Contact
  1. 8445-Scheur achterste kruisband
Punt Coronavirus (COVID-19) Bent u patiënt, begeleider of bezoeker? Hier vindt u belangrijke informatie over uw bezoek aan Isala.

De achterste kruisband in de knie is zeer stevig. Toch kan de kruisband scheuren door forse krachten, zoals bij een ongeluk of bij het overstrekken van de knie. In deze folder leest u hoe deze blessure ontstaat, welke klachten erbij horen en hoe de behandeling eruit ziet.

Over de knie

Het kniegewricht is een stabiel gewricht door de vele banden (ligamenten) van de knie. Er zijn vier belangrijke stabiliserende banden; de binnenste- en buitenste band en de voorste- en achterste kruisband. Van deze vier banden is de achterste kruisband de meest stevige band van de knie. De achterste kruisband loopt in het midden van de knie en verbindt de achterkant van het onderbeen met de voorkant van het bovenbeen en loopt achter de voorste kruisband langs (zie afbeelding 1).

Door deze ligging van de achterste kruisband zorgt hij ervoor dat het scheenbeen niet naar achteren kan bewegen of te veel kan draaien ten opzichte van het dijbeen. Hierdoor zorgt hij voor stabiliteit van de gehele knie bij het maken van voor-achterwaartse bewegingen en bij draaibewegingen. Ook ondersteunt de achterste kruisband de binnenste en buitenste banden bij de stabiliteit van de knie. Letsel aan de achterste kruisband (zie afbeelding 2 en 3) komt vaak door forse krachten op het onderbeen ten opzichte van het bovenbeen en kan op alle leeftijden voorkomen. Een achterste kruisbandscheur betekent dat er vaak een hogere kans is op het ontwikkelen van kraakbeenslijtage (artrose) op de lange termijn.

Illustratie vooraanzicht knie gescheurde kruisband

Afbeelding 1: het dijbeen (femur), scheenbeen (tibia), knieschijf (patella), kuitbeen (fibula), voorste kruisband en achterste kruisband

Illustratie vooraanzicht knie met gescheurde achterste kruisband

Illustratie zijaanzicht knie met gescheurde achterste kruisband

Afbeelding 2 en 3: gescheurde achterste kruisband

Wat zijn de oorzaken?

Letsel aan de achterste kruisband gaat vaak gepaard met ander letsel binnen de knie zoals meniscusletsel, kraakbeenschade of letsel van de overige banden. Het is dan ook een ernstig letsel van de knie. De achterste kruisband is een zeer sterke structuur die alleen door forse krachten scheurt. Dit kan bijvoorbeeld komen door het zogenoemde dashboard trauma: in gebogen kniehouding wordt het onderbeen ten opzichte van het bovenbeen naar achteren geduwd, bijvoorbeeld bij een frontale aanrijding in een auto.

Ook kan er een scheur ontstaan in de achterste kruisband bij het overstrekken van de knie. Bij contactsporten kan er een scheur ontstaan door een trap naar achteren op het onderbeen ten opzichte van het bovenbeen. Letsel van de achterste kruisband kan gepaard gaan met een knieluxatie (knie uit de kom).

Wat zijn de klachten?

In de acute fase zullen patienten een “plop” of een “knak” gevoel in de knie beschrijven. De knie is pijnlijk en er treedt vaak in de eerste uren na het trauma een zwelling van de knie op. Na het trauma kan de knie meestal niet goed belast worden.  Vervolgens kan er een gevoel van instabiliteit optreden. Hierbij is er een gevoel van doorzakken van de knie dat zowel op kan treden in het dagelijks leven als tijdens het sporten. Klachten van instabiliteit worden veroorzaakt doordat het onderbeen tov bovenbeen teveel naar achteren beweegt. Daarnaast kunnen er pijnklachten ontstaan aan de voorzijde van de knie rondom de knieschijf. Pijn rondom de knieschijf wordt veroorzaakt doordat het onderbeen teveel naar achteren zakt, hierdoor ontstaat er meer druk op de knieschijf en dit veroorzaakt de pijn.

Welke onderzoek wordt er gedaan?

Om de diagnose te stellen zal de orthopedisch chirurg (of een arts in opleiding/physician assistant) eerst een vraaggesprek met u voeren (anamnese), gevolgd door een lichamelijk onderzoek. Een scheur in de achterste kruisband komt niet vaak voor en in de acute fase is onderzoek aan de knie vaak niet mogelijk door pijn en/of zwelling in de knie. Daarom kan het van belang zijn om het onderzoek na een aantal dagen nog eens te herhalen.
Naast het vraaggesprek en het lichamelijk onderzoek zullen er röntgenfoto’s gemaakt worden om te zien of er schade is aan de botten of het kraakbeen van de knie. Vrijwel altijd wordt er een MRI-onderzoek van de knie verricht; dit om te onderzoeken of er naast schade van de achterste kruisband ook ander bandletsel of meniscusschade is opgetreden. Bij langer bestaand letsel van de achterste kruisband kan er naast de gewone röntgenopname ook een stress opname gemaakt worden. Dit is een röntgenopname waarbij achterwaartse druk op de knie wordt uitgevoerd, hiermee kan een uitspraak gedaan worden over de mate van speling in de knie.

Wat is de behandeling?

In de behandeling van achterste kruisbandletsel kan onderscheid gemaakt worden tussen de behandeling in de acute fase, de conservatieve (niet operatieve) behandeling en de operatieve behandeling.

Acute fase

In de acute fase kan pijn en zwelling optreden. Doel van de behandeling in de acute fase is pijnvermindering en het verminderen van zwelling. Hierbij kan soms gebruikt gemaakt worden van krukken om het aangedane been te ontlasten. Vaak wordt een specifieke brace gegeven die de achterste kruisband ondersteunt. Na de acute fase kan er een conservatieve behandeling starten of een operatieve ingreep uitgevoerd worden.

Conservatieve (niet-operatieve) ingreep

Niet alle achterste kruisbandletsels hoeven geopereerd te worden. U zult met de orthopedisch chirurg bespreken welke behandeling voor u de beste optie is. Wanneer de zwelling en pijn afnemen zal de beweeglijkheid van de knie weer voorzichtig toenemen en zult u merken dat de knie steeds beter belast kan worden. Onder begeleiding van een fysiotherapeut zal de belastbaarheid verder worden opgebouwd en zal er aandacht worden besteed aan het looppatroon, spierkracht oefeningen, oefeningen voor de gehele keten van het been en proprioscepsis. Deze oefeningen, eventueel in combinatie met een aanpassing op activiteitenniveau zorgen bij veel mensen voor een goede situatie zonder al te veel klachten.

Operatie

Indien er naast de achterste kruisband meerder banden zijn gescheurd, bij sporters waarbij instabiliteit blijft bestaan of bij mensen waarbij de knieklachten rondom de knieschijf hevig aanwezig blijven, kan worden overwogen om het achterste kruisbandletsel operatief te behandelen.

Tijdens de operatie zal de achterste kruisband worden verwijderd en wordt deze vervangen door een lichaamseigen pees (bijvoorbeeld de hamstringpees of een deel van de knieschijfpees). De operatie zal middels een kijkoperatie worden verricht. Indien er schade is aan de banden die aan de buitenachterzijde van de knie lopen zullen ook deze worden vervangen. Daarnaast wordt tijdens de operatie zorgvuldig gekeken naar ander aanwezig knieletsel, zoals bijvoorbeeld een gescheurde meniscus of kraakbeenschade. Mocht er ander letsel gevonden worden, dan wordt ook dit direct tijdens de operatie behandeld.

Na de operatie krijgt u een brace voor zes maanden die de achterste kruisband ondersteunt. U volgt een intensief revalidatietraject met een fysiotherapeut. Ons advies is dit revalidatietraject te volgen bij een fysiotherapeut gespecialiseerd in kruisbanden. Houd rekening met een revalidatie periode van 9 - 12 maanden.

Resultaat

Na de operatie heeft het overgrote deel van de patiënten geen klachten meer van instabiliteit van de knie. De meeste patiënten komen weer terug op het oude sportniveau. Er is echter een deel van de patiënten die het niet lukt dit oude niveau te halen. De kans dat u het oude niveau sportniveau haalt is mede afhankelijk van uw inzet tijdens het revalidatie traject.

Complicaties

De operatie wordt door gespecialiseerde knie chirurgen en met zorg uitgevoerd echter kunnen er soms complicaties optreden. Algemene complicaties bestaan uit een wondinfectie, een trombosebeen, anesthesie gerelateerde risico’s en een nabloeding. Specifieke complicaties zijn het opnieuw optreden van een scheur in de nieuwe achterste kruisband, een gevoelsstoornis van de huid aan de voorzijde van de knie en een blijvend stijve knie. Daarnaast is er een grotere kans op het ontstaan van slijtage van de knie op latere leeftijd na een scheur in de achterste kruisband. Gelukkig komen de complicaties niet vaak voor.

Contact

Heeft u nog vragen, dan kunt u bellen met de locatie waar u onder behandeling bent:

Zwolle, Kampen of Heerde

Orthopedie
088 624 56 56 (bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 8.30 tot 17.00 uur)

Meppel of Steenwijk

Orthopedie
(0522) 23 32 41 (bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 8.30 tot 17.00 uur)

Kunt u niet komen? Laat het ons snel weten, dan maken wij een nieuwe afspraak.

Laatst gewijzigd 15 december 2021 / 8445