Contact
  1. 8156-Longkanker: Immunotherapie

Bijlage van het PID Longkanker

Uw longarts heeft u geadviseerd om een behandeling met immunotherapie te starten. Voordat de behandeling begint, informeren de longarts en de verpleegkundig specialist of oncologieverpleegkundige u hierover. In deze folder kunt u de informatie nog eens rustig doorlezen.

Wat is immunotherapie?

Bij immunotherapie krijgt u  een medicijn via een infuus. Dit medicijn is een antilichaam (een soort menselijk eiwit) dat het afweersysteem van het lichaam kan aanzetten om actief te worden tegen tumorcellen. Een tumor kan afweerreacties van het lichaam blokkeren. Raar, want een tumor is er  echt en maakt stoffen vrij die eigenlijk door het lichaam als vreemd herkend zouden moeten worden. Eigenlijk zou er dus een afweerreactie van het lichaam moeten optreden. Maar dat gebeurt dus niet of in ieder geval onvoldoende om de groei van een tumor tegen te gaan. Immunotherapie zorgt ervoor dat afweercellen van het lichaam de tumorcellen wel zien. Zo kunnen ze de tumor aanvallen en proberen op te ruimen.

Er zijn momenteel twee verschillende medicijnen beschikbaar; nivolumab en pembrolizumab. Nivolumab kan als vervolgbehandeling gegeven worden na eerdere behandeling met chemotherapie. Pembrolizumab kan bij een geselecteerde groep patiënten als eerste behandeling (eerste lijn) en als vervolgbehandeling worden gegeven. Voor welke behandeling u in aanmerking komt bespreekt de longarts met u.  Meer informatie kunt u vinden op de website van Longkanker Nederland.

Wat is het doel van immunotherapie?

Een behandeling met immunotherapie bij longkanker heeft als doel de kanker terug te dringen en daardoor uw leven te verlengen. Dit gaat vaak samen met een verbetering van de kwaliteit van leven. Genezing door een behandeling met immunotherapie is niet mogelijk. De behandeling slaat niet bij iedereen aan, de longarts bespreekt met u hoe groot de kans is dat de behandeling bij u aanslaat. Van te voren is niet te voorspellen bij wie de behandeling effectief zal zijn.

De behandeling

De behandeling wordt gegeven op de dagverpleging. Als u opgenomen bent voor immunotherapie, kunt u bezoek ontvangen wanneer u dat wilt. Er zijn geen vaste bezoektijden. Wel adviseren we u om maximaal twee bezoekers tegelijkertijd te ontvangen.

Controle tijdens de behandeling

Tijdens de behandeling met immunotherapie komt u telkens voor een volgende kuur op de polikliniek Longgeneeskunde voor controle. Deze controle kan plaatsvinden bij de verpleegkundig specialist of de longarts. Voor elke kuur wordt er bloedonderzoek verricht. Tijdens de controle wordt besproken hoe het met u gaat en of u bijwerkingen heeft van de immunotherapie. Na een aantal kuren wordt het effect van de immunotherapie vastgesteld door het maken van een CT- of PET-CT-scan. De longarts bespreekt met u wanneer deze scan plaats zal vinden.

Wanneer moet u contact opnemen?

Neem direct contact op met de oncologieverpleegkundige van Isala als één van de volgende klachten ontstaat:

  • Nieuwe of toegenomen kortademigheid.
  • Nieuwe of toegenomen pijn op de borst.
  • Nieuwe of toegenomen moeite met of pijn tijdens het ademen.
  • Nieuw ontstaan of toegenomen hoesten of verandering in het soort hoesten (bijvoorbeeld u hoest meer slijm of bloed op).
  • Koorts, vermoeidheid of andere verschijnselen die gelijktijdig zijn ontstaan met veranderingen in uw ademhalingspatroon of met andere longklachten.
  • Diarree.
  • Huiduitslag.

Telefoonnummers vindt u in hoofdstuk 1 van het PID Longkanker en op het visitekaartje dat u heeft gekregen. 

Na de behandeling

Mocht uit onderzoek blijken dat de immunotherapie bij u geen effect heeft, dan wordt de behandeling gestopt. De longarts bespreekt met u of en zo ja, welke behandelopties er zijn na de immunotherapie. Bent u voor de immunotherapie verwezen vanuit een ander ziekenhuis, dan wordt u in overleg met uw arts terug verwezen naar de longarts in uw eigen ziekenhuis. Ook kunt u natuurlijk altijd zelf de keuze maken om te stoppen met de behandeling. In overleg met u wordt dan het vervolg afgesproken.

Bijwerkingen en wat kunt u zelf doen?

Bijwerkingen

Over het algemeen geeft een behandeling met immunotherapie minder bijwerkingen dan chemotherapie. Treden er bijwerkingen op, dan heeft dit te maken met het overmatig werken van  het immuunsysteem. Dit kan in verschillende organen gebeuren. Ook kan het zijn dat iemand door deze therapie veel meer last krijgt van mogelijk sluimerende auto-immuunziekten, zoals psoriasis of reuma. Heeft iemand normaal slechts  een schilfertje op de huid of wat pijn in de gewrichten, zodra de immunotherapie start, gaan alle remmen los en kan de eigen afweer de klachten van psoriasis of reuma sterk doen toenemen. Voor de start van de behandeling krijgt u daarom uitleg over de mogelijke bijwerkingen en wordt met u besproken wanneer u contact moet opnemen met het ziekenhuis. 

Vermoeidheid en verminderde energie

Vermoeidheid tijdens immunotherapie komt regelmatig voor. Hoeveel last u ervan heeft en hoe lang, wisselt sterk van persoon tot persoon. Mocht u zich lusteloos en moe voelen, houd hier dan rekening mee in uw dagelijkse leven. Bouw rust en regelmaat in uw leven in. Probeer zo mogelijk 's ochtends op tijd op te staan en ga zo nodig 's middags weer even liggen. Heeft u moeite om de dagen door te komen, maak dan van tevoren een duidelijke, overzichtelijke dagindeling. Stel prioriteiten. Doe alleen wat u echt belangrijk vindt. Durf 'nee' te zeggen.

Om uw conditie op peil te houden kunt u bijvoorbeeld proberen te fietsen, wandelen of zwemmen. Want hoe minder u doet, hoe slechter uw lichamelijke conditie, des te sneller u moe wordt. Zorg voor voldoende afleiding en ontspanning. Juist activiteiten waarin u plezier heeft, kunnen u soms over uw vermoeidheid heen helpen.

Sommige mensen krijgen tijdens de behandeling last van concentratiestoornissen of problemen met het geheugen. Daarnaast zijn andere tijdens de behandeling ook meer emotioneel en/of prikkelbaar. Wanneer u last krijgt van dit soort gevoelens, is het goed te weten dat deze na enige tijd weer kunnen verdwijnen.

Seksualiteit en anticonceptie

Medisch gezien is er geen bezwaar tegen seksueel contact. Door bijwerkingen van eerdere behandeling met chemotherapie en het gebruik van overige medicatie kan de zin in vrijen verminderd zijn. De behoefte aan tederheid en intimiteit kan juist toenemen. Is vrijen pijnlijk door een droge vagina, dan kan een glijmiddel uitkomst bieden. Een glijmiddel als Sensilube® is te koop bij drogist of apotheek. Aarzel niet om vragen of problemen op dit gebied te bespreken met de oncologieverpleegkundige of arts.

Het is absoluut af te raden tijdens en vlak na de behandeling zwanger te worden. Dus ook als u denkt verminderd of niet vruchtbaar te zijn, moet u anticonceptie gebruiken. Uw arts kan u adviseren welke vorm van anticonceptie in uw situatie het meest geschikt is.

Praktische informatie

Huishoudelijke maatregelen

Van chemotherapie is bekend dat de uitscheidingsproducten cytostaticaresten bevatten gedurende een aantal dagen na de kuur. Immunotherapie is geen chemotherapie. Aangezien het een nieuwe behandeling betreft, is het nog onbekend of de uitscheidingsproducten besmet zijn na toediening. Wij adviseren u de normale huishoudelijke maatregelen te treffen.

Autorijden en immunotherapie

  • Bij de eerste kuur wordt zelf autorijden op de dag van de kuur ten strengste afgeraden.
  • Als de vervolgkuren bij u zonder enig probleem verlopen, is op de dag van de kuur zelf rijden niet strikt verboden, maar wordt niet aanbevolen.
  • Als u besluit zelf te rijden is het verstandig ervoor te zorgen dat er zo nodig een vervangende chauffeur beschikbaar of oproepbaar is, voor het geval u na de kuur onverhoopt toch niet in staat bent zelf terug te rijden.
  • In de periode tussen twee kuren mag u uiteraard autorijden als u het gevoel heeft dat u dat aankunt. Gebruik hierbij uw gezond verstand!

Vervoersvergoeding

Om te weten of u voor een vervoersvergoeding in aanmerking komt, kunt u contact opnemen met uw zorgverzekeraar. Alle verzekeringen van Achmea hebben een gezamenlijk informatienummer (vervoerslijn) dat u hiervoor kunt bellen: t 0900 230 23 40.

Alcoholgebruik

Het drinken van alcohol tijdens een immunotherapiebehandeling is niet in alle situaties 'verboden'. Drink altijd met mate en houdt er rekening mee dat alles wat u drinkt anders kan smaken en anders kan 'vallen'. Vraag uw behandelend specialist of er in uw specifieke situatie een reden is om helemaal van het gebruik van alcohol af te zien.

Informatie over voeding en kanker

Op de website www.voedingenkankerinfo.nl worden vragen beantwoord over voeding en de preventie van kanker, voeding rondom de behandeling van kanker en voeding ná de behandeling van kanker.

Saunabezoek en immunotherapie

Houd er rekening mee dat u zich de eerste periode na toediening van de medicijnen 'anders dan anders' kunt voelen. Saunabezoek kan hierdoor anders aanvoelen dan voor de behandeling. Als u denkt dat het voor u prettig zal zijn, kunt u het proberen.

Zwemmen tijdens immunotherapie

Houd er rekening mee dat u zich de eerste periode na toediening van de medicijnen 'anders dan anders' kunt voelen. Als u denkt dat zwemmen voor u prettig zal zijn, kunt u het proberen.
Bewegen tijdens immunotherapie is van belang voor het zo goed mogelijk in stand houden van uw conditie. Zwemmen leent zich daar in principe prima voor.

Kinderen

Als u als ouder immunotherapie krijgt, raden we u aan uw kinderen een keer mee te nemen naar de afdeling. Zo kunnen zij met eigen ogen zien wat er gebeurt. De eerste toediening is hiervoor minder geschikt. Waarschijnlijk bent u op dat moment zelf ook gespannen, waardoor u uw kinderen minder goed kunt begeleiden. Bespreek het bezoek van uw kinderen met de verpleegkundigen, zo kunnen zij rekening houden met hun komst. 

Bekijk de voorlichtingsfilm

Wij laten u graag zien hoe de Dagverpleging van Isala Zwolle werkt, zodat u weet wat u te wachten staat. Op de Dagverpleging van Isala Diaconessenhuis is de werkwijze vergelijkbaar.

Screenshot video Welkom op de Dagverpleging

 

23 november 2018 / 8156 / P

Voor specifieke vragen aan een afdeling, ga naar de contactpagina. U kunt ook kijken bij de meestgestelde vragen.