Contact
  1. 5758-Oorsuizen (tinnitus)

Oorzaken en mogelijke behandeling

Vrijwel iedereen heeft wel eens kortdurend last gehad van oorsuizen. Bij sommigen is oorsuizen bijna continu aanwezig en dermate hinderlijk dat men in de dagelijkse bezigheden belemmerd wordt. Hier geven wij u informatie over oorsuizen (tinnitus) en de daarbij horende verschijnselen.

 

Wat is tinnitus?

Tinnitus (oorsuizen) is het horen van geluiden in een of twee oren of het hoofd die niet van buitenaf komen. Alle vormen van geluid worden beschreven, van een piep, suis of windgeruis tot aan gierende fluitketels, bellen, brommen, fluiten, rinkelen en straaljagers toe. Vrijwel iedereen heeft wel eens last van oorsuizen, echter bij sommigen is oorsuizen continu aanwezig en zo hinderlijk dat men in de dagelijkse bezigheden belemmerd wordt. Wat de oorzaak van tinnitus is, kan zeer divers zijn en verschilt per persoon. Uw KNO-arts zal bij u benoemen wat in uw geval de mogelijke oorzaak is. Tinnitus begint meestal tussen het 45ste en 60ste levensjaar en kan zeer langdurig en soms levenslang aanwezig zijn.

Waar ontstaat tinnitus?

Het lichaam produceert veel geluiden: het bloed stroomt, spieren spannen samen, het hart klopt en de darmen ruisen. Maar toch dringen deze geluiden zelden tot ons bewustzijn door. Hoe dat precies werkt, weten we niet. Waarschijnlijk worden deze geluiden door omgevingslawaai overstemd.

Sommige afwijkingen in het lichaam kunnen geluiden veroorzaken. Deze geluiden kunnen dan ook door anderen, eventueel met behulp van apparatuur, gehoord worden. Voorbeelden hiervan zijn:

  • stromend bloed, dat door een vernauwing in een bloedvat dichtbij het oor een ruisend of kloppend geluid geeft (hoge bloeddruk);
  • spastische trillingen van spiertjes in het middenoor of de keel, die een meer ratelend geluid geven;
  • luchtwervelingen tussen het middenoor en de keelholte, die een suizend, knappend of borrelend geluid kunnen geven;
  • afwijkingen van het kaakgewricht, zoals slijtage, die een storend geluid bij kauwen geven.

In ongeveer vijf procent van de gevallen zijn lichaamsgeluiden de oorzaak van de tinnitus en dan wordt er ook wel van objectieve tinnitus gesproken. In de meeste gevallen is er echter geen geluidsbron die het oorsuizen veroorzaakt en wordt het geluid dan alleen door de patiënt waargenomen. Dit noemen we ook wel subjectieve tinnitus. Het beginprobleem, leidend tot tinnitus, zit meestal in of rondom het oor, maar uiteindelijk wordt tinnitus in de hersenen gevormd (het centraal auditieve systeem). Omdat u de enige bent die het geluid hoort, wordt het ook wel fantoomgeluid genoemd. Tinnitus kan veroorzaakt worden door:

  • ouderdomsslechthorendheid (hardhorendheid). Meer dan de helft van de mensen boven de 70 jaar ondervindt in het dagelijks leven last hiervan. Door slijtage van de zintuigcellen in het binnenoor worden met het toenemen van de leeftijd de hoge tonen steeds slechter waargenomen;
  • lawaai. Iedereen heeft wel eens piepende oren van teveel geluid, bijvoorbeeld na een knal van vuurwerk. Na een tijdje is de tinnitus niet meer waarneembaar en is de tijdelijke beschadiging weer hersteld. Bij herhaalde blootstelling aan teveel lawaai kan tinnitus blijvend worden, omdat een definitieve beschadiging in het binnenoor is opgetreden. Bij een gehoortest is deze beschadiging dan als een geluidsdip meetbaar bij vier tot zes kHz;
  • relatie met bewegingen of slijtage van de kaakgewrichten of nek. Één op de vijf mensen geeft aan een verband te ervaren tussen oorsuizen en kaak- of nekbewegingen;
  • afsluiting van de gehoorgang door bijvoorbeeld oorsmeer, water of een watje;
  • beschadiging van het oor door een ongeval. Vooral vlak na het ongeval kan de tinnitus erg hinderlijk aanwezig zijn en meer opvallen dan het gehoorverlies. De oorzaak kan vrij onschuldig zijn in geval van bloed in de gehoorgang, maar ook ernstiger bij beschadiging van trommelvlies en/of gehoorbeentjes, tot onherstelbaar bij een schedelbasisfractuur;
  • ontsteking van het oor bij griep en na een verkoudheid. Bij griep en verkoudheid raakt het slijmvlies ontstoken en zwelt op. Bij een niet-goed functionerende buis van Eustachius zal daardoor onderdruk optreden in het middenoor. Als er te lang een onderdruk heerst, kan zich uiteindelijk vocht gaan ophopen in dat middenoor, met gehoorverlies en tinnitus als gevolg;
  • chronische middenoorontsteking. Dit gaat vrijwel altijd gepaard met een vieze oorafscheiding, gehoorverlies en daardoor dikwijls tinnitus;
  • otosclerose, waarbij abnormale botvorming in het oor optreedt. Hierdoor vergroeit de stijgbeugel en ontstaat er ook gehoorverlies en dikwijls tinnitus;
  • plotselinge doofheid. Een enkele keer komt het voor dat iemand binnen enkele minuten tot uren doof of slechthorend wordt aan één of beide oren. Dit kan veroorzaakt worden door een ontsteking, bloeding of bloedstolsel (in een hersenbloedvat);
  • medicijnen. Er zijn geneesmiddelen bekend waarvan het gebruik kan leiden tot schade van het binnenoor, zoals bepaalde soorten antibiotica, kinine, streptomycine en cis-platinum. Deze schade kan ook tinnitus tot het gevolg hebben;
  • ziekte van Menière. Dit is een aandoening in het binnenoor en evenwichtsorgaan leidend tot klachten van onder andere oorsuizen, gehoorverlies en draaiduizeligheid.

Onderzoek

Het verhaal dat de patiënt over zijn klacht vertelt (anamnese), brengt de oorzaak van de klacht vaak op het spoor. Hieruit kan uw KNO-arts opmaken welk onderzoek nodig is. Dit onderzoek kan bestaan uit:

  • algemeen KNO-onderzoek: Inspectie van het oor. Beoordeling van uitwendig oor en met microscoop van gehoorgang, trommelvlies en middenoor. Onderzoek van het kaakgewricht, eventuele vaatgeruisen en het meten van de bloeddruk;
  • gehoortesten. Gehoortesten kunnen gedaan worden met een stemvork en met audiometrie (bepalen van gehoordrempel en eventueel beoordelen van spraakverstaan). Ook kan tympanometrie (meten van spanning van trommelvlies en meten van druk in het middenoor) verricht worden. Tinnitus blijkt, in decibels uitgedrukt, meestal vlak boven de gehoordrempel te liggen, maar voor de eigenaar luid genoeg om hinderlijk te zijn;
  • op indicatie zal er aanvullend onderzoek verricht worden, bestaande uit bloedonderzoek of eventueel radiologisch onderzoek.

Behandeling van tinnitus

In sommige gevallen zal tinnitus verdwijnen als de oorzaak of de onderliggende ziekte behandeld is. Omdat gehoorschade vaak onomkeerbaar is, verdwijnt de tinnitus veelal echter niet, zoals in geval van lawaaibeschadiging en ouderdomsslechthorendheid. Er is veel onderzoek gedaan naar de werking van medicijnen tegen oorsuizen. Helaas bestaat momenteel nog geen medicijn dat oorsuizen geneest. Sommige patiënten hebben wel baat bij bepaalde medicijnen, zoals slaapmedicatie of antidepressiva. Uw KNO-arts kan u zonodig een medicijn op proef voorschrijven.

De methode die veel verlichting kan geven, is het maskeren van tinnitus. Hierdoor wordt de tinnitus door geluid van buitenaf overstemd. Dit kan door een gewoon hoortoestel, dat immers de natuurlijke geluiden van buitenaf versterkt en doorgeeft aan het oor, waardoor nogal eens de t innitus wordt overstemd. Ook is het mogelijk het toestel zelf een geluid te laten produceren. Een heel zacht geluid, dat niet door omstanders wordt gehoord, kan al voldoende zijn om de tinnitus te overstemmen. Niet iedereen heeft hier echter baat bij. Vervanging van de eigen tinnitus door een ander geluid van buitenaf wordt soms nog hinderlijker gevonden dan de eigen tinnitus. Er is dus zelden een echte behandeling mogelijk.

Omgaan met tinnitus

De meeste mensen hebben tinnitus, zonder er hinder van te ondervinden. Ze horen het alleen als ze eraan denken, zoals in het geval van een tikkende klok in de kamer, die je alleen hoort als je eraan denkt. Als men zich aan geluid of aan tinnitus gaat ergeren, nemen de klachten sterk toe. Een deel van de mensen voelt zich, door het plotselinge ontstaan ervan, door de tinnitus overweldigd. Men wordt er het grootste deel van de dag en vooral de nacht onaangenaam mee geconfronteerd en dit belemmert de dagelijkse bezigheden. Indien men depressief of angstig van de tinnitus wordt, is het raadzaam dit tijdig te bestrijden om een neerwaartse spiraal met de tinnitusernst te voorkomen. Vaak is psychologische begeleiding voldoende, soms is medicatie hiertegen tijdelijk nodig.

Denk hierbij aan tijdelijke slaapmedicatie en soms antidepressiva om uw tinnitus beter draaglijk te laten zijn. Via het audiologisch centrum is ook veel begeleiding mogelijk in de vorm van tinnitus informatiebijeenkomsten of individuele begeleiding door middel van maatschappelijk werk of medische psycholoog.

Een bijkomend probleem is het onbegrip van de omgeving. Gezinsleden, collega's en vrienden zien niets aan de patiënt wat op ziekte wijst, terwijl deze toch door de tinnitus enorm gehinderd wordt. Als blijkt dat de tinnitus onschuldig is, zal geleerd moeten worden hoe deze last het beste gehanteerd kan worden. Omdat tinnitus nooit de hele dag maximaal aanwezig is, moet nagegaan worden welke factoren een gunstig uitwerking hebben. Men zal moeten leren te accepteren dat de toename van het hinderlijke tinnitus een uiting kan zijn van lichamelijke en geestelijke vermoeidheid, maar ook van (kleine) psychische spanningen. Verder moet een manier gevonden worden hoe de momenten met suizen het beste genegeerd of overstemd kunnen worden. Op een gezellig feestje met geroezemoes, muziek en afleiding hoort men de tinnitus niet. Een ander hulpmiddel kan zijn: een zacht aanstaande radio bij het inslapen of mooie muziek tijdens het lezen of studeren in stilte.  

Contact

Heeft u nog vragen, dan kunt u bellen met de locatie waar u onder behandeling bent:

Zwolle, Kampen en Heerde

Keel-, neus- en oorheelkunde
(038) 424 23 84 (bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 8.30 tot 17.00 uur)

Meppel en Steenwijk

Keel-, neus- en oorheelkunde
(0522) 23 32 48 (bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 8.00 tot 16.30 uur)

Kunt u niet komen? Laat het ons snel weten, dan maken wij een nieuwe afspraak.

Daarnaast bestaat de mogelijkheid om de website van de Nederlandse Vereniging voor Keel-, Neus- en Oorheelkunde te raadplegen; zie rubriek 'voorlichting'.

U kunt ook terecht bij:
Nederlandse Vereniging van Slechthorenden
De Molen 89a
3995 AW Houten
Postbus 129
(030) 261 76 16

23 november 2018 / 5758

Voor specifieke vragen aan een afdeling, ga naar de contactpagina. U kunt ook kijken bij de meestgestelde vragen.