Contact
  1. 8446-Scheur voorste kruisband
Punt Coronavirus (COVID-19) Bent u patiënt, begeleider of bezoeker? Hier vindt u belangrijke informatie over uw bezoek aan Isala.

Een scheur in de voorste kruisband is een ernstige blessure en gaat vaak samen met letsel van de meniscus, het kraakbeen of andere banden. Meestal is een verdraaiing van de knie de oorzaak. In deze folder leest u hoe deze blessure ontstaat, welke klachten erbij horen en hoe de behandeling eruit ziet.

Over de knie

Het kniegewricht is een stabiel gewricht door de vele banden (ligamenten) van de knie. Er zijn vier belangrijke stabiliserende banden; de binnenste- en buitenste band en de voorste- en achterste kruisband. De voorste kruisband loopt in het midden van de knie en verbindt de achterkant van het bovenbeen met de voorkant van het onderbeen en loopt voor de achterste kruisband langs (zie afbeelding 1).

Vooraanzicht knie met kruisbanden

Afbeelding 1: het dijbeen (femur), scheenbeen (tibia), knieschijf (patella), kuitbeen (fibula), voorste kruisband en achterste kruisband

Gescheurde voorste kruisband

Door deze ligging van de voorste kruisband zorgt hij ervoor dat het scheenbeen niet naar voren kan bewegen of te veel kan draaien ten opzichte van het dijbeen. Hierdoor zorgt hij voor stabiliteit van de gehele knie bij het maken van voor-achterwaartse bewegingen en bij draaibewegingen. Ook ondersteunt de voorste kruisband de binnenste en buitenste banden bij de stabiliteit van de knie.

Wat zijn de oorzaken?

Een scheur van de voorste kruisband (zie afbeelding 2 en 3) wordt in de meeste gevallen veroorzaakt door sportletsel of een (verkeers)ongeluk. De scheur ontstaat vaak bij een geforceerde draaibeweging van de knie terwijl de voet vaststaat op de grond. Ook kan de voorste kruisband scheuren bij het overstrekken van de knie. Met name beoefenaars van sporten met veel kap-, draai en sprongbewegingen (zoals voetbal, hockey, basketbal en handbal) hebben een verhoogd risico op het krijgen van een voorste kruisbandscheur. Letsel van de voorste kruisband wordt vaak veroorzaakt bij een verdraaiing van de knie zonder dat er lichamelijk contact is met een tegenstander.

Illustratie vooraanzicht knie met gescheurde voorste kruisband

Illustratie zijaanzicht knie met gescheurde voorste kruisband

Afbeelding 2 en 3: gescheurde voorste kruisband

Wat zijn de klachten?

Wanneer de voorste kruisband scheurt voelt of hoort de patiënt vaak een knak/knap of een scheurend geluid en heeft het gevoel dat het onderbeen loskomt van het bovenbeen. Meestal is de knie binnen enkele uren na het trauma gezwollen en direct na het trauma is het vaak niet goed mogelijk het been te belasten. De zwelling en pijnklachten worden vaak minder binnen 2-4 weken wanneer ook het lopen weer goed mogelijk is. De belangrijkste klacht die mensen kunnen hebben na een scheur van de voorste kruisband is instabiliteit van de knie, tijdens het sporten of in het dagelijks leven. Instabiliteit is het ‘verzwikken’ van de knie of angst hiervoor.

Welke onderzoek wordt er gedaan?

Om de diagnose te stellen zal de orthopedisch chirurg (of een arts in opleiding/physician assistant) eerst een vraaggesprek met u voeren (anamnese), gevolgd door een lichamelijk onderzoek. In de acute fase is onderzoek aan de knie vaak niet mogelijk door pijn en/of zwelling in de knie. Daarom kan het van belang zijn om het onderzoek na een aantal dagen nog eens te herhalen. Naast het vraaggesprek en het lichamelijk onderzoek zullen er röntgenfoto’s gemaakt worden om te zien of er schade is aan de botten of het kraakbeen van de knie. In de meeste gevallen wordt er een MRI-onderzoek van de knie verricht; dit om te onderzoeken of er naast schade van de voorste kruisband ook ander bandletsel of meniscusschade is opgetreden. Naar aanleiding van het vraaggesprek, het lichamelijk onderzoek en het MRI-onderzoek wordt een behandelplan gemaakt.

Wat is de behandeling?

In het Isala is er een gespecialiseerd en ervaren team voor de behandeling van uw voorste kruisbandletsel. Voor een optimale zorg rondom de behandeling is er een samenwerkingsverband opgezet in de regio tussen gespecialiseerde (sport)fysiotherapeuten en orthopedisch chirurgen.

Acute fase

In de acute fase kan pijn en zwelling optreden. Doel van de behandeling in de acute fase is pijnvermindering en het verminderen van zwelling. Hierbij kan soms gebruik gemaakt worden van krukken om het aangedane been te ontlasten. U zult direct naar de fysiotherapeut gestuurd worden voor een adequate begeleiding. Hier zult u ook oefeningen krijgen om te voorkomen dat de spierkracht snel afneemt. Na de acute fase kan er een conservatieve behandeling starten of een operatieve ingreep uitgevoerd worden.

Conservatieve (niet-operatieve) behandeling

Niet alle voorste kruisbandletsels hoeven geopereerd te worden. U zult met de orthopedisch chirurg bespreken welke behandeling voor u de beste optie is. Wanneer de zwelling en pijn afnemen zal de beweeglijkheid van de knie weer voorzichtig toenemen en zult u merken dat de knie steeds beter belast kan worden. Onder begeleiding van een fysiotherapeut zal de belastbaarheid verder worden opgebouwd en zal er aandacht worden besteed aan het looppatroon, spierkracht oefeningen,  proprioscepsis en stabiliteit.

Resultaat

Oefentherapie via de (sport)fysiotherapeut, eventueel in combinatie met een aanpassing op activiteitenniveau zorgen bij een deel van de mensen voor een goede situatie zonder klachten.

Operatie

Bij een patiënt die in het dagelijks leven instabiliteitsklachten (‘verzwikken’) houdt ondanks conservatieve therapie of bij een jonge sportieve patiënt die wil blijven sporten op het oude niveau, is een conservatieve behandeling vaak niet afdoende. In dit geval wordt gekozen voor een operatieve behandeling waarbij er een kruisband reconstructie plaatsvindt. Instabiliteit kan namelijk gepaard gaan met het ontstaan van kraakbeenschade en/of meniscus letsel. Er zijn verschillende technieken om de reconstructie operatie uit te voeren zoals de hamstringplastiek, patellapeesplastiek of allograftplastiek (donorweefsel). Welke techniek de voorkeur heeft is afhankelijk van uw klachten, uw activiteiten, overig letsel in de knie en de voorkeur van de orthopedisch chirurg.

Resultaat

Na de operatie is bij het overgrote deel van de patiënten de instabiliteit verdwenen. Een groot deel van de patiënten haalt ook weer het oude sportniveau. Niet iedereen haalt echter na een voorste kruisband reconstructie operatie het oude sportniveau. De totale revalidatie tot sporten op het oude niveau duurt gemiddeld 9 maanden. Het resultaat van de operatie is onder andere afhankelijk van bijkomend letsel van de knie en de inzet van de patiënt tijdens de nabehandeling.

Complicaties

De operatie wordt door gespecialiseerde chirurgen en met zorg uitgevoerd. Toch kunnen er soms complicaties optreden. Algemene complicaties bestaan uit een wondinfectie, een trombosebeen, anesthesie gerelateerde risico’s en een nabloeding. Specifieke complicaties zijn het opnieuw optreden van een scheur in de nieuwe voorste kruisband, een gevoelsstoornis van de huid aan de voorzijde van de knie en een blijvend stijve knie.

De timing van de operatie is belangrijk om een stijve knie te voorkomen. De knie moet eerst tot rust komen en daarom wordt de operatie pas gepland indien de bewegelijkheid van de knie terug is en de zwelling is afgenomen. Meestal duurt dit 6 weken. Verder is er een grotere kans op het ontstaan van slijtage van de knie op latere leeftijd na een scheur in de voorste kruisband. Het hogere risico op slijtage is aanwezig zowel na een conservatieve behandeling als na een operatie. Gelukkig komen de complicaties niet vaak voor.

Contact

Heeft u nog vragen, dan kunt u bellen met de locatie waar u onder behandeling bent:

Zwolle, Kampen of Heerde

Orthopedie
088 624 56 56 (bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 8.30 tot 17.00 uur)

Meppel of Steenwijk

Orthopedie
(0522) 23 32 41 (bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 8.30 tot 17.00 uur)

Kunt u niet komen? Laat het ons snel weten, dan maken wij een nieuwe afspraak.

Laatst gewijzigd 15 december 2021 / 8446