Contact
  1. Kanker(behandeling) en bewegen: ook dat nog!?

Werken aan de conditie is waarschijnlijk het laatste waar je aan denkt wanneer je net de diagnose kanker hebt gekregen. Toch kun je als oncologiepatiënt veel baat hebben bij een doorverwijzing naar de verpleegkundig specialist oncologische revalidatie. ‘Bewegen tijdens de behandeling zorgt vaak voor minder klachten en betere uitkomsten.’

Corinne van den Dool, verpleegkundig specialist revalidatiegeneeskunde

Corinne van den Dool is verpleegkundig specialist oncologische revalidatie. Volgens haar heeft nog lang niet iedereen een goed beeld bij haar vakgebied. ‘Al tijdens de behandeling kunnen oncologiepatiënten naar mij doorverwezen worden. Voor zowel de verwijzer als de patiënt kan dit ergens wat onlogisch aanvoelen. Een oncologiepatiënt is namelijk nog helemaal niet bezig met revalideren maar met overleven. Dan is het belangrijk om te weten dat een goede conditie ook heel erg bijdraagt aan de uitkomsten van de behandeling.’

Begeleiding op maat

De verpleegkundig specialist legt uit. ‘Sommige patiënten komen in sportkleding en denken gelijk volop te moeten trainen. Niet iets waar je veel zin in hebt als je elke drie weken een chemokuur krijgt toegediend. Dat beeld klopt dus ook niet. Als verpleegkundig specialist ga ik in gesprek met een patiënt, bespreek ik zijn of haar klachten en schat ik in aan welke vorm van begeleiding deze patiënt baat zou kunnen hebben. Beginnen met een blokje om het huis te lopen, kan ook een advies zijn.’

‘Soms adviseer ik een patiënt om met een fysiotherapeut aan de slag te gaan. Wanneer ik denk dat een patiënt weer meer heeft aan een multidisciplinaire aanpak, verwijs ik hem of haar door voor een uitgebreider revalidatieprogramma. Het hangt dus helemaal af van de problematiek en de belastbaarheid van de patiënt.’

Beweging helpt!

Dat een zekere vorm van beweging kan bijdragen aan de behandeling, staat volgens Corinne als een paal boven water. ‘Dit wordt ook ondersteund door wetenschappelijk onderzoek. In de PACES-studie werden borstkanker en/ of darmkankerpatiënten in drie groepen verdeeld. Eén groep mocht doen waar hij of zij zelf behoefte aan had, de tweede groep moest zich houden aan de Nederlandse norm bewegen en de derde groep kreeg intensieve begeleiding van een fysiotherapeut.’

‘Uit het onderzoek kwam naar voren dat de laatste groep veel minder bijwerkingen ervaarde van de behandeling, waardoor de dosering medicatie minder snel hoefde te worden aangepast. Ook was de stemming van deze groep beter, en konden deze patiënten sneller weer aan het werk voor hetzelfde aantal uur als voor de ziekte'.

Endorfines

'Eigenlijk is het logisch', vervolgt Corinne. ‘Als gezond persoon voel je je ook beter door te sporten en te bewegen. Dit komt doordat je met beweging endorfines aanmaakt. Dit zorgt voor een prettig gevoel, en dat geldt net zo goed tijdens kanker. De stofjes die vrijkomen werken als een natuurlijke pijnstiller en antidepressivum. Klachten als vermoeidheid en depressiviteit komen bij kanker veel voor maar kunnen met beweging worden teruggedrongen. Daarnaast kunnen patiënten met een goede basisconditie meer aan. Wanneer je daar vroeg in de behandeling aandacht aan besteed, worden de dieptepunten minder diep.’

Overigens is bewegen niet altijd dé oplossing tegen vermoeidheid bij kanker. Vermoeidheid kan ook een symptoom zijn dat niet gerelateerd is aan lichamelijk conditieverlies. Zo kan de emotionele impact van kanker en kankerbehandeling vermoeidheid veroorzaken. Bovendien kan de behandeling geheugen- en aandachtsproblemen geven, iets wat heel vermoeiend kan zijn voor de patiënt en waarbij bewegen alleen dan niet voldoende is. Oncologierevalidatie is dus ook echt zorg op maat. We luisteren daarbij goed naar de hulpvraag en proberen daarin zo goed mogelijk te ondersteunen.’

Zelf de regie

Kanker is iets wat je overkomt en waar je geen controle over hebt. Veel mensen vragen zich dan af: Wat kan ik zelf doen, waar heb ik zelf grip op? Het antwoord daarop is onder andere bewegen, en daarmee kun je de uitkomsten van de behandeling wel degelijk positief beïnvloeden.’

Meer informatie

Lees ook het artikel van revalidatiearts Kees Emmelot 'Bewegen is een absolute voorwaarde voor leven'. Of kijkt u voor meer informatie op de site van Revalidatiegeneeskunde of het Oncologische centrum.

Voor specifieke vragen aan een afdeling, ga naar de contactpagina. U kunt ook kijken bij de meestgestelde vragen.