Contact
  1. 8448-Gescheurde meniscus
Punt Coronavirus (COVID-19) Bent u patiënt, begeleider of bezoeker? Hier vindt u belangrijke informatie over uw bezoek aan Isala.

De meniscus bestaat uit elastisch weefsel. Hij werkt als een soort schokdemper tussen het bovenbeen en onderbeen. Letsel van de meniscus kan zowel in de binnenste als buitenste meniscus ontstaan. Het ontstaat meestal door een plotselinge, verkeerde (draai)beweging tijdens het sporten of tijdens een ongeval. In deze folder leest u meer over de oorzaak en de behandeling van een gescheurde meniscus.

Wat is een gescheurde meniscus?

De knie is een scharniergewicht. De knie bestaat uit drie botdelen:

  • de onderkant van het dijbeen;
  • de bovenzijde van het scheenbeen;
  • de knieschijf.

Illustratie gescheurde meniscus vooraanzicht knie

Afbeelding 1: tussen het dijbeen en het scheenbeen ligt een meniscus aan de buitenzijde en aan de binnenzijde van de knie

De meniscus bestaat uit elastisch weefsel. Hij werkt als een soort schokdemper tussen het bovenbeen en onderbeen. Door deze functie beschermt de meniscus het kraakbeen. Daarnaast zorgt de meniscus voor enige stabiliteit (stevigheid) van het kniegewricht.

Letsel van de meniscus kan zowel in de binnenste als buitenste meniscus ontstaan. Dit ontstaat meestal door een plotselinge, verkeerde (draai)beweging tijdens het sporten of tijdens een ongeval. Hierbij kan een scheur in de meniscus ontstaan (zie afbeelding 2). Een scheur in de binnenste meniscus komt vaker voor dan een scheur in de buitenste meniscus.
Illustratie gescheurde meniscus bovenaanzicht knie

Afbeelding 2: gescheurde meniscus

Wat zijn de oorzaken?

Er zijn verschillende oorzaken voor een scheur in de meniscus. De meniscusscheur kan plotseling ontstaan bij een geforceerde beweging of ontstaat langzaam in de tijd.

Plotseling ontstane meniscusscheur

Een geforceerde beweging is vaak een verkeerde (draai)beweging in het dagelijks leven, tijdens het sporten of bij een ongeval. De meniscusscheur ontstaat meestal bij een verdraaiing van de knie in gebogen stand. Het letsel komt vaak voor tijdens voetballen en wordt daarom ook wel ‘voetbalknie’ genoemd. Regelmatig is er sprake van een combinatie van letsels. Een bekende combinatie is de ‘unhappy triad’: een scheur van de binnen meniscus, een scheur van de voorste kruisband en een scheur van de binnenste knieband.

Langzaam ontstane meniscusscheur

Naast plotseling kan de meniscusscheur ook langzaam ontstaan. Er zijn verschillende oorzaken voor een scheur die geleidelijk ontstaat:  

Instabiliteit

Het kniegewricht is een stabiel (stevig) gewricht dankzij de vele kniebanden. Zoals de voorste kruisband, achterste kruisband, binnenste knieband en buitenste knieband. Als één of meer kniebanden niet goed meer werken, komt er meer kracht te staan op de meniscus tijdens het bewegen. Hierdoor kan er een scheur in de meniscus ontstaan.

De meniscus

De kwaliteit van de meniscus kan achteruit gaan. Dit kan komen door veroudering of door langdurig belasten van de meniscus. De meniscus wordt dan minder elastisch en minder soepel. Hierdoor kunnen er kleine scheurtjes in de meniscus ontstaan. Deze kunnen uiteindelijk leiden tot een grote scheur. Dit wordt ook wel degeneratief meniscusletsel genoemd. Zie ook de folder 'Degeneratie (veroudering) van de meniscus'. Vaak is er ook slijtage van het kraakbeen (artrose) aanwezig.

Wat zijn de klachten?

De pijn bevindt zich meestal aan de kant van uw beschadigde meniscus. Bij een plotselinge scheur is de knie pijnlijk aan de binnen- of buitenzijde en ontstaat er zwelling van de knie. Ook in een later stadium kan de knie pijnklachten geven waarbij u met name pijn ervaart bij belasting van de knie zoals lopen, hurken en draaien. In sommige gevallen kan de knie plotseling niet meer volledig buigen en of strekken, dit noemen we slotklachten. Deze slotklachten ontstaan omdat een deel van de meniscus klem komt te zitten in het gewricht. Met bepaalde bewegingen lukt het om de knie weer uit het slot te krijgen, maar soms lukt dit ook niet. Niet alle meniscus scheuren geven klachten. Vooral scheuren die geleidelijke ontstaan (degeneratief meniscusletsel) geven weinig tot geen klachten en worden vaak per toeval ontdekt.

Welk onderzoek en diagnostiek worden er gedaan?

De orthopedisch chirurg (of een arts in opleiding/physician assistant) zal eerst een vraaggesprek voeren (anamnese) en lichamelijk onderzoek van de knie doen. Door een combinatie van het verhaal en de bevindingen tijdens lichamelijk onderzoek (bijvoorbeeld pijn bij bepaalde lichamelijke testen) kan de diagnose gesteld worden. Naast het vraaggesprek en het lichamelijk onderzoek zullen er röntgenfoto’s gemaakt worden om te zien of er schade is aan de botten of het kraakbeen van de knie. In sommige gevallen zal er aanvullende diagnostiek worden gedaan in de vorm van een MRI-scan. Bij een degeneratieve meniscus scheur is een MRI scan vaak niet van meerwaarde (zie folder degeneratief meniscusletsel)

Wat is de behandeling?

Meniscusletsels zijn een van de meest voorkomende letsels binnen de orthopedie. De meeste meniscusletsels kunnen conservatief (niet-operatief) behandeld worden. In samenspraak met de behandelend orthopedisch chirurg zal in sommige gevallen toch tot operatie worden overgegaan. Of een operatie zinvol is hangt af van het type meniscusscheur, de klachten (pijn, functievermindering en beperkingen in activiteiten) en uw leeftijd met de eventuele kraakbeenslijtage (artrose) die daarmee gepaard gaat. Binnen het Isala werken meerdere orthopedisch chirurgen die gespecialiseerd zijn in de behandeling van meniscusletsels. Zij werken allen volgens de richtlijnen van de beroepsgroep van orthopeden. Het doel van de behandeling van de meniscus is functiebehoud van het kniegewricht.

De conservatieve behandeling (niet operatief)

De niet operatieve behandeling bestaat in de acute fase uit rust om de zwelling van de knie te verminderen. Daarnaast wordt geadviseerd om bewegingen te beperken die de knieklachten uitlokken. Met een fysiotherapeut wordt er een gericht oefenprogramma opgesteld voor het uitbouwen van de mobiliteit van de knie en opbouwen van kracht. Eventueel kunnen er pijnstillers voorgeschreven worden om pijnklachten te verminderen. Een conservatieve behandeling bij degeneratief meniscusletsel heeft hetzelfde effect op de kniefunctie, pijnklachten en tevredenheid als een operatieve behandeling (zie folder degeneratief meniscus letsel). Daarom is het aan te bevelen om te starten met conservatieve therapie.

Resultaat

Met relatieve rust, pijnstillers en een oefentraject met de fysiotherapeut is er een goede kans dat de klachten kunnen afnemen en mogelijk zelfs verdwijnen. Een operatie is daardoor vaak niet nodig. Hoewel de klachten verdwijnen geneest de meniscusscheur vaak niet. Alleen bij jonge patiënten met een meniscusscheur in het goed doorbloede gedeelte kan de meniscus genezen.

Operatie

De behandeling wordt verricht met een kijkoperatie (zie folder ‘kijkoperatie in de knie’) en er zijn twee chirurgische opties;  de meniscusscheur wordt gehecht of het gedeelte waar de scheur zich bevindt wordt verwijderd. Het doel van de operatie is zoveel mogelijk meniscus te behouden om slijtage op de lange termijn te voorkomen en stabiliteit te behouden. Indien mogelijk wordt ervoor gekozen om de meniscusscheur te hechten. Een meniscus geneest echter zeer moeizaam en niet elke meniscusscheur kan gehecht worden. Of dit mogelijk is hangt van een aantal factoren af zoals het type scheur, de omvang van de scheur, de leeftijd van de scheur en de leeftijd van de patiënt.  Vaker is het hechten van de meniscus niet mogelijk, zeker op oudere leeftijd. De orthopedisch chirurg zal dit op de polikliniek met u bespreken. Soms is het pas tijdens de operatie zichtbaar of de meniscus gehecht kan worden.

Indien de meniscusscheur zorgt voor een strekbeperking, slotklachten of bij acuut letsel op jonge leeftijd kan besloten worden direct over te gaan op een operatie. De operatie duurt ongeveer een half uur en vaak kunt u dezelfde dag nog naar huis.

Resultaat

Na 5 jaar is het overgrote deel van de patienten tevreden over de uitgevoerde ingreep bij zowel de operatie waarbij de meniscus (deels) is gehecht als waarbij de meniscus deels is verwijderd.

Complicaties

De operatie wordt door gespecialiseerde knie chirurgen en met zorg uitgevoerd echter kunnen er soms complicaties optreden. Algemene complicaties bestaan uit een wondinfectie, een trombosebeen, anesthesie gerelateerde risico’s en een nabloeding. Specifieke complicaties zijn een ontsteking van het kniegewricht, een dof gevoel rond de wondjes, langdurige zwelling van de knie en een zenuwknoop rond de wondjes. Daarnaast kan het zijn dat de meniscus niet geneest na een hechting. Gelukkig komen de complicaties niet vaak voor. 

Contact

Heeft u nog vragen, dan kunt u bellen met de locatie waar u onder behandeling bent:

Zwolle, Kampen of Heerde

Orthopedie
088 624 56 56 (bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 8.30 tot 17.00 uur)

Meppel of Steenwijk

Orthopedie
(0522) 23 32 41 (bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 8.30 tot 17.00 uur)

Kunt u niet komen? Laat het ons snel weten, dan maken wij een nieuwe afspraak.

Laatst gewijzigd 15 december 2021 / 8448