Contact

Dermato-oncologie

  1. Dermato-oncologie
Punt Coronavirus (COVID-19) Bent u patiënt, begeleider of bezoeker? Hier vindt u belangrijke informatie over uw bezoek aan Isala.

Huidkanker is de meest voorkomende vorm van kanker. Per jaar krijgen meer dan 45.000 Nederlanders voor de eerste keer de diagnose huidkanker. Eén op de vijf Nederlanders krijgt voor het 85e levensjaar een vorm van huidkanker.

Een belangrijke risicofactor voor het ontstaan van huidkanker is overmatige blootstelling van de huid aan UV-straling van zonlicht en zonnebanken. Ook zonverbranding van de huid kan bijdragen aan het ontstaan van huidkanker. Een licht huidtype, erfelijke factoren en sommige medicijnen die het immuunsysteem onderdrukken, kunnen de kans op huidkanker vergroten. Er zijn verschillende soorten huidkanker die onderling van elkaar verschillen in bijvoorbeeld de mate van kwaadaardigheid, maar ook qua uiterlijke kenmerken en klachten (symptomen).

Symptomen bij huidkanker

De meest voorkomende aanwijzing voor huidkanker is een verandering op uw huid:

  • Het ontstaan van een nieuwe huidafwijking zoals een ruw plekje dat niet weggaat of een wondje dat niet geneest.
  • Het veranderen van een bestaande plek; een verandering in kleur of grootte van een al bestaande huidafwijking. Denk aan een moedervlek.

Vormen van huidkanker

Er zijn verschillende soorten huidkanker die onderling van elkaar verschillen in de mate van kwaadaardigheid, maar ook qua uiterlijke kenmerken en klachten (symptomen).

1. Pre maligniteiten

Er zijn verschillende soorten afwijkingen die geen huidkanker zijn, maar dit wel kunnen worden. De meest voorkomende pre maligne aandoening is actinische keratose.

Hoe te herkennen?

Actinische keratosen zijn ruwe/verhoornde, niet drukpijnlijke, bruin/rode plekken met name aan zon blootgestelde lichaamsdelen.

Diagnose

Meestal kan de diagnose met het blote oog gesteld worden. Bij twijfel kan door het afnemen van een klein huidmonster verder onderzoek gedaan worden. Om zo meer zekerheid te krijgen over de diagnose.

Behandeltraject

Als het om milde zonlichtschade gaat, dan kan besloten worden om af te wachten. Is het uitgebreid, dan kunnen de plekken op diverse wijzen behandeld worden. Een groot deel van de actinische keratose kan uw huisarts behandelen. Denk aan bevriezen (cryotherapie) of met 5-fluorouracil crème (Efudix®). Gaat de actinische keratose hier niet voldoende mee weg, dan verwijst uw huisarts u naar de dermatoloog.

2. Ziekte van Bowen

Bij de ziekte van Bowen (ook morbus Bowen of plaveiselcelcarcinoom in situ genoemd) zitten er kwaadaardige huidcellen alleen in de bovenste laag van uw huid. Het gaat om een voorstadium van huidkanker en kan dus in geen enkel geval uitzaaien. Omdat de ziekte van Bowen in zeldzame gevallen wel kan doorgroeien naar diepere lagen van uw huid en huidkanker kan worden, behandelen wij deze plekken in principe altijd.

Hoe te herkennen?

Het is een niet-jeukende rode schilferende huidvlek, die heel langzaam tot een grootte van enkele centimeters kan groeien. Met name aan zon blootgestelde lichaamsdelen. Het kan ook ontstaan op plekken van uw lichaam die minder aan de zon zijn blootgesteld, zoals rug en benen.

Diagnose

Meestal kan de diagnose met het blote oog gesteld worden. Bij twijfel kan door het afnemen van een klein huidmonster verder onderzoek gedaan worden. Om zo meer zekerheid te krijgen over de diagnose.

Behandeltraject

De ziekte van Bowen kunnen wij op meerdere manieren behandelen. Door operatieve verwijdering, bevriezing met vloeibare stikstof (cryotherapie), behandeling met een crème (5-fluorouracil crème (Efudix®) of Imiquimod crème) of met fotodynamische therapie. Bij fotodynamische therapie wordt de huidafwijking eerst plaatselijk behandeld met een crème, die het plekje lichtgevoelig maakt. Enkele uren later wordt de afwijking belicht met een intensieve lichtbron, waardoor de kwaadaardige cellen vernietigd worden.

3. Basaalcelcarcinoom

Het basaalcelcarcinoom is de meest voorkomende vorm van huidkanker. Per jaar krijgen ongeveer 50.000 Nederlanders voor de eerste keer deze diagnose. Deze vorm van huidkanker groeit langzaam en zaait (vrijwel) nooit uit. Het basaalcelcarcinoom kan wel lokaal problemen geven. Doordat de huid ter plekke kapot kan gaan en zo een wond ontstaat, die niet geneest.

Hoe te herkennen?

Een basaalcelcarcinoom ontstaat vooral op lichaamsdelen, die vaak aan zonlicht zijn blootgesteld. Het is een langzaam groeiende rode of huidkleurige plek. Het verdikte plekje is vaak glanzend en vertoont soms kleine bloedvaatjes. Vroeg of laat gaat het kapot, waardoor een niet-genezend wondje ontstaat, waarop korstjes komen. Het kan soms al gaan bloeden na geringe aanraking.

Basaalcelcarcinomen worden verder onderverdeeld op basis van hun groeiwijze:

  • Oppervlakkig (superficieel basaalcelcarcinoom)
  • In een bolletje (nodulair basaalcelcarcinoom)
  • Met sprietjes (sprieterig basaalcelcarcinoom)

De groeiwijze bepaalt welke behandeling kan worden toegepast.

Diagnose

De dermatoloog hoort graag eerst uw verhaal; hoelang bestaat de plek al en heeft u hier klachten van? Meestal stelt de dermatoloog de diagnose met het blote oog of neemt ter bevestiging een huidmonster af. Wij maken een foto van de huidafwijking voor uw medisch dossier.. Tijdens een tweede (telefonische) afspraak, waarin u de uitslag van het huidbiopt krijgt, bespreekt de dermatoloog de behandelmogelijkheden met u.

Behandeltraject

De groeiwijze bepaalt met name welke behandeling mogelijk is:

  • Oppervlakkig type: lokale therapie met (5-fluorouracil crème (Efudix®) of Imiquimod crème) of onder lokale verdoving chirurgisch verwijderen of foto dynamische therapie. Bij fotodynamische therapie smeren wij de huidafwijking eerst plaatselijk in met een crème. Deze maakt het plekje lichtgevoelig. Enkele uren later wordt de afwijking belicht met een intensieve lichtbron, waardoor de kwaadaardige cellen vernietigd worden.
  • Nodulair of sprieterig groeiend type: onder lokale verdoving chirurgisch verwijderen of weefsel controleren met een speciale techniek, genaamd Mohs-chirurgie. Mohs-chirurgie kan alleen in ‘hoofd-hals’ gebied. In uitzonderlijke gevallen is radiotherapie ook een optie.

4. Plaveiselcelcarcinoom

Het plaveiselcelcarcinoom is na het basaalcelcarcinoom de meest voorkomende vorm van huidkanker. Chronische blootstelling aan uv-licht (ultraviolet licht) draagt bij aan het ontstaan van het plaveiselcelcarcinoom. Daarom zien we deze vorm van huidkanker vaak in het gezicht en op handruggen. Roken geeft een verhoogde kans op het ontwikkelen van een plaveiselcelcarcinoom. Het plaveiselcelcarcinoom kan, onbehandeld, uitzaaien (metastaseren) naar lymfeklieren.

Hoe te herkennen?

Het plaveiselcelcarcinoom ziet eruit als een groeiende bult die de kleur van de huid heeft of lichtrood is. Het voelt ruw aan en kan drukpijnlijk zijn. Een plaveiselcelcarcinoom kan er ook uitzien als een kleine wond die langzaam groter wordt. Het plaveiselcelcarcinoom komt meestal voor op hoofdhuid, oren, gezicht, lippen, onderkant armen en bovenkant handen en op de benen. Op plekken waar de meeste zonblootstelling is. Soms ontstaat het ook elders op het lichaam.

Diagnose

De dermatoloog hoort graag eerst uw verhaal: hoelang bestaat de plek al en heeft u er last van? Daarna neemt de dermatoloog een huidmonster (biopt) als dat nodig is om de diagnose te bevestigen. Wij maken ook een foto van de huidafwijking voor uw dossier. De dermatoloog onderzoekt of u mogelijk meer plaveiselcelcarcinomen heeft. Ook voelt de dermatoloog of uw lymfeklieren vergroot zijn. Als er een risico of aanwijzing is dat het plaveiselcelcarcinoom zich naar andere delen van uw lichaam heeft uitgezaaid, is verder onderzoek noodzakelijk. Tijdens een tweede (telefonische) afspraak, wanneer u de uitslag van het biopt krijgt, bespreekt de dermatoloog de behandelmogelijkheden met u.

Behandeltraject

Bij voorkeur wordt het plaveiselcelcarcinoom operatief verwijderd onder lokale verdoving. Soms is verwijdering ook mogelijk met Mohs-chirurgie. Na behandeling volgt dan een op maat gemaakt controletraject, waarbij wij u regelmatig controleren. Zo kunnen wij eventuele terugkeer of uitzaaiing van het plaveiselcelcarcinoom opsporen. Ook kunnen wij uw huid dan controleren op eventuele nieuwe huidkankerplekken. 

Bestralen

Bestraling (radiotherapie) is een behandeling die ook een goed resultaat kan geven en is in sommige gevallen een goede keuze. Maar operatief verwijderen heeft de voorkeur. Bestraling van huidkanker gaat niet diep in de huid. En er zijn meestal weinig bijwerkingen. Bestraling moet meerdere keren gebeuren.

5. Melanoom

Het melanoom is een vorm van huidkanker die ontstaat vanuit pigmentcellen (melanocyten), die overal voorkomen in uw huid. Groepjes pigmentcellen in de huid zijn te herkennen als moedervlekken. Het melanoom is een agressieve vorm van huidkanker. Omdat deze kan uitzaaien in de huid, naar lymfeklieren en naar andere organen. Daarom is het belangrijk om melanoom in een vroeg stadium op te sporen. Een melanoom kan ontstaan vanuit een bestaande moedervlek, maar kan ook als nieuwe (pigment)plek ontstaan. Jaarlijks krijgen ongeveer 7.000 mensen in Nederland een melanoom. Dit aantal neemt nog steeds toe.

Bij verdenking op een melanoom verwijst uw huisarts u met een spoedverwijzing naar het Isala Dermatologisch centrum. De dermatoloog wil dan eerst weten hoelang de plek al aanwezig is, of deze klachten geeft en of u familie heeft met melanoom? Vervolgens beoordeelt de dermatoloog de moedervlek. Waarbij hij een dermatoscoop kan gebruiken. Dit is een soort vergrootglas met ingebouwd licht. De moedervlek wordt ongeveer 10x vergroot. Als het nodig is, snijdt de dermatoloog de moedervlek weg. Ook maken wij eventueel een foto voor uw medisch dossier. Tijdens een tweede afspraak, wanneer u de uitslag krijgt, bespreekt uw dermatoloog het vervolg met u.

Als de huidafwijking een 'dun' melanoom is, dan blijft u in behandeling bij de dermatoloog. Bij dikkere melanomen verwijzen wij u naar de physician assistent/verpleegkundig specialist melanoom. Die samen met de oncologisch chirurg, uw verdere behandeling uitvoert.

Iedere nieuwe melanoom-patiënt bespreken wij wekelijks in het multidisciplinair overleg (MDO) melanoom. Bij dit overleg zijn de volgende specialismen aanwezig: Interne, Chirurgische oncologie, Radiotherapie, Plastische chirurgie, Dermatologie, Pathologie, Radiologie, Nucleaire geneeskunde en physician assistent/verpleegkundig specialist melanoom. In dit overleg stellen wij de vervolgbehandeling vast.

Mohs’ centrum

Voor het verwijderen van huidkanker werken onze Dermatologen al enkele jaren met Mohs’ micrografische chirurgie oftewel Mohs’ chirurgie. Een manier om huidkanker volledig te verwijderen zonder onnodig gezond weefsel weg te halen. Wij behandelen dagelijks patiënten met verschillende soorten huidkanker met deze nauwkeurige techniek. In de folder 'Mohs' micrografische chirurgie' leest u alles over deze techniek.

Gang Mohs' centrum

Mohs-centrum

Elk jaar krijgen in Nederland ongeveer 55.000 mensen de diagnose huidkanker. Meestal gaat het om basaalcelcarcinomen of plaveiselcarcinomen. Vormen van huidkanker die in bijna alle gevallen goed te genezen zijn. Het Mohs-centrum van Isala Dermatologisch centrum is één van de grootste Mohs-centra van Nederland.