Contact
  1. 7691 Alopecia areata
Punt Coronavirus (COVID-19) Bent u patiënt, begeleider of bezoeker? Hier vindt u belangrijke informatie over uw bezoek aan Isala.

Alopecia areata betekent pleksgewijze kaalheid. Het is een ziekte van de haarwortels. De plekken waar de haarwortels zijn aangetast, zijn rond of ovaal. In de plekken vallen (vrijwel) alle haren uit, terwijl de huid eromheen een normale haargroei toont. Het gevolg is dat er één of meer kale gebieden ontstaan. In deze folder leest u over mogelijke behandelingen en wat u zelf  kunt doen.

Hoe ontstaat alopecia areata?

De precieze oorzaak van alopecia areata is onbekend. Als oorzaak van alopecia areata wordt gedacht aan een stoornis in het afweermechanisme van het lichaam. De afweer is als het ware ontspoord en richt zich niet tegen infecties van buitenaf maar tegen het eigen lichaam. In dit geval tegen de haarwortels. Men denkt dat alopecia areata van immunologische oorsprong is. Dit wordt versterkt doordat gebleken is dat mensen met deze ziekte verhoudingsgewijs iets vaker lijden aan andere ziekten die gepaard gaan met stoornissen in het afweersysteem. Dit kunnen sommige schildklierziekten, vitiligo (witte plekken op de huid) of bepaalde vormen van bloedarmoede zijn. Of spanningen en teveel stress alopecia areata kunnen uitlokken of verergeren, is niet bekend. Waarschijnlijk spelen deze factoren slechts een ondergeschikte rol.

Wat zijn de verschijnselen?

  • De kale plekken blijven vaak beperkt tot het behaarde hoofd.
  • In principe kunnen kale plekken ontstaan op alle lichaamsgebieden met haar, zoals wenkbrauwen, baard, oksels en schaamstreek.
  • Het komt voor dat het haar niet pleksgewijs uitvalt. Men ziet dan gelijkmatig en verspreid over de gehele hoofdhuid haaruitval optreden.
  • In zeldzame gevallen valt al het hoofd- of lichaamshaar uit. Vaak zijn dan ook de nagels aangetast. Meestal blijft de aandoening  beperkt tot één of enkele kale plekken op het hoofd.

Verloop alopecia areata

Het verloop is erg grillig en bij iedereen anders. Het is moeilijk te voorspellen of en wanneer het haar terugkomt en of het daarna weer uitvalt. Alopecia areata treedt aanvalsgewijs op. Vaak merkt diegene zelf niets van haaruitval, maar worden kale plekken ontdekt door de kapper, familieleden of vrienden. Meestal ziet men spontaan herstel van de haargroei binnen enkele maanden tot jaren. Soms geneest het niet helemaal. Ook komt het voor dat de haargroei zich in de oorspronkelijke plekken herstelt, maar ontstaan ergens anders opnieuw kale plekken. Soms is er uitbreiding tot een volledige kaalheid van het hoofd of van het hele lichaam. Maar de kaalheid is niet per definitie onherroepelijk. In principe kan het haar altijd weer terugkomen. Het is zelfs zo dat 80% van alle gevallen spontaan binnen zes maanden weer herstelt.

Alopecia areata tast op zich de lichamelijke gezondheid niet aan. Men kan hiermee net zo oud worden als ieder ander. Kaalheid kan wel een enorme impact hebben op de kwaliteit van uw leven, denk aan sociale contacten.

Diagnose

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Omdat alopecia areata een totaal andere aanpak behoeft dan andere vormen van haaruitval, is het stellen van de juiste diagnose belangrijk. Wanneer het haarverlies met scherp omschreven kale plekken op de hoofdhuid begint, is de diagnose niet moeilijk te stellen. Ingewikkelder wordt het als de ziekte alleen op andere behaarde lichaamsgebieden, zoals de wimpers, wenkbrauwen of de baardstreek optreedt. Soms is aanvullend onderzoek van de haarwortels en/of huidweefsel noodzakelijk om andere haarziekten uit te sluiten.

Behandeling

Wat is de behandeling?

Meestal herstelt de haargroei zich spontaan binnen enkele jaren. Dit betekent dat men eigenlijk altijd het natuurlijke beloop zou moeten afwachten. Alopecia areata is voor veel mensen een bedreigende ziekte. Voor hen is het moeilijk een afwachtende houding aan te nemen.

Om het herstel van de haargroei te bespoedigen, kunnen de volgende behandelingsmethoden worden overwogen:

Prikkeltherapie

Dit is het aanbrengen van zalven, crèmes of lotions, die irritatie opwekken van de hoofdhuid. Een voorbeeld hiervan is Pekelharing-lotion. Of prikkeltherapie effectief is, wordt in twijfel getrokken.

Corticosteroïden

Lees eventueel ook de folder 'Corticosteroïden voor de huid'. Corticosteroïden zijn hormonen die uw lichaam ook zelf maakt. Ze beïnvloeden het afweersysteem. Door toevoeging van corticosteroïden hoopt men de abnormale afweerreactie in de alopecia-plekken te onderdrukken. Men kan corticosteroïden als zalf, crème of lotion op de huid aanbrengen.

Ook kunnen corticosteroïden in de huid van de kale plekken worden ingespoten. Dit is pijnlijk. Soms ziet men dat na enkele weken inderdaad hergroei van de haren optreedt. Dit is vaak tijdelijk. Wordt de behandeling gestopt, dan kunnen de haren weer uitvallen.

Systemische behandeling met pillen

Minoxidil wordt vaak als 'wondermiddel' tegen alle vormen van kaalheid aangeprezen. Bij alopecia areata heeft 5% minoxidil-lotion wellicht enig effect.

Lichttherapie

Met een hoogtezonbehandeling (ultraviolette straling) kunnen bij een deel van de patiënten in het begin goede resultaten worden geboekt. Maar als de haargroei zich heeft hersteld, kan het licht niet meer tot de huid doordringen en valt het haar meestal weer uit.

Lokale immuuntherapie

In ernstige gevallen kan deze, nog niet algemeen toegepaste, methode worden overwogen. De patiënt wordt eerst overgevoelig (allergisch) gemaakt voor een bepaalde stof, meestal diphencyprone. Daarna worden de kale plekken ingesmeerd met deze stof, zodat hier een allergisch eczeem ontstaat. Door deze allergische reactie, die verder geen nadelige gevolgen heeft, worden de haarwortels als het ware gestimuleerd. Hierdoor komt de haargroei bij een aantal patiënten terug.

Wat kunt u zelf doen?

Camouflage

Storende alopecia-plekken kunnen gecamoufleerd worden met een pruik of haarstukje. De zorgverzekeraars hanteren hiervoor een vergoedingsregeling.

Dieet niet zinvol

De haargroei is niet te beïnvloeden door dieetmaatregelen. Ook vitamines helpen niet. Extra toevoeging van mineralen heeft eveneens geen zin. Onderzoek van de haren op eventuele tekorten (haaranalyse) raden wij niet aan. Haaranalyse levert geen enkele aanvullende informatie op die van belang is voor de genezing van alopecia areata.

Wat zijn de vooruitzichten?

Het beloop van de ziekte wordt ongunstig beïnvloed als:

  • de aandoening in uw jeugd is ontstaan
  • andere ziekten van immunologische oorsprong bij u of in uw familie voorkomen
  • andere lichaamsgebieden, waar normaal haren en/of nagels groeien, aangetast zijn
  • alopecia areata in uw familie voorkomt.

In hoeverre alopecia areata erfelijk is, is niet bekend. Wel blijkt de haarziekte bij zo’n 10% van de patiënten ook in de familie voor te komen. Een zekere aanleg is dus waarschijnlijk wel aanwezig. Bij een aantal mensen is de haaruitval blijvend.

Meer informatie

Meer informatie is beschikbaar via de Alopecia Areata Patiëntenvereniging (Klaverstraat 74, 5025 MD in Tilburg).

Voor aanvullende informatie over huidaandoeningen en patiëntenverenigingen, kunt u bellen met de Huidfederatie/Nationaal Huidfonds via: (026) - 35 14 160 (dagelijks tijdens kantooruren). 

Contact

Heeft u nog vragen, dan kunt u bellen met de locatie waar u onder behandeling bent:

Meppel

Dermatologie
(0522) 23 38 07 (bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 8.30 tot en met 17.00 uur)

De polikliniek Allergie is van maandag tot en met vrijdag telefonisch bereikbaar van 8.30 tot 9.00 uur, via (0522) 23 38 27.

Kunt u niet komen? Laat het ons snel weten, dan maken wij een nieuwe afspraak.

18 maart 2020 / 7691