Contact
  1. 8246-Tofacitinib (Xeljanz®)

Medicijn bij reuma

Uw arts kan u verschillende medicijnen voorschrijven om uw reuma te behandelen. Tofacitinib (merknaam Xeljanz®) is er een van. In deze folder leest u hoe u dit geneesmiddel gebruikt. Ook leest u wanneer u dit geneesmiddel niet mag gebruiken en bij welke bijwerkingen u uw arts moet waarschuwen.

Hoe werken medicijnen bij reumatische ziekten?

Pijnstillers

Pijnstillers bestrijden de pijn en stijfheid die ontstaan door de ontstekingen. Ze worden ook wel NSAID’s genoemd: non-steroid anti-inflammatory drugs. Vrij vertaald betekent dit: niet-steroïde ontstekingsremmende pijnstillers. Voorbeelden zijn diclofenac, ibuprofen en naproxen. Deze medicijnen werken vaak binnen een aantal dagen.

Antireumatica

Antireumatica vormen de belangrijkste groep medicijnen bij de behandeling van reumatische ontstekingen. Deze medicijnen worden ook wel DMARD’s genoemd: disease modifying anti-rheumatic drugs. Vrij vertaald betekent dit: ziekte beïnvloedende medicijnen. Het doel van deze medicijnen is het onderdrukken van de ontstekingsreactie in de gewrichten. Hierdoor nemen de pijn, zwelling en ochtendstijfheid af. Daarnaast beperken deze medicijnen de gewrichtsschade die de reumatische ziekte kan veroorzaken. Het effect van antireumatica is vaak pas na enkele weken tot maanden te merken.

Langdurige behandeling

Aangezien reumatische ziekten vaak chronische (langdurende) aandoeningen zijn, slikt u dit medicijn meestal voor lange tijd.

Toepassing Tofacitinib

Tofacitinib behoort tot de groep antireumatica. Tofacitinib kan gebruikt worden voor de behandeling van reumatoide artritis of artritis psoriatica. Tofacitinib behoort tot de groep geneesmiddelen die januskinaseremmers worden genoemd. Dit is een groep medicijnen die de gewrichtsontstekingen helpen verminderen. Tofacitinib kan alleen of samen met bepaalde andere geneesmiddelen worden gebruikt, zoals methotrexaat.

Hoe gebruikt u Tofacitinib?

Tofacitinib is beschikbaar als tablet van 5 mg en wordt meestal 2 maal daags voorgeschreven. Uw reumatoloog bepaalt met welke dosering Tofacitinib u begint. Onder andere bij een verminderde nier- of leverfunctie moet de dosering worden aangepast. U kunt de tablet tijdens of los van een maaltijd innemen. De werking van tofacitinib treedt na 8 tot 12 weken op.

Mogelijke bijwerkingen

Tofacitinib kan bijwerkingen veroorzaken. De meeste bijwerkingen zijn mild tot matig. Soms zijn bijwerkingen ernstig en moet u hiervoor behandeld worden.

Infecties

Door de behandeling met Tofacitinib bent u gevoeliger voor infecties. Bovendien kan een tuberculosebesmetting (longontsteking), die in het verleden heeft plaatsgevonden, terugkomen. Meestal gebeurt dit als de tuberculosebesmetting toen niet goed behandeld is of ongemerkt is verlopen. Let daarom goed op:

  • wondjes aan de huid die ontstoken zijn (bijvoorbeeld roodheid rond de wond of pus);
  • een urineweginfectie (blaasontsteking, vaak en kleine beetjes plassen);
  • een verkoudheid waarbij u gekleurd slijm ophoest;
  • voorhoofdsholteontsteking;
  • ontstoken kiezen en tanden;
  • koorts als verschijnsel van infectie, ook van uw gewrichten.

Twijfelt u of u een infectie heeft? Overleg dan met uw huisarts of reumaconsulent. In geval van een infectie moet de behandeling worden gestaakt en eerst de infectie worden behandeld!

Gordelroos

Heeft u in het verleden waterpokken gehad? Dan heeft u bij het gebruik van Tofacitinib een grotere kans op gordelroos. Verschijnselen van gordelroos zijn blaasjes op de huid of uitgesproken zenuwpijn. Neemt u bij deze klachten direct contact op met uw huisarts of reumatoloog. Ook bij een koortslip of –uitslag moet u direct uw huisarts inlichten.

Allergische reacties

Overgevoeligheidsreacties kunnen mild tot matig zijn, en soms – in zeldzame gevallen – ernstiger. De symptomen (verschijnselen) van zulke ernstige reacties zijn meestal uitgebreide huidreacties, netelroos, vermoeidheid, piepend of moeilijk ademhalen en/of lage bloeddruk. Neem bij een allergische reactie direct contact op met uw huisarts of de polikliniek Reumatologie

Andere bijwerkingen

  • vocht vasthouden;
  • afwijkende bloedwaarden zoals bloedarmoede, verlaging van de witte bloedcellen, verhoging van de leverwaarden en afwijkingen in het cholesterol;
  • maag-darmklachten zoals buikpijn, misselijkheid en diarree;
  • huidafwijkingen;
  • hoofdpijn en hoge bloeddruk.

U hebt een licht verhoogde kans op bepaalde vormen van huidkanker die in het algemeen goed te behandelen zijn.

Arts waarschuwen

Neem direct contact op met uw reumatoloog of huisarts bij:

  • pijnlijke huiduitslag met blaren en koorts, ook bij een koortslip/ -uitslag;
  • ontstekingen van het mondslijmvlies;
  • kortademigheid of veel hoesten;
  • erge keelpijn in combinatie met koorts;
  • tekenen van dikke, pijnlijke (en eventueel rode) kuit/ onderbeen of kortademigheid.  

Controles

Uw reumatoloog zal regelmatig uw bloed laten onderzoeken. Zo kunnen eventuele stoornissen (in de lever, in de aanmaak van bloedcellen of het oplopen van het cholesterolgehalte) in een vroeg stadium worden ontdekt. De uitslag van de onderzoeken is binnen enkele dagen bekend bij uw reumatoloog. U hoeft niet te bellen of langs te komen voor de uitslag. Uw reumatoloog neemt zelf contact met u op als de uitslag van de onderzoeken afwijkend is.

Wat moet u weten voordat u start met Tofacitinib?

Overige medicatie

Tofacitinib kan niet met alle medicijnen gecombineerd worden. Bijvoorbeeld met geneesmiddelen tegen schimmelinfecties (Fluconazol/ Ketoconazol) en tuberculose (Rifampicine). Het is daarom van belang dat uw reumatoloog op de hoogte is van de medicatie die u gebruikt en dat u bij verandering van uw medicatiegebruik dit doorgeeft aan de reumatoloog.

Zwangerschap en borstvoeding

Wordt u met Tofacitinib behandeld, voorkom dan een zwangerschap door het gebruik van geschikte voorbehoedsmiddelen. Stel uw behandelend arts altijd op de hoogte van uw (eventuele) zwangerschap of zwangerschapswens. Er is onvoldoende ervaring met het gebruik van Tofacitinib bij borstvoeding. Daarom raden wij af om Tofacitinib bij borstvoeding te gebruiken. Stel uw behandelend arts altijd op de hoogte dat u borstvoeding geeft.

Heeft u verder nog vragen? Neem dan contact op met uw behandelend arts of het Medicatie Adviespunt voor Zwangeren van Isala (MAZ) via telefoonnummer (038) 424 35 55.

Vaccinatie

Tofacitinib vermindert uw afweer tegen infecties, daarom wordt de jaarlijkse griepvaccinatie (griepprik) geadviseerd. Het is veilig de griepprik tijdens de behandeling te krijgen. Daarnaast zal de reumaconsulent met u overleggen over reizigersvaccinatie. Indien mogelijk zal eventuele reizigersvaccinatie via de GGD plaatsvinden voor de start van de Tofacitinib. Uw reumatoloog overlegt met u over de pneumokokkenvaccinatie. De pneumokok is een bacterie die luchtweginfecties kan veroorzaken zoals oorontsteking en longontsteking.

Operaties

Neem contact op met uw reumaconsulent of uw behandelend reumatoloog als u geopereerd moet worden. Hieronder vallen ook operatieve ingrepen aan uw gebit. Als een geplande operatie gaat plaatsvinden, overleg dan met uw behandelend reumatoloog over het al dan niet onderbreken van het gebruik van tofacitinib.

Contact

Heeft u nog vragen, dan kunt u bellen met de locatie waar u onder behandeling bent:

Zwolle, Kampen of Heerde

Reumatologie
(038) 424 27 99 (bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 8.30 tot 17.00 uur)

Meppel

Reumatologie
(0522) 23 33 94 (bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 8.30 tot 17.00 uur)

Kunt u niet komen? Laat het ons snel weten, dan maken wij een nieuwe afspraak.

Verantwoording

Bij het schrijven van deze informatie heeft Isala gebruikgemaakt van teksten van de Vakgroep Reumatologie Centraal Noord Nederland.

11 september 2019 / 8246

Voor specifieke vragen aan een afdeling, ga naar de contactpagina. U kunt ook kijken bij de meestgestelde vragen.