ISALA

Check, check, dubbelcheck bij bloedtransfusies

Het kan iedereen overkomen. Dat je op een moment in je leven bloed nodig hebt. Bijvoorbeeld tijdens een operatie of na een ongeval. Daarom brengt bloedbank Sanquin elke dag bloed naar de afdeling Bloedtransfusie in het Klinisch chemisch laboratorium van Isala. Medisch analist Ingrid Boekel houdt hier samen met haar collega’s de bloedvoorraad voor heel Isala Zwolle op peil. ‘Gemiddeld brengt de koerier zo’n veertig zakken bloed per dag. Soms komt hij zelfs twee keer.’

Medisch analist Ingrid Boekel
 

Rode bloedcellen

In Nederland zijn ongeveer 400 duizend donors die vrijwillig bloed doneren. Zij geven per donatie een halve liter bloed. Ingrid: ‘Sanquin scheidt het bloed na afname in drie bloedproducten: rode bloedcellen, plasma en bloedplaatjes. De rode bloedcellen gaan voornamelijk naar de Spoedeisende hulp en de operatiekamers, waar het gebruikt wordt bij patiënten die bloed verloren hebben. Hiervoor hebben we altijd bloedgroep O negatief op voorraad, de bloedgroep die iedereen kan krijgen. Ook gaan rode bloedcellen naar patiënten met een verstoorde aanmaak van rode bloedcellen, bijvoorbeeld mensen met een beenmergafwijking. Bloedplasma is nodig als er sprake is van veel bloedverlies. En bloedplaatjes gaan vooral naar patiënten met kwaadaardige bloedziekten, zoals leukemie.’

Bloedgroep bepalen

Als een afdeling een bloedproduct bestelt, komt de melding bij Ingrid en haar collega’s binnen. ‘We doen dan allereerst een bloedgroepbepaling door een buisje bloed van de patiënt in de bloedgroepautomaat te stoppen. De automaat geeft dan aan welke bloedgroep de patiënt heeft en welke antistoffen er in het bloed aanwezig zijn.’ Als de bloedgroepautomaat aangeeft dat iemand antistof-positief is, wordt er handmatig vervolgonderzoek gedaan om uit te zoeken om welke antistof het gaat. ‘Dat is mastermind voor gevorderden!’, lacht Ingrid. ‘Zo doen we voor 125 patiënten per dag een bloedgroepbepaling.’

Strenge controle

Daarna volgen er strenge controles. Ingrid: ‘Zodra het bloedproduct via Sanquin bij ons binnenkomt, checkt één van de bloedtransfusie-analisten met de bloedgroepautomaat of de bloedgroep die op de zak vermeld staat ook daadwerkelijk in de zak zit. Vervolgens checken wij of bij de patiënt het hele pre-transfusietraject goed is doorlopen, dus of er twee onafhankelijke monsters bloed zijn afgenomen en onderzocht voor de bloedgroep en antistofscreening. Daarna plakken wij een barcode met de patiëntengegevens op de zak die gekoppeld is aan de bewuste patiënt. Is dat in orde, dan komt een brancardier de zak bloed halen.’ Maar ook dan is de controle nog niet voorbij. Ingrid: ‘Als de brancardier vervolgens de zak met het bloedproduct komt halen, checkt hij samen met de bloedanalist nogmaals of de barcode overeenkomt met de patiëntgegevens op de lijst. Deze procedure wordt nogmaals uitgevoerd als de zak bloed aankomt op de bewuste afdeling. Veiligheid gaat boven alles.’