Contact
  1. 8659-Baarmoederverwijdering (hysterectomie)

U heeft een goedaardige afwijking aan uw baarmoeder. Uw gynaecoloog heeft met u besproken welke mogelijkheden er zijn om uw baarmoeder eventueel te verwijderen. Deze folder helpt u bij uw keuze voor de manier van opereren.

Waarom een baarmoederverwijdering?

Er zijn verschillende redenen waarom u samen met uw gynaecoloog besluit tot een baarmoederverwijdering. Denk aan:

  • menstruatieklachten
  • vleesbomen
  • endometriose (het slijmvlies zit buiten de baarmoeder)
  • adenomyose (een vorm van endometriose)
  • pijn in uw onderbuik
  • meerdere uitstrijkjes met wisselende uitslagen
  • verzakking van uw blaas, baarmoeder of dikke darm

Welke soorten operaties zijn mogelijk?

Baarmoederverwijdering via uw vagina 

Bij verwijdering van uw baarmoeder via uw vagina ontstaat alleen een litteken bovenin uw vagina. Deze operatie is mogelijk als uw baarmoeder niet te groot is en vanzelf al wat naar beneden zit. Bij deze operatie verwijdert de gynaecoloog ook altijd de baarmoedermond. Bij 2 op de 100 vrouwen lukt deze operatie niet. Deze vrouwen worden dan via de buik geopereerd.

Wanneer doen wij géén vaginale operatie?

  • Als u vaak in uw buik bent geopereerd en de arts verwacht dat u verklevingen in uw buik heeft.
  • Als u nooit via uw vagina bevallen bent.
  • Als uw eierstokken ook moeten worden verwijderd.
  • Als uw eileiders ook moeten worden verwijderd.
  • Als uw baarmoeder erg groot is.
  • Als u uitgebreide endometriose heeft.

Welke klachten kunt u na een vaginale operatie krijgen?

  • Bloedverlies via uw vagina.
  • Moeite met uw blaas leeg plassen.
  • Vaginale verklevingen (gebeurt heel weinig).

Wat zijn de voordelen van een vaginale operatie?

  • U heeft geen litteken op uw buik.
  • U herstelt meestal sneller dan bij een operatie via uw buik.

Hoe gaat een operatie via de vagina?

  • De gynaecoloog brengt een ‘eendenbek’ (speculum) in.
  • De gynaecoloog maakt de blaas voorzichtig los van de baarmoeder.
  • Stap voor stap worden links en rechts de ophangbanden van de baarmoeder doorgenomen.
  • De baarmoeder wordt via de vagina verwijderd.
  • De gynaecoloog maakt de top van de vagina dicht met hechtingen.

Baarmoederverwijdering via uw buik met een kijkoperatie

Veel baarmoederverwijderingen worden met een kijkoperatie (laparoscopie) gedaan. Soms kan daarbij de baarmoederhals blijven zitten. Dat hangt af van de reden waarom uw baarmoeder wordt verwijderd. Bij 4 van de 100 vrouwen lukt een kijkoperatie niet. Deze vrouwen worden dan geopereerd via een snee in de buik.

Afbeelding 1: Laparoscopie

Hoe gaat een kijkoperatie?

  • De gynaecoloog maakt 3 tot 4 sneetjes in uw buik.
  • Via een sneetje onder uw navel, brengt de gynaecoloog een kijkbuis (laparoscoop) in uw buik.
  • Via de andere sneetjes brengt de gynaecoloog andere instrumenten in, om uw baarmoeder van het omringende weefsel los te maken.
  • De gynaecoloog verwijdert vervolgens uw baarmoeder via een sneetje of uw vagina.
  • Soms snijdt de gynaecoloog uw baarmoeder eerst in kleine stukjes, voordat hij het verwijdert.

Wanneer doen wij géén kijkoperatie?

  • Als u vaak in uw buik bent geopereerd, waarbij een grote snee is gemaakt en de arts verwacht dat u verklevingen in uw buik heeft.
  • Als uw baarmoeder erg groot is, bijvoorbeeld door vleesbomen.
  • Als u een slechte conditie heeft. Denk aan problemen met uw hart of longen.

Welke klachten kunt u na een kijkoperatie krijgen?

  • Schouderpijn
    Om veilig te kunnen opereren, wordt bij een kijkoperatie koolzuurgas in uw buik ingebracht. Zo is de afstand tussen de operatie-instrumenten en de kwetsbare organen in uw buik groter. Het gas kan uw middenrif prikkelen. Dat kan soms na de operatie worden gevoeld alsof u pijn in de schouders heeft. Deze pijn is nooit heel erg en verdwijnt vanzelf binnen 1 of 2 dagen.
  • Lage bloeddruk
  • Wond gaat open
    Soms gaat de wond in uw vagina weer open. Deze moet dan opnieuw gehecht worden. Dit gebeurt bij 14 op de 1.000 vrouwen.
  • (Kleine) littekens op uw buik

Wat zijn de voordelen van een kijkoperatie?

  • Meestal herstelt u sneller, dan na een operatie via een grote snee uw buik.
  • U kunt kiezen om uw baarmoederhals te laten zitten.
  • Uw eileiders en/of eierstokken kunnen tegelijk verwijderd worden.
  • De gynaecoloog kan kijken of er nog andere afwijkingen zijn.

Baarmoederverwijdering via uw buik met één grote snee

Als een baarmoederverwijdering via uw vagina niet kan of u wilt dat zelf liever niet, dan opereert de gynaecoloog via uw buik. Uw baarmoederhals hoeft dan niet te worden verwijderd.

Een horizontale snee (van links naar rechts)

Er zijn verschillende manieren om een buikoperatie te doen. Meestal wordt gekozen voor een horizontale snee. Dit noemen we ook wel een bikinisnede. Deze snee zit ongeveer 2 cm boven uw schaambeen. De snee is meestal ongeveer 10 tot 15 cm lang. Dit is ook de snede die bijna altijd bij een keizersnede wordt gedaan.

Wat zijn de voordelen van een horizontale snee?

  • Veel vrouwen vinden een horizontale snee mooier dan een verticale snee.
  • U heeft geen ‘deuk’ midden in uw onderbuik. Het litteken is minder goed te zien, omdat deze lager op uw buik zit.

Wat zijn de nadelen van een horizontale snee?

  • Een groot litteken.
  • Uw huid rond het litteken blijft soms langer ongevoelig of juist overgevoelig. Dat komt omdat kleine huidzenuwen zijn doorgesneden. Deze groeien langzaam terug of helemaal niet.
  • Ernstige pijn die lang duurt, omdat een zenuw is bekneld. Dit komt heel weinig voor.

Een verticale snee (van boven naar beneden)

Soms heeft de gynaecoloog meer ruimte nodig. Bijvoorbeeld als u een grote afwijking in uw buik heeft. Dan maakt de gynaecoloog een verticale snee. Deze snee is ongeveer 15 tot 20 cm lang. En loopt vanaf uw navel recht naar beneden, tot op uw schaambeen. Soms loopt de snee door tot boven uw navel. Als u een hele grote baarmoeder heeft, kan soms alleen een verticale snee.

Afbeelding 2: Verticale en horizontale snee

Wat zijn de voordelen van een verticale snee?

De gynaecoloog heeft meer ruimte om te opereren bij een erg grote baarmoeder.

Wat zijn de nadelen van een verticale snee?

  • Een groot litteken.
  • Meer pijn bij het bewegen na de operatie
  • Het herstel van de operatie duurt langer.

Welke klachten kunt u krijgen na een operatie via een snee in uw buik?

  • U bent langer opgenomen, dan bij een operatie via uw vagina of bij een kijkoperatie.
  • U heeft een groter litteken op uw buik. Daardoor herstelt u vaak wat langzamer, dan na een operatie via uw vagina of een kijkoperatie.
  • Bij een operatie via uw buik kan het litteken lang gevoelig blijven.
  • Ook kan het litteken in uw buikwand intrekken: uw huid hangt er dan wat boven of naast.

Wat zijn voordelen van een operatie via een snee in uw buik?

  • Het is meestal een vrij eenvoudige operatie.
  • Uw vagina blijft zoals het was.
  • U kunt kiezen om uw baarmoederhals te laten zitten.
  • Uw eileiders en/of eierstokken kunnen tegelijk worden verwijderd.

Wel of niet uw baarmoederhals laten verwijderen?

Baarmoederhals verwijderen

Als u een kijkoperatie of operatie via uw buik krijgt, bespreekt de gynaecoloog met u of ook uw baarmoederhals wordt verwijderd. Uit onderzoek is gebleken dat de seksuele beleving voor vrouwen hetzelfde is gebleven, na verwijdering van hun baarmoederhals.

Wat zijn de voordelen?

  • Uitstrijkjes zijn niet meer nodig, omdat u geen baarmoederhalskanker meer kunt krijgen.
  • Uw menstruatie stopt.

Wat zijn de nadelen?

Sommige vrouwen ervaren seks toch anders zonder baarmoederhals.

Baarmoederhals niet verwijderen

Wat zijn de voordelen?

  • Eenvoudiger en kortere operatie.
  • Minder kans op complicaties zoals schade aan de blaas.

Wat zijn de nadelen?

  • Soms verliest u toch nog wat minimaal bloed tijdens uw menstruatie. Dit gebeurt bij 10 van de 100 vrouwen. Dit is wel altijd veel minder dan de eerdere menstruaties.
  • U heeft nog steeds risico op baarmoederhalskanker. Uitstrijkjes zijn daarom nog steeds nodig.

Eileiders / eierstokken verwijderen

Laat u wel of niet uw eileiders en/of eierstokken verwijderen?

Krijgt u een kijkoperatie of operatie via uw buik? Dan bespreekt de gynaecoloog ook het verwijderen van uw eileiders en/of eierstokken. Het verwijderen daarvan vermindert het risico op eierstokkanker.

Soms is het zelfs verstandig om uw eileiders en/of eierstokken te verwijderen:

  • 1 van uw eierstokken ziet er niet normaal uit. Soms ziet de arts dat pas tijdens de operatie.
  • U heeft meer risico op eierstokkanker, omdat het in uw familie voorkomt.

Welke klachten kunt u krijgen?

Dat hangt ervan af of u wel of niet in de overgang bent geweest.

Bent u nog niet in de overgang geweest?

  • En worden beide eierstokken verwijderd?
    Dan komt u direct na uw operatie in de overgang. U kunt dan last krijgen van: opvliegers, nachtzweten, minder zin in seks en pijn tijdens seks. Omdat uw vagina droger en minder soepel kan worden. Dat is niet bij elke vrouw zo.
    Uit onderzoek blijkt dat de seksuele beleving voor vrouwen afneemt, als zij nog niet in de overgang zijn en bij wie beide eierstokken zijn verwijderd.
  • 1 eierstok wordt verwijderd?
    Dan komt u niet direct in de overgang. Maar misschien wel een aantal maanden eerder. De overgebleven eierstok maakt namelijk nog genoeg hormonen aan.

Bent u in de overgang geweest?

  • U merkt dan weinig of niets na het verwijderen van uw eierstokken.
  • U merkt niets van het verwijderen van uw eileiders.

Wat is het voordeel van uw eileiders verwijderen?

U heeft waarschijnlijk minder risico op het krijgen van eierstokkanker.

Wat zijn de nadelen van uw eileiders verwijderen?

  • De operatie duurt misschien iets langer. Maximaal een kwartier.
  • Eileiders verwijderen met een operatie via uw vagina kan lastiger zijn.

Klachten na een baarmoederverwijdering

Elke operatie brengt risico’s met zich mee. Maar de meeste operaties verlopen zonder bijwerkingen.

Waar kunt u last van krijgen?

  • Elke narcose of ruggenprik brengt risico’s met zich mee. Als u verder gezond bent, zijn deze risico’s zeer klein.
  • Tijdens een operatie brengt de arts meestal een katheter in uw blaas. Daardoor kan een blaasontsteking ontstaan. Zo’n ontsteking is lastig en pijnlijk, maar goed te behandelen.
  • Er kan in uw buikwand of vagina een nabloeding ontstaan. Meestal verwerkt uw lichaam zelf zo’n bloeduitstorting. Maar het herstel duurt dan langer.
  • Bij een ernstige nabloeding is soms een tweede (buik)operatie nodig.
  • Beschadiging van uw blaas, urinewegen of darmen. Dit kunnen we goed behandelen. Het vraagt wel extra zorg en uw herstel duurt vaak langer.
  • Klein risico op een infectie of trombose.
  • Verklevingen; hier heeft u meestal geen last van.
  • Duizeligheid, slapeloosheid, moeheid, concentratiestoornissen, buik- en/of rugpijn. Deze klachten zijn niet ernstig, maar kunnen wel vervelend zijn.
Let op:
Gaat uw herstel anders of duurt het langer dan verwacht? Neem dan contact op met uw huisarts of gynaecoloog.

Gevolgen van een baarmoederverwijdering

Wat kunt u verwachten na een baarmoederverwijdering?

Geen menstruatie en geen zwangerschap
Na een baarmoederverwijdering menstrueert u niet meer en kunt u niet meer zwanger worden. Is uw baarmoederhals niet verwijderd? Dan kunt u elke maand nog een beetje bloed verliezen. Bespreek dit met uw gynaecoloog voorafgaand aan uw operatie als u dat niet wilt.

Plasproblemen
Na een baarmoederverwijdering kunt u problemen hebben met plassen. Zoals moeite hebben met het ophouden van uw plas. Meestal gaat dit vanzelf over. Heeft u voorafgaand aan uw operatie al plasproblemen? Bespreek het dan van tevoren met uw gynaecoloog.

Verzakkingsklachten
Na een baarmoederverwijdering kunt u last krijgen van een verzakking. Heeft u voorafgaand aan uw operatie al een verzakking? Bespreek het dan van tevoren met uw gynaecoloog.

Overgangsklachten
U komt niet eerder in de overgang door een baarmoederverwijdering. Toch hebben sommige vrouwen na de operatie overgangsklachten, zoals opvliegers. Omdat de bloedvoorziening naar de eierstokken door de operatie verandert. Ook de bloedvaten passen zich aan aan de nieuwe situatie. Opvliegers verdwijnen dan ook meestal weer vanzelf.

Enkele vrouwen lijken na een baarmoederverwijdering eerder dan normaal in de overgang te komen. Het is de vraag of dit door de operatie komt. Misschien zou de overgang ook zonder operatie bij hen eerder zijn ingetreden. Het is niet helemaal duidelijk wat de oorzaak is.

Andere seksuele beleving
Of en hoe uw seksuele beleving na een baarmoederverwijdering verandert, verschilt van vrouw tot vrouw. De meeste vrouwen merken wel iets. Er kunnen positieve effecten zijn: vermindering van pijn bij het vrijen of niet meer veel vloeien.

Maar soms ook negatief: minder zin in vrijen, minder gevoelige vagina en/of veranderingen in het klaarkomen (orgasme). Bij sommige vrouwen verandert het orgasme niet; andere vrouwen merken een duidelijke verandering. Het duurt langer voor het zover is, het orgasme is korter en minder intens of het gebeurt helemaal niet.

Er zijn ook vrouwen die de samentrekkingen van de baarmoeder missen. Het stoten van de penis tegen de baarmoedermond, dat sommige vrouwen opwindend vinden, missen zij als ook de baarmoederhals verwijderd is.

Vrouwen die al problemen hadden met seksualiteit, kunnen er na een baarmoederverwijdering nog meer moeite mee hebben.

Zich minder vrouw voelen
Sommige vrouwen voelen zich na een baarmoederverwijdering ‘minder vrouw’. Omdat ze geen kinderen meer kunnen krijgen en niet meer menstrueren. Neem deze gevoelens serieus. Een baarmoederverwijdering brengt soms een rouwproces met zich mee. Erover praten kan helpen.

Depressiviteit
Klachten over depressiviteit komen vooral voor bij vrouwen die niet of nauwelijks zelf hebben kunnen beslissen over de operatie.

Bedenk daarom dat ú degene bent die beslist over wel of niet opereren. Zeker als het om een goedaardige afwijking gaat en vaak andere behandelingen ook mogelijk zijn.

Depressiviteit kan ook komen door traumatische ervaringen. Denk aan incest of mishandeling. De operatie zelf is dan niet de oorzaak, maar vormt wel de aanleiding tot depressiviteit. Bespreek dit dan voorafgaand aan uw operatie met uw huisarts of gynaecoloog.

Meer informatie

Wilt u meer informatie over een baarmoederverwijdering? Kijk dan op:

Keuzehulp

Vindt u het moeilijk om te bepalen of u een baarmoederverwijdering wilt? Dan kan een keuzehulp u hierbij helpen.

Contact

Heeft u nog vragen, dan kunt u bellen met:

polikliniek Gynaecologie

088 624 56 04 (bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 8.30 - 17.00 uur)

Laatst gewijzigd 14 november 2023 / 8659