ISALA

Slaapstoornis aanpakken

Vanaf maandag 5 februari 2018 heeft het Isala Slaapcentrum een nieuw en groter onderkomen aan de Dokter Stolteweg tot zijn beschikking. Hier heeft het multidisciplinaire team alle ruimte om patiënten met slaapstoornissen optimaal te begeleiden en te behandelen.

Verhoogde valneiging, vermoeidheid, prikkelbaarheid of concentratieproblemen. De problemen van een slaapstoornis beperken zich meestal niet tot de slaap. Ze kunnen ernstige gevolgen hebben voor het functioneren overdag. Ongeveer een derde van de volwassen ondervindt problemen met de slaap. Toch raadpleegt slechts een klein deel hiervan de huisarts. Volgens PA (physician assistant) Emiel Hofhuis van het slaapcentrum vinden mensen vaak toch een manier om er een tijdje mee om te gaan. ‘Of ze zien het niet als een dusdanig probleem om met de huisarts te bespreken. Maar neemt de kwaliteit van leven af door de slaapstoornis, dan wordt het wel echt tijd om aan de bel te trekken. Voor een kortdurend slaapprobleem kan je prima bij de huisarts terecht, die bijvoorbeeld advies geeft over slaaphygiëne. Is er sprake van een langdurend slaapprobleem, dan is er een andere benadering nodig. Vaak zijn er meerdere factoren aanwezig die het slaapprobleem in stand houden. Het Isala slaapcentrum kan in veel gevallen iets voor iemand betekenen.’

 PA (physician assistant) Emiel Hofhuis

Elke slaapstoornis

Ongeacht de verdenking van het type slaapstoornis, kan de huisarts doorverwijzen naar het Isala Slaapcentrum. Dat onderscheidt zich met expertise over allerlei slaapstoornissen. Emiel is één van de in totaal zes PA’s binnen het slaapcentrum. Een PA is een HBO Master opgeleide zorgprofessional die medische taken binnen een medisch specialisme zelfstandig mag uitvoeren en structureel taken van een arts overneemt. In het Isala Slaapcentrum hebben de PA’s verschillende medische achtergronden. ‘Hierdoor is er brede kennis uit diverse specialismen aanwezig. Kennis die wij in onze dagelijkse beroepsuitoefening toepassen, waardoor wij specifieke slaapstoornissen of andere ziektebeelden snel herkennen en de juiste specialist(en) kunnen inschakelen. Ook is er een PA’er die momenteel de opleiding tot somnoloog (slaapgeneeskundige) volgt, waarmee de mate van expertise binnen het slaapcentrum alleen maar zal stijgen.’

Meer slaapstoornissen

In het verleden zagen de specialisten in het slaapcentrum vooral ademgerelateerde slaapstoornissen. Die ervaring heeft hen dan ook sterk gemaakt in het behandelen van het meest voorkomende slaapprobleem: Slaapapneu. Een stoornis waarbij er meerdere ademstops zijn tijdens de slaap. Naast deze slaapapneu is er de laatste jaren steeds meer aandacht voor andere slaapstoornissen. Emiel somt er een paar op: ‘Narcolepsie, slaapstoornissen op basis van neurologische aandoeningen zoals rusteloze benen. Ook ligt er soms zwaar psychisch lijden aan een slaapprobleem ten grondslag. Zo zie je maar hoe belangrijk het is om een serieus slaapprobleem te herkennen.’

Gedrag

‘Er zijn ook slaapproblemen die op zich zelf niet ernstig maar wel heel vervelend zijn. Zo kunnen mensen het idee hebben dat ze veel wakker liggen, terwijl ze in werkelijkheid genoeg uren slapen. De medische term hiervoor is slaapmisperceptie. Dan zijn er ook mensen die niet goed inslapen of door kunnen slapen vanwege een bepaald levenspatroon. Slaapstoornissen door gedrag komen veel meer voor dan vroeger. Lang geleden gingen we letterlijk met de kippen op stok, maar dat is decennia niet meer het geval. Televisie, radio, tablets, computers, mobiele telefoons; het heeft ons leven er veel makkelijker op gemaakt maar het maakt het voor een groep mensen ook steeds lastiger om een goede weg te vinden naar optimale slaap. Daar komt bij dat veel meer mensen een zittend beroep hebben en te weinig bewegen om het lichaam echt te vermoeien.’

‘Het klinkt vaak een beetje betuttelend maar een slaapstoornis kan wel degelijk aan gedrag liggen. Als jij laat in de avond nog gaat sporten of tot elf uur ’s avonds achter de computer zit, kan jouw brein geen afscheid nemen van activiteiten en is het daarmee onvoldoende voorbereid op slaap. Het blauwe licht van tablets maakt ons wakkerder en beïnvloedt het slaap-waakritme, waardoor inslapen lastiger wordt. Het goede nieuws is dat er vaak best veel aan te doen is om het tij weer te keren. We brengen deze mensen bijvoorbeeld in contact met een slaapoefentherapeut, die met hen aan de slag gaat om een nieuw en gezonder ritme op te bouwen.’

Samenwerking

Het Isala Slaapcentrum werkt goed samen met huisartsen en andere specialisten. Dit ziet er als volgt uit. Mensen met slaapproblemen melden zich in eerste instantie bij de huisarts. Bij kortdurende slaapproblemen geeft hij of zij advies over slaaphygiëne regels en schrijft in uitzonderlijke gevallen een slaapmiddel voor, als het functioneren op korte termijn sterk beïnvloedt wordt. Langdurige slaapproblemen vragen om een hele andere benadering, waarvoor de huisarts de patiënt naar het Isala Slaapcentrum kan verwijzen. Hier is de aanpak multidisciplinair (in samenwerking met meerder specialisten) en eventueel therapeutisch, omdat er vaak factoren meespelen die slaapstoornis onderhouden.’

Slaaponderzoek

Vaak krijgt de patiënt eerst een slaaponderzoek. Met slaaponderzoek kunnen de meest voorkomende stoornissen worden ontdekt of uitgesloten. De patiënt komt naar ziekenhuis voor het aanleggen van de slaapapparatuur en gaat hiermee naar huis om in zijn eigen bed te slapen. Een dag later levert de patiënt de slaapapparatuur weer in bij het ziekenhuis. Hierna komt de patiënt langs voor een afspraak met de specialist of de PA. Emiel: ‘Afhankelijk van de bevindingen, kunnen wij de patiënt of naar het juiste specialisme verwijzen of een behandeling starten. Soms vindt er ook overleg plaats in een multidisciplinair team, bestaande uit KNO-artsen, neurologen, longartsen, psychologen gespecialiseerd in slaap en PA’s. Daarnaast is er nauwe samenwerking met internisten, cardiologen, urologen, medische psychologie, kaakchirurgen, tandartsen en slaapoefentherapeuten. Is het slaapprobleem nog complexer, dan kunnen we de patiënt doorverwijzen naar Stichting SEIN. Wij hebben maandelijks overleg met dit expertisecentrum dat complexe slaapstoornissen onderzoekt en behandelt.’

Innovatie

Door middel van thuismonitoring kunnen we via een online verbinding data inzien van het CPAP-apparaat (ademmasker slaapapneu) en de therapie eventueel bijstellen. Dat scheelt de patiënt een bezoek aan het ziekenhuis. Het voordeel van onze nieuwe locatie is dat er dagelijks iemand van de leverancier van de CPAP-apparaten aanwezig is. Wij kunnen een patiënt met de diagnose slaapapneu diezelfde dag nog langs sturen om een CPAP te laten afstellen en mee te geven. Bovendien heeft deze fabrikant een app ontwikkeld waarmee mensen hun eigen therapie kunnen volgen.’

Snel een afspraak

Met zes PA’s in huis en een PA in opleiding, kan het Isala Slaapcentrum goed inspelen op de vraag. Wordt een patiënt vandaag door de huisarts verwezen, dan krijgt hij of zij binnen twee weken een slaaponderzoek en binnen drie weken een afspraak om de uitkomst hiervan te bespreken.’

Meer informatie vindt u op de website Isala Slaapcentrum.