–22 april 2008. Clin Microbiol Inf 2008;14:S41. ​

Bruins MJ, Dijk S van, Ruijs GJHM. Evaluation and implementation of a chromogenic agar medium for the detection of Salmonella in stool in routine laboratory diagnostics. 18th ECCMID Barcelona, 19-22 april 2008. Clin microbiol Inf 2008;14:S397.​

Bruins MJ, Damoiseaux RAMJ, Ruijs GJHM. Association between group A beta-haemolytic streptococci and vulvovaginitis in adult women: a case control study. NVMM, Arnhem, 1-2 april 2008. Ned Tijdschr Med Microbiol 2008;16:S36-S37.​

Bruins MJ, Dijk S van , Ruijs GJHM. Evaluation and implementation of a chromogenic agar medium for the detection of Salmonella in stool in routine laboratory diagnostics. NVMM, Arnhem, 1-2 april 2008. Ned Tijdschr Med Microbiol 2008;16:S80.​

Stam VMV van der, Snellen FTF, Wolfhagen MJHM. Tracheal colonisation after SDD with Sphingomonas paucimobilis linked to contaminated water. NVIC Intensivistendagen, Ede, 13-15 februari 2008.

Top J, Scholtes M, Willems R, Maquelin K, Bonten M, Wolfhagen M, Hegge R, Asbroek M, Bruins M, Leverstein–van Hall M. Evaluation of rapid phenotypic tests, BD Phoenix, VITEK 2, APIweb and Raman spectroscopy for the identification of enterococci. NVMM, Arnhem, 16-18 april 2007. Ned Tijdschr Med Microbiol 2007;15:S19-S20​

Top J, Scholtes M, Maquelin K, Willems R, Bonten M, Wolfhagen M, Hegge R, Asbroek M, Bruins M, Leverstein–van Hall M. Evaluation of a rapid test panel, the API Strep 20, the BD Phoenix and VITEK 2 automated instruments, and Raman spectroscopy for species identification of Enterococci. 17th ECCMID, München, 31 maart-4 april 2007. Clin Microbiol Inf 2007;13:S22-S23.`​

Bruins MJ, Egbers MJ, Ruijs GJHM, Wolfhagen MJHM. Optimisation of screening for methicillin-resistant Staphylococcus aureus by using the chromogenic medium MRSA ID. NVMM, Arnhem, 11-12 april 2006. Ned Tijdschr Med Microbiol 2006;14:S93.​

Bruins MJ, Juffer P, Wolfhagen MJHM, Ruijs GJHM. Optimisation of MRSA screening protocol by determining salt tolerance of Staphylococcus aureus. NVMM, Arnhem, 11-12 april 2006. Ned Tijdschr Med Microbiol 2006;14:S93-S94.​

Bruins MJ, Wolfhagen MJHM. Nonfermenters and yeasts under the influence: ethanol disinfection of saline dispenser causes misidentification in Vitek 2 GN and YST cards. NVMM, Arnhem, 11-12 april 2006. Ned Tijdschr Med Microbiol 2006;14:S69.​

Bruins MJ, Egbers MJ, Ruijs GJHM, Wolfhagen MJHM. Optimisation of screening for methicillin-resistant Staphylococcus aureus by using the chromogenic medium MRSA ID. 16th ECCMID Nice, 1-4 april 2006. Clin Microbiol Inf 2006;12 (suppl.4):abstract P1430.​

Bruins MJ, Oord HCA, Bloembergen P, Wolfhagen MJHM, Casparie AF, Degener JE, Ruijs GJHM. No beneficial impact of shortened microbiological procedures for either hospitalised patients overall of for patients with bacteremia. 16th ECCMID Nice, 1-4 april 2006. Clin Microbiol Inf 2006;12 (suppl.4):abstract P983.​

Bruins MJ, Oord HCA, Bloembergen P, Wolfhagen MJHM, Casparie AF, Degener JE, Ruijs GJHM. Does shortening turnaround time of microbiological procedures affect clinical outcomes? A randomised controlled trial among hospitalised patients in the Netherlands. NVMM, Leiden, 17 november 2005. Ned Tijdschr Med Microbiol 2005;13:S69.​

Bruins MJ, Oord HCA, Bloembergen P, Wolfhagen MJHM, Casparie AF, Degener JE, Ruijs GJHM. Lack of effect of shorter turnaround time of microbiological procedures on clinical outcomes. Isala Wetenschapsavond, Zwolle, 19 oktober 2005.​

Duijkeren E van, Box ATA, Heck MEOC, Wolfhagen MJHM, Wannet WJB, Fluit AC. Methicillin-resistant Staphylococcus aureus in companion animals. NVMM, Arnhem, 12 april 2005. Ned Tijdschr Med Microbiol 2005;13:S32.​

Swieringa AJ, Tulp NJA, Wolfhagen MJHM. Treatment of acutely infected primary total hip arthroplasty. 23rd Annual Meeting of the European Bone and Joint Infection Society, Milaan, 28 mei 2004.​

Duijkeren E van, Box ATA, Heck MEOC, Wolfhagen MJHM, Wannet WJB, Fluit AC. Methicillin-resistant Staphylococcus aureus: a zoonosis? NVMM, Arnhem, 7 april 2004. Ned Tijdschr Med Microbiol 2004;12:S41-S42.​

Bruins MJ, Fernandes TMA, Ruijs GJHM, Wolfhagen MJHM, Rijn van-Berkel JMA van, Schenk BE. Salmonella epidemie in de Isala klinieken: de epidemiologische analyse. Isala wetenschapsavond, Zwolle, 17 oktober 2002. Isala Science Award voor beste poster.​

Fernandes TMA, Bruins MJ, Ruijs GJHM, Wolfhagen MJHM, Rijn van-Berkel JMA van, Duynhoven YTHP van. Outbreak of Salmonella Enteritidis phage type 6 in a hospital of the Netherlands. October 2001. TEPHINET conferentie, Madrid, 2-6 juni 2002.​

Wolfhagen MJHM, Snellen FTF, Smid WM, Offerman JJG, Kooistra-Smit MAMD, Zwet AA van. Streptococcus agalactiae (S. agalactiae) sepsis als gevolg van een transfusie met trombocyten. NVMM, Arnhem, 28 maart 2001. Abstract M02.​

Horrevorts AM, Wolfhagen MJHM. Nocardiosis in Nederland: voorlopige bevindingen tot 1 januari 2000. NVMM, Veldhoven, 18 april 2000.​

Zwet AA van, Haalebos MMP, Wolfhagen MJHM. Native valve endocarditis caused by Staphylococcus lugdunensis: the importance of an accurate identification of the microorganism. NVMM, Veldhoven, 18 april 2000.​

Pinas IM, Jong MW de, Lingen RA van, Ruijs GJHM. Cervicovaginal colonization in a low risk Dutch pregnant population: a pilot study. Eur J Infect Immun Dis Obstet Gynaecol 1998;2:40.​

Kuiper M, Jong MW de, Lingen RA van, Ruijs GJHM, Pinas IM. Antenatal and intrapartum Augmentin treatment: obstetric results, neonatal outcome and 9 months follow-up of term and preterm infants. Ned Tijdschr Obstet Gynecol 1997:110;176-177.​

Wildt-Eggen J de, Bins M, Ruijs GJHM. Vergelijking van de conventionele methode met de Bactec 9240 in een bloedbank. Ned Tijdschr Geneesk 1995;139:2461.​

Marquering ACM, Baerts W, Lingen RA van, Ruijs GJHM, Schuurman M. In-line partikel filters bij infuustherapie van zieke pasgeborenen - iets duurder, minder complicaties? Tijdschr Kindergeneesk 1995;suppl.:40-41.​

Zwet AA van, Thijs JC, Wolfhagen MJHM, Bokkel Huinink J ten. Triple therapie of amoxicilline omeprazol voor de behandeling van Helicobacter pylori infecties. Resultaten van een vergelijkende prospectieve gerandomiseerde multicenter studie. NVMM, Lunteren, april 1994.​


Boeken, websites en overig 

NEN, m.m.v. TWC Groenendijk. Nederlandse technische afspraak NTA 7508. Medische informatica - Berichtenverkeer in de zorg - Functionele basisstructuur voor ondersteunende specialismen.
NEN Delft, oktober 2012

Wolfhagen MJHM, Hoepelman IM. Acute urineweginfecties samengevat. In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM 2007.

Wolfhagen MJHM. Acute urineweginfecties. Nationaal Kompas Volksgezondheid. Internet site RIVM 2001. ​

Wolfhagen MJHM. Acute urineweginfecties. In: IAM Maas, R Gijsen, IE Lobbezoo en MJJC Poos (ed). Volksgezondheid toekomst verkenning 1997. I De gezondheidstoestand: een actualisering. Elsevier/de Tijdstroom, Maarssen. 1997:531-536​

Wolfhagen MJHM, Wijgergangs LM. Acute urineweginfecties. In: D Ruwaard en PGN Kramers (ed). Volksgezondheid toekomst verkenning. De gezondheidstoestand van de Nederlandse bevolking in de periode 1950 tot 2010. ISBN 90 3990 5053. SDU, Den Haag. 1993;439-441.​